mwpyd xmxgk gÙp£k P›MÞwi ovMÞwi owxpZø oiwR ovÆÚxZ Bolwi I Rygd xgšwd eÞjÖx£ß dwky RMu ÌLlwk RMu xgmðexk¢ßiw 16 March, 2008 Ìpwi ÌeBR eÞai ewZw Ëmn ewZw oóewbKyt DeoóewbKyt ipwdMk myên ovgwb AwìZôRêwxZK ovgwb RwZyt ovgwb kwRdyxZ MÞwi I mpk xfPwk ËLlwk ewZw D 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 M Jan Feb Mar Apr May Jun Jul Aug Sep Oct Nov Dec Y 2007 2008 2009 2010 xgmðdgyk Awxghêwg -Ìiw: AwxZK×k kpiwd - Awxghêwg eÔËgê AwkËgk Agþÿw : GxU HxZpwxoK oZø Ìj, xgmðdgy pjkZ iÖpwóib (ow:)-Gk AwMiËdk eÔËgê ÌMwUw Awkg xQËlw RwËpxltwËZk ÌNwk AKwËk xdixŒZ„ xdKÚÄ ckËdk ÌMwikwpyËZ xQËlw Zwkw xl®„ ÌoLwËd xQËlw dw ÌKwËdw AdÖokYËjwMø xdti-dyxZ gw AwBd-KwdÖd„ xQËlw dw ÌKwd Rygde¦xZ„ ÌoLwËd PwlÖ xQËlw GK ckËdk ÌþñâQwPwxkZw„ ÌMwUw RwxZ Pwew eËrxQËlw AKwËkk GK m£ß AwgkËYk dyËP jw Ìhb KËk xmqw I ohøZwk AwËlwt eÞËgm Kkw xQËlw LÖgB bÖkÕp„ ÌKwdkÕe §yxd (ciyêt) xdti-dyxZ ÌaËKI Zwkw xQËlw gxéZ, ÌoLwËd PlËZw mx£ßk bweU jxbI mx£ßck gøx£ßkw Agþÿwd KkËZw oZø ÌaËK gÉË¢ßwm bÔËk„ Awk bÖgêlkw gxéZ pËZw døwtxgPwk ÌaËK, jZB ÌpwK Ìo oËZøk AxZ xdKUgZyê„ ciyêt bÙxÄhxŠk xbK ÌaËK Zwkw xQËlw GK A¨ÔZ xPìæwk AxcKwky„ Kùedwk RMËZ xQËlw ZwËbk xgPkY„ Awk G Kùedwk gmgZyê pËtB Zwkw ÑZxk KËkxQËlw AovLø Ìbg-Ìbgy I Dewodwlt„ eÞxZxU DŒòl dq¢ ZwËbk xdKU ckw xbËZw ÌLwbwk eÞxZhÓkÕËe„ KLËdw Zwkw ewak ÌLwbwB KËk iÔxZê xdiêwY KkËZw Ggv xgdtwgdZ pËt Zwk Dewodw KkËZw„ Awgwk KLËdw Zwkw ewak Qwrw Adø gþæ× §wkwI ZwËbk iwgÖb (Dewoø) ÑZxk KkËZw„ pjkZ Dik (kw:) ÌaËK gxYêZ, xZxd ÌLRÖk xbËt GKxU iÔxZê ÑZxk KËkd„ xqËb ÌeËl Zwk ÌaËK q×cwk Ròwlw xdgwkY KkËZd„ ÌLwb KwgwMÙËp Zwkw þÿwed KËkxQËlw 360xU iÔxZê„ GidxK Kwgwk PwkxbËK dwky-eÖkØn GKË¢ DlŠ pËt ZwItwf KkwËK Zwkw AËmn eÖËYøk KwR gËl iËd KkËZw„ AwËkw GKxU ÌlwipnêK xPìæwcwkw ZwËbk iËcø eÞowk lwh KËkxQËlw„ ZwpËlw Kdøw xmÂk RdôËK Zwkw xdËRËbk Rdø AÂh I AeiwdKk iËd KkËZw„ ZwB lŒw I AeiwËdk pwZ ÌaËK g^wPwk Rdø Kdøw oìæwdËK Rygìæ eÖ^ËZ ÌflËZ Zwkw xgëbÖiw¢ x§cw KkËZw dw„ pjkZ Dik (kw:)-Gk NUdw„ xZxd gËld, Bolwi MÞpËYk eÔËgê Awiwk RygËd Gid bÖxU NUdw NËUËQ jwk GKxU iËd erËl GLËdw Awiwk pwxo ewt„ Awk AekxU iËd KkËl Kwdíwt Awiwk gÖK ÌhËo jwt„ ÌlwËKkw NUdw bÖËUw RwdËZ PwBËl xZxd glËld, Ìj NUdwxU iËd erËl Awiwk pwxo ewt ZwpËlw Awxi Ìj ÌbgZwk Dewodw KkZwi Zwk gto pËtxQËlw AËdK„ jwk fËl Zwk pwZ-ew†Ëlw ÌhËŠ xMËtxQËlw„ GËZ Awiwk LÖg bÖ:L pËlw„ Awxi AËdK KÄ KËk Zwk pwZ-ew†Ëlw ÌRwrw lwMwlwi„ AZ:ek ZwËK eÔRw Kklwi„ G KawUw iËd erËl Awiwk hynY pwxo ewt„ G KwkËY Ìj, Gid GK Aagê ÌbgZwk owiËd Awxi Dik iwaw dZ Kklwi Ìj Awiwk DeKwk KkwËZw bÔËkk Kaw xdRËK kqw KkËZI Aqi„ Awk x§Zyt Ìj NUdwxU AwiwËK K^wbwt Zw AZøìæ iiêwxìæK„ Awiwk AwrwB-xZd gQËkk GKxU Kdøw oìæwd xQËlw„ GKxbd Awxi ZwËK eÖ^ËZ Ìflwk Rdø ikØhÓxiËZ xdËt ÌMlwi„ MZê Ldd KkËZ xMËt Awiwk bwxrËZ xKQÖ gwxl GËo erËlw„ ÌiËtxU gow ÌaËK DËV GËo Awiwk Mlw RxrËt cËk bwxr ÌaËK gwxl†Ëlw ÌSËr ÌflËlw, Ìj ÌiËtxU Awiwk bwxr ÌaËK gwlÖKYw ÌSËr ÌflËlw Ìo AwbËkk ÌiËtËK Awxi ÌoLwËd Rygìæ eÖ^ËZ Awolwi, GZU×K× gËlB pjkZ Dik (kw:) Kwdíwt ÌhËŠ erËld„ kwRÐdxZK xbK ÌaËK lqø KkËl ÌbLw jwt oZø I oxVK xPìæwk owËa ZwËbk bÔkZi oóeKêI xQËlw dw„ gwe-bwbwk KwQ ÌaËK D£kwxcKwk oÔË¢ eÞw® koi-ÌkItwR I kyxZ-dyxZËKB Zwkw AdÖokY KkËZw„ Zwkw xQËlw Pki xRšwow I eÞxZxpvowekwtY„ eÞxZËmwc þeÙpw ZwËbkËK GidhwËg ÌeËt gËoxQËlw Ìj, Kawt Kawt GK ÌMw¢ Aek ÌMwË¢k Iek pwilw KËk goËZw„ lÖUZkwR PwlwËZw„ ÌKwd jÖx£ßoŠZ KwkY QwrwB ekþek jÖ¦xgMÞp I pwdwpwxdËZ xl® pËt erËZw„ gøx£ßMZ gw owiwxRK gËdk ÌKwd †kØZò ZwËbk xdKU xQËlw dw, idMrw bÙxÄhxŠ xQËlw ZwËbk PwxlKw mx£ß„ eÞxZËmwc þeÙpw I pZøwk Ìdmw jLd ZwËbkËK ÌeËt goËZw iÔløgwd Rygd†Ëlw ZLd ZwËbk xdKU AxZ Z×âQ iËd pËZw„ Awxghêwg : Agþÿw jLd GZUw dwRÖK ejêwt AxZ¢ßi KkxQËlw Ggv ÌMwUw xgmð jLd eÞZyqw KkxQËlw GK ipwd ovÆwkËKk, ZLxd xgmð oÛÄwk xo¦wìæ PÔrwìæ kÕe xdËlw„ 9B kxgDl AwDtwl iZwìæËk 12B kxgDl AwDtwl ÌowigwËkk oÖgËp owxbK„ kpiËZ Blwpyk ftowlw iÖZwxgK RdôMÞpY KkËld ÌoB ipwiwdg, owkw bÖxdtw ÌaËK RwxpxltwËZk AKwk xgbÔxkZ KËk ÌpbwtwËZk AwËlwt ÌMwUw iwdgZwËK D¨wxoZ Kkwk Rdø jwk Awxghêwg xQËlw GKwìæ Aexkpwjê„ xjxd xQËld kwpiwZ×xlöl Awlwiyd xgmðgwoyk Rdø kpiZ þñkÕe„ dgÖIZ lwËhk AwËM : Bolwi-eÔgê jÖËM AwkgËbk iËcø gZêiwd xQËlw jÖ¦xgMÞËpk GK oÖbyNê I Aowiwdø cwkw„ AdgkZ jÖ¦xgMÞËpk fËl cµvo pËt jwxâQËlw AwkËgk mZmZ exkgwk„ xQËlw dw MYiwdÖËnk RygËdk ÌKwd xdkwe£w„ ZwQwrw iwdÖËnk Iek iwdÖËnk eÞh×Zò, MkygËbk Iek cdyËbk Ìb#kwZôø, oiwËR QxrËt erw dwdwxgc K×ovÆwk I ÑdxZK ebýLld ÌjËdw ÌMwUw oiwRËK K×Ëk K×Ëk LwxâQËlw„ oiwËRk G Agqt I gyhuo kÕe gwlK iÖpwóiËbk idËK hynYhwËg dwrw xbËlw„ xZxd hwgËZ ÂkØ KkËld xKhwËg G oiwRËK cµvËok pwZ ÌaËK kqw Kkw jwt„ GK ejêwËt xZxd xplf×l f×jÖl' dwiK jÖg ovMVËdk owËa GKwZôZw ÌNwnYw KkËld- jwkw e^wPxU KiêoÔxPk xhx£ËZ PÖx£ßg¦ pËtxQËlw: 1. Ìbm ÌaËK Amwxìæ bÔk Kkw, 1. exaËKk Rwd-iwËlk xpfwRZ Kkw, 3. MkygËbk owpwjø AgøwpZ kwLw, 4. ijlÖËik opwtZw Kkw, 5. ÌKwd jwxli I oìèwoyËK i~wt AwmÛt dw Ìbtw„ G oit Z^wk gto xQËlw 17 gQk„ ZLd ÌaËK dgÖIZ lwËhk AwM ejêìæ GKUwdw 23 gQk xZxd dwdwhwËg oiwR exkgZêËdk Rdø AweÞwY ÌPÄw KkËZ awËKd xKìæ× Zwk ÌPÄw KwxáqZ oÖfl gËt AwdËZ oqi pËlw dw„ AaP dgÖItwZ lwËhk AwËMI xZxd xQËld ZuKwlyd oiwËRk ogPwBËZ hwËlw iwdÖn„ xZxd xQËld Awl-Awiyd I oZøgwby„ GK oit Z^wk gto PxlöËmk KwQwKwxQ Ìe^#QwËlw„ pVwu Zwk RygËd oÔPdw pËlw GK ÑgeöxgK exkgZêËdk„ xZxd xdRêËd GKwKy Awlöwpk cøwËd iMí ÌaËK oiwËRk ÑdxZK I ciyêt Ac:eZd oóeËKê xPìæw-hwgdwt im†l pËt erËld„ xZxd hwgËZ awËKd, Zwk KIËik ÌlwËKkw xKhwËg xdËRk pwËZ Mrw iÔxZêËK iw'gÖb I Dewoø gwxdËtËQ„ ÑdxZK xbK ÌaËK Zwkw KZB dw Ac:ewËZ xMËt Ìe^#ËQËQ„ G Agqt ÌaËK KIiËK xKhwËg D¦wk Kkw jwt„ Gid AovLø kKËik xPìæw I eÞmí Zwk iËd ÌZwlewr KkËZ lwMËlw„ GK ejêwËt xZxd Ìpkw egêËZk †pwt xMËt Agþÿwd xdËld Ggv xdxgÄ xPË£ xPìæw-hwgdw I Awlöwpk cøwËd iMí awKËld„ GhwËg ÌKËU ÌMËlw byNê Qt iwo„ BËZwiËcø xZxd Pxlöm gQk gtËo ebweêY KkËld„ GKxbd xZxd jawkyxZ Awlöwpk cøwËd im†l„ pVwu Zwk owiËd AwZôeÞKwm KkËld Awlöwpk ÌeÞxkZ ÌfËkmZw pjkZ xRgkwCl (Aw:), xjxd jÖËM jÖËM dgy-kwoÔlËbk xdKU Awlöwpk etMwi xdËt AwoËZd„ xRgkwCl (Aw:) ZwËK xZdgwk glËld, “er”„ xZxd Rgwg xbËld, “Awxi erËZ Rwxd dw„” ÌmngwËk xRgkwCl glËld, “er ÌZwiwk eÞh×k dwËi xjxd iwdÖnËK oÙxÄ KËkxQl„” GUwB xQËlw ogêeÞai Ipy Ggv Z^wk dgÖItwËZk oÔPdw„ Ìpkw †pwt eÞai Ipy dwxjËlk ek eÞwt Q'iwo xRgkwCËlk AwMid g xQËlw„ Gkek xRgkwCl AwMid KkËld oÔkw iÖ¥woxoËkk eÞwaxiK AwtwZ†Ëlw xdËt : “Ìp K¹l AwâQwbdKwky IËVw Ggv (xgeaMwiy ÌlwKËbkËK) ht ÌbLwI„ þñyt eÞh×k ÌmÛÅZò ÌNwnYw Kk„ (Aaêwu DâPKËŸ ÌNwnYw Kk ‘AwlöwÉ AwKgk' AwlöwpB ogêËmÛÅ......„)” G AwtwZ†Ëlw dwxjl pItwk ek xZxd gÖSËZ ewkËld, oiwËRk BxZgwPK exkgZêd I iwdgZwk iÖx£ßk Rdø byNêKwlgøwey xZxd Ìj cøwd KËkËQd Zwk xbKxdËbêmdw GËo ÌMËQ„ xZxd WwK xbËld Zwk KIiËK GK ipwoËZøk xbËK„ Awk ZwpËlw ipwxgËmðk GKRd eÞh× I oÛÄw kËtËQd„ iwdÖn ZwkB gwëbwp gw ÌMwlwi„ gþæ×Z oËZøk G AwpµwdB xQËlw xgmðdgyk oÔxPZ xgeöËgk gyR„ GB gyR ÌaËKB Rdô xdËtxQËlw xdûKlÖn ohøZwk ÌoB ipykÕe gÙq, jwk ÌmKr iwxUk AËdK MhyËk ÌeÞwxaZ Ggv jwk Wwlewlw DâP AwKwËm xgþæÙZ„ xgmðdgy Ìj xgeögy KwËliwk bwItwZ xbËtxQËld, Awikw ogwB Rwxd, Zw pËâQ lw Blwpw BlöwlöwÉ„” xZxd Zwk KIiËK ÌWËK G AwpµwdB RwxdËtxQËld, “KÓlÔ lwBlwpw BlöwlöwÉ Z×fxlÉd” Aaêwu ÌZwikw gl, Awlöwp Qwrw ÌKwd Blwp ÌdB„ GËZB pËg ÌZwikw oflKwi„ mwx²KhwËg GB KwËliwxU LÖgB ovxq® xKìæ× iiêwËaêk xbK xbËt AZøìæ gøweK I Mhyk, GB KwËliwk Aaê: “GK Awlöwp Qwrw Awk ÌKwd Blwp ÌdB„ xZxdB GKiw¢ Blwp„” Blwp ÌoB mx£ß gw o£wËK gËl jwk ÌMwlwiy Kkw jwt„ jwk ÌmÛÅZò ÌiËd xdËt iwdÖn Dewodw KËk, jwk Rdø iwdÖn xdËRËK I xdËRk jawogêþñËK AKwZËk DuoMê KkËZ ewËk„ jwk ogêwZôK eÞmvow, †YMwd, exg¢Zw ÌNwnYw I gëbdw KkËZ ewËk„ jwk KwËQ iwdÖn ogêeÞKwk KløwËYk Awmw KËk„ jwk ewKrwIËK ht KËk„ jwk KwËQ ou KwËRk eÖkÆwËkk Awmw I Aou KwËRk mwxþæk Awm‰w KËk„ jwËK xdËRk xdk‰×m iwxlK-ÌiwLZwk iËd KËk„ jwËK mwoK I AwBdbwZw iwËd„ jwk AwËbm ewld KËk I xdxn¦ KwR ÌaËK xgkZ awËK„ jwk Ìbtw dyxZiwlwËK xdËRk RygËdk dyxZiwlw xpËoËg MÞpY KËk„ jwk ÌNwxnZ pwlwl-pwkwËik xgcwdËK xgdw gwKøgøËt KwjêKk KËk„ jwËK xdËRk Rdø ÌpbwtwËZk Duo iËd KËk„ jwk BâQw I ixRê iÖZwxgK Rygdxgcwd ÑZxk KËk Ggv jwk oìæ×xÄ ARêd RygËdk eÞcwdZi lqø I DË¥Ëmø exkYZ pt„ GKxU iw¢ m² ‘Blwp'-Gk iËcø GB gøweK Zwuejê xdxpZ xQËlw„ ZuKwlyd iwdgoiwR ‘Blwp'k G AxcKwk†ËlwËK GK Awlöwpk KwQ ÌaËK ÌKËr xdËt U×KËkw U×KËkw KËk hwM-g^wËUwtwkw KËk ÌkËLxQËlw„ fËl oiwR I ohøZwk xgxhdí þæËk ÌR^ËK gËoxQËlw AovLø Blwp iwdÖËnk eÞgÙx£ I Zwk Kwidw-gwodw, exkgwk I ÌMwË¢k koi-ÌkItwR, gYê-gvm I RwxZMZ HxZpø, Rxibwk I ciêjwRKËbk AwxceZø, kwRexkgwk I exknbgËMêk ApxiKw BZøwxb ZwËbk Blwp ÌoËR gËoxQËlw„ Gog Blwp'k ÌbwpwB ÌeËr GKËmÛYy Aek ÌmÛYyËK mwod-ÌmwnY KkËZw„ lÖËUeÖËU ÌLËZw„ ‘lw Blwpw Blöwlöwp' (Awlöwp Qwrw Awk ÌKwd Blwp ÌdB) KwËliwxU GB oiþæ dKl ÌLwbwk ÌLwbwtyk Dek GKB owËa AwNwZ pwdËlw„ GB KwËliwk DâPwkYKwky eÞKwkwìæËk G KawB ÌNwnYw KËk Ìj, Awlöwp Qwrw Awk KwËkw eÞh×Zò Awxi iwxd dw„ KwËkw KZÚêZò I AwxceZø iwxd dw„ KwËkw kxPZ AwBd-KwdÖd Awiwk KwËQ MÞpYËjwMø dt„ KwËkw owiËd iwaw dZ Kkw pËg dw„ KwËkw oìæ×xÄ gw Aoìæ×xÄk ÌZwtw~w Kkw pËg dw, KwËkw k£ßPq×ËK ht Kkw pËg dw, Awlöwp Qwrw Adø oKl ÌLwbwk ZLËZ ZwDo ÌhËO PÖkiwk KËk Ìbtw pËg„ gþæ×Z GB KwËliw xQËlw iwdÖËnk eÞKÚZ þñwcydZwk ÌNwnYwt Awlöwpk jiyËd Awlöwpk xgcwd eÞxZÅwk GK xgeögy oÔPdw„ GB KwËliwk x§Zyt Avm pËâQ “iÖpwóiwbÖk kwoÔlÖlöwp”„ GB AvËm RwxdËt Ìbtw pËlw Ìj, iwdgRwxZk ÌpbwtwZ Zaw iÖx£ß I KløwËYk GKiw¢ ea pËlw Awlöwpk ÌeÞxkZ dgy I kwoÔlËbk eÞbxmêZ ea„ RygËdk Rdø L^wxU I xdh×êl šwËdk GKiw¢ Duo pËlw Ipy„ Awk iÖpóib (ow:) pËâQd xkowlwËZk eÔYêZw bwdKwky ogêËmn dgy I kwoÔl„ oÖZkwv RygËdk oxVK eËak owd Z^wk KwQ ÌaËKB xdËZ pËg Ggv Z^wk ÌdZÚËZòB xgmð iwdgZw, mwxìæ, KløwY I DdítËdk eËa GxMËt ÌjËZ oqi„ iÔlZ K×kwBm ÌdZwkw GB xgeögy KwËliwk eÞKÚZ Aaê gÖSËZ ÌeËkxQËlw„ Zwkw gÖSËZ ewkËlw GB KwËliwk bwItwZ MÞpY Kkwk Aaê pËâQ ZwËbk KwËtiy þñwËaêk iÔËl K×VwkwNwZ pwdw, ZwËbk eÞh×Zò, KZÚêZò I ÌdZÚZòËK xPkZËk LZi KËk xbËt og qiZw I KZÚêZò Awlöwpk pwËZ Z×Ël Ìbtw„ ZwB AwgÖRwËpl, AwgÖ lwpwgkw oËZøk G bwItwZ MÞpY KkËZ ewkËlw dw gkv Pki xgËkwxcZwk ea ÌgËQ xdËlw„ fËl Zwkw xRpwlwËZk AKwËkB ÌaËK ÌMËlw„ eqwìæËk AwgÖ gKk, Dik, Doiwd, Awly (kw:) jwkw kwoÔl (ow:)-Gk G AwpµwËd owrw xbËlw Zwkw pËt ÌMËlw Ìowdwk iwdÖn„ bÖxdtwËZB ÌeËlw RwdíwËZk oÖovgwb„ bÖhêwMw i~wgwoy dgyRyËK MÞpY KkËZ ewkËlw dw„ GidxK GK ejêwËt Z^wËK pZøwk nrjìè KkËlw„ IxbËK ibydwgwoy eÞþæ×xZ xdxâQËlw Awlöwpk dgyËK owbËk gkY KËk xdËZ„ GK oit Awlöwpk xdËbêËm dgyRy ibydwt xpRkZ KkËld„ ÌoLwËd xMËt xZxd Aùe xbËdk iËcøB eÞxZÅw KkËld GKxU q×bÛ dMkkwÄÛ„ jwk kwÄÛexZ xQËld þñtv xZxd„ xZxd Awlöwpk eq ÌaËK ÌNwnYw xbËld: “oÙxÄ jwk ÉK×i PlËg Zwk„” GhwËg Awlöwpk AwBd Zaw Awlöwpk §yd KwËtËik iwcøËi xgËmðk iwdÖnËK xZxd Depwk xbËZ oqi pd GK Ìowdwly oiwR Ggv GK S^wK Ìowdwk iwdÖn„ GLwËd GKxU xgnt xgËmnhwËg lqYyt„ Awk Zw pËâQ, dgÖItwZ lwËhk eÔËgêI iÖpwóib (ow:) ÌoB oiwËR GKRd hwËlw iwdÖn xQËld„ Awl-Awiyd I oZøgwby xQËld„ GB hwËlw iwdÖnxU 17 gQk gto ÌaËK 40 gQk ejêìæ 23 gQk jwgZ oiwËRk exkgZêd owcËd AweÞwY ÌPÄw PwxlËtI ofl pËZ ewkËld dw xKìæ× Ìo GKB iwdÖnxU 40 gQk gtËo dgÖItwZ lwËhk ek ÌaËK 63 gQk ejêìæ 23 gQËkk eÞËPÄwt GK oÖëbk, mwxìæeÔYê I xdkweb xgmð Depwk xbËld GUw xK KËk oºg pËlw? Gk Rgwg GKUwB, Awk ZwpËlw eÞai 23xU gQk xZxd xdRþñ xPìæw I exkKùedw §wkw oiwËRk oioøw oiwcwËdk ÌPÄw KËkxQËld„ Awk ekgZyê 23 gQk xZxd Ipyk šwd §wkw exkPwxlZ pËtxQËld Ggv oiwR I kwÄÛ exkPwldw KËkd Awlöwp eÞb£ xgcwd iÖZwxgK„ GËZ gÖSw ÌMËlw, oÙxÄk Rdø oÛÄwk xgcwdB GKiw¢ DeËjwMy„ gZêiwd Amwìæ eÙxagyËZ jxb mwxìæk oÖgwZwo gBËt xbËZ pt, xbdiRÖk I ÌLËU LwItw iwdÖËnk iÖËL jxb pwxo ÌfwUwËZ pt, jxb oìèwo I bÖdyêxZiÖ£ß oiwR MrËZ pt, ÑdxZK Agqt ÌaËK jxb RwxZËK kqw KkËZ pt, ZwpËl iwdg kxPZ xgcwd dt gkv oÙxÄk Rdø oÛÄwk xgcwdËKB oiwËRk ogêþæËk PwlÖ KkËZ pËg Ggv xgmðdgyk ipwd AwbmêËKB GKiw¢ Awbmê xpËoËg MÞpY KkËZ pËg„ Gk ÌKwd xgKùe ÌdB„ (ÌlLK: ÌPtwkiøwd Bolwi eÞPwk oxixZ) iwxUk DewbwËd iwdgËbp : xgšwd I K×kAwxdK eÞoŠ ­Ìiw: AwKgk Awly - oÛÄw I Z^wk oÙxÄ oóeËKê iwdÖn xPìæw KËk RwdËZ Pwt Awk GB Rwdwk AwMÞp xPkìæd„ iwdÖn Gk flmÛØxZËZ xdËRk oÙxÄ oóeËKê xgxhdí DeKaw, iZgwb Awk bmêd xdËRB oÙxÄ KËk xdËtËQ„ exg¢ K×kAwd dwxjËlk eÔËgê Adøwdø ciêMÞËìÿ pjkZ Awbi (Aw:) I iw pwItwk oÙxÄ oóeËKê cwkYw Ìbtw pËtËQ„ K×kAwdÖl KkyËi iwdÖn oÙxÄ oóeËKê xgxhdí AwtwZ dwxjl pËtËQ o®i mZw²yËZ„ GB oKl AwtwËZ iwdÖn oÙxÄk exkKùedw, DË¥mø, eÞai iwdÖn oÙxÄk oÔPdw Ggv ZwËK xgšwdxhx£K šwd bwd, iwdÖn I mtZwËdk iËcø owvNxnêK oóeKê, iwdg Rdô kpoø, ÌbËpk Dewbwd, Mhêicøþÿ ¸ÕY, iwËtk MËhê xmÂk xgxhdí ejêwËt Ddítd eÞhÚxZ xgnËt xgËmn hwËg ÌRwkwl Ggv þeÄ hwnwt gYêdw Kkw pËtËQ„ Agmø Axgmðwoykw og oit ipwd Awlöwpk oÙxÄ GidxK Z^wk AxþæZò xdËtI xgkÕe I xgËkwcy iZ ÌewnY KËk AwoËQ„ Awk jLd glw pt Awlöwp iwdÖnËK iwxUk Dewbwd ÌaËK oÙxÄ KËkËQd ZLd Zwkw G xdËt pwoøKk iìægøop xgbÛÕe-Zwiwmw KËk Awdëb ewt„ Gog AwtwËZk g£ßgøËK xdQK DeKaw gËl DxrËt Ìbt„ AaP AwcÖxdK xgšwdl³ šwd xbËt jxb GB oKl AwtwZ AxZ jZí, xdÅw Awk oZKêZwk owËa ejêËgqY Kkw pt ZËg Gk xhZËkk oÖ®, oZø I oxVK xgnt†Ëlw xbgwËlwËKk iËZw xgmðwoyËbk pÕbtËK D¨wxoZ KËk, iËdk ixYkKwVwt þÿwd KËk xdËt idËK oZø LÖ^ËR ewItwk AwdËëb D˧xlZ KËk AxhhÓZ I xgMxlZ KËk„ eÞai Agþÿwt iwdÖËnk šwËdk exkxck þñùeZwt GB oKl AwtwËZk Aaê oxVKhwËg Delx³ owcwkY iwdÖËnk Rdø GidxK owcwkY xmxqZ RdMËYk RdøI KxVd xQl„ ekgZyê oiËt xKQÖ iwdÖn ÑgšwxdK Z£ò I Zaø Qwrw ZwËbk xPìæw, Kùedw, ejêËgqY I xdkyqY xbËt iwdÖËnk oÙxÄ kpoø, iwdÖËnk gvmwdÖ¢ßi I xggZêd iZgwbop xKQÖ xgnËt ZwËbk idMrw bmêd Lwrw KËk„ ZwËbk GB oKl ekyqw xdkyqw ogB xQl AdÖiwdxhx£K„ GB oKl iZgwb AËdK ÌqË¢ K×kAwËdk AËdK AwtwËZk owËa owvNxnêK xQl„ Gk KwkY AdÖowd KËk ÌbLw ÌMËQ Ìj AxcKwvm bwmêxdK Awlöwpk Apy I Awoiwdy xKZwgoiÔËpk owËa exkxPZ xQl dw„ AwcøwxZôK šwd GidxK Rrgwby bmêËdk ÌqË¢I ZwËbk šwd xQl AxZ dMYø I ÌmwPdyt„ Zwkw ÑgšwxdK ekyqw-xdkyqwl³ šwËdk AwËlw ÌaËK xQl gxéZ„ ZwËbk xdËRËbk Kiêeìÿw, ciêxgmðwo, AxhiZ, g£ßgø og xKQÖB xQl ekþek xgËkwcy Ggv HKiZø xggxRêZ„ Gkek xgšwd jLd xgxhdí ekyqw-xdkyqwk iwcøËi Ggv AxZ oÔqôhwËg eÞxZxU xRxdo ekL KËk ÌbLËZ Awkº KËk ZLd eÞwPyd bmêd ZwËbk ijêwbw pwxkËt iÖL aÖgËr eËr„ iwdÖËnk oÙxÄ ov¢ßwìæ eÞwPyd KwËlk D¨U KùeKwxpdy I bmêd xiaøw eÞxZedí pt„ GidxK gÉl AwËlwxPZ Ggv xgËmn ÌmÛYyk lwxlZ WwkDBd iZgwbI AwcÖxdK xgšwËd MÞpYËjwMø ptxd„ Gid GB iZgwb ÂcÖ GKUw KùedweÞoÔZ Aowk Z×ldwiÔlK ejêËgqY iw¢„ Ddxgvm Ggv xgvm mZw²yËZ GËo ebwaê, kowtd, eÞwY-kowtd eÞhÚxZ xgšwd xgËmn DdíxZ owcd KËk Ggv iwdÖËnk ÌbËpwewbwd oóeËKê oiøK šwd AxRêZ pt„ xgËmn KËk BËlƒÛd iwBË¢ßwoËKwe AwxgûKwËkk ek ÌbËpk ÌKwn, ÌKwnKlw Ggv G oËgk icøxþÿZ xgxhdí Dewbwd oóeËKê xgšwd AËdK dZ×d I DdíZ ckËdk Zaø xbËZ awËK„ ÌbpËKwËn DNA I RNA Gk Agþÿwd, Awxin ovËmöodop AËdK RxUl eÞwY kwowtxdK x¢ßtw-xgx¢ßtw Ggv ÌbpËKwËn mx£ß Duewbd, gøgpwk Ggv ovkqËYk šwd AxRêZ pt„ xgšwËdk GB oKl DdíxZk owËa owËa lqø Kkw ÌMl Ìj K×kAwËdk Ìj oKl AwtwËZ xgšwËdk eÞoŠ kËtËQ Ìo†Ëlw xgšwËdk Z£ò I ZËaøk oËŠ owvNxnêK dt gkv G†Ëlw GK GKxU xgšwËdk eÞKùe I ÑgšwxdK Z£ò„ AwlöwpZwtwlw H oKl AwtwËZk ÌmËnk xbËK eÞwt þÿwËd DËlöL KËkËQd, “GËZ šwdy oóeÛbwËtk Rdø AgmøB xdbmêd kËtËQ„ iwdÖn K×kAwËdk iËcø ÑgšwxdK dyxZoiÔËpk AdÖowd KkËZ xMËt ÌbLËZ ewËâQ Ìj, K×kAwd xgšwd oóexKêZ xdËbêmdwt ÌKwdkÕe AoŠxZ dwB„ šwdy iwdg oóeÛbwt K×kAwËdk AwtwZ, AwtwËZk AìæxdêxpZ hwgcwkwt I BxŠËZk owËa xgšwdl³ gZêiwd šwËdk oidðt LÖ^ËËR ÌeËZ Awkº KËkËQ„ ÌKwd ÌKwd ÌqË¢ K×kAwxdK xgntoiÔËpk iËcø jxb ÌKwd Zwuejê oiKwËlk iwdÖËnk Rdø AdÖcwgdËjwMø dwI pt ZËg Zw xgšwËdk AwkI DdíxZ owcËdk ek šwËdk dZ×d xbMìæ DËdôwxPZ KkËg Ggv H oKl xgnËt iwdÖn AgMZ pËg„ K×kAwdÖl KwkyËi AËdK AwtwËZ iwdÖËnk ÌbËpwewbwd iwxU gËl DËlöL Kkw pËtËQ„ Awikw Ìo ckËdk xKQÖ AwtwZ GLwËd AwËlwPdw Kkg„„ oËŠ oËŠ gZêiwd xgšwËdk AwËlwËK ejêwËlwPdw KËk ÌbLg Ìj iwdg ÌbËpk MVd, KiêqiZw I ÌbpwhøìæËk eÞwY-kwowtxdK x¢ßtw-xgx¢ßtw I Kwjê¢ßi gpwl kwLËZ iwxUk Dewbwd KZ AZøwgmøK„ K×kAwdÖl KwkyËi iwdÖËnk oÙxÄ kpoø I iwdg ÌbËpk Dewbwd oóeËKê xgxhdí oÔkwk xgxhdí AwtwËZ AxMíbˆ iÙx£Kw xgËmn e¦xZk iwxU, m²wtd iwxU, AwVwjÖ£ß iwxU, ePw Kbêi, QwxdZ iwxU BZøwxb eÞoŠ DËlöL Kkw pËtËQ„ GB ckËdk GKxU AwtwZ : “Awk Awxi iwdÖn oÙxÄ KËkxQ QwxdZ KwbwiwxUk Dewbwd pËZ” (QÖlw lwxZi xid Zòyd)„ GB AwtwËZk BvËkxR ZkRiwt Awlöwiw Aw²Ölöwp BDoÖf Awly xlËLËQd : Mcp xg fkf eugc: huro c t^kp:gvvgpeg rh encÖ-8)„ BvËkxR AxhcwËd t^kp:gvvgpeg Gk Aaê GhwËg gøwLøw Kkw pËtËQ­ :jg orv: gvvgp:kcn scu: rh cpÖ v^dv:cpeg, ughkpgf gyce: g:e. Aaêwu ÌKwd xKQÖk owkwvm„ CncÖ kv v:kemÖ gcu:j :jc: dgerogv jcuf xjgp dcemgf„ Aaêwu QwxdZ AwVwl iwxU jw BU gw iwxUk ew¢ ÑZxk Kkwk Rdø eÞþæ×Z Kkw pt„ GB ZkRiw ÌaËK Awikw bÖ'xU xgnËt cwkYw ÌeËZ ewxk Awk Zw pËlw : (K) iwxUk owkwvm jw ÌaËK Awikw gÖxS iwxUk xhZk AgxþÿZ xgxhdí Ìi#xlK ebwaê Ìjid, Ìl#p, Zwiw, myow, bþæw, ÌKwgwùU, Køwlxotwi, ÌowxWtwi, eUwxotwi Kwgêd, owlfwk, fofkwo, Ax…ËRd, dwBËUÛwËRd, pwBËWÛwËRd BZøwxb Ggv (L) QwxdZ AwVwl iwxU glËZ AwiwËbk cwkYwt ewxdk gøgpwËkk Kaw AwËo„ K×kAwËdk Adø GKxU AwtwËZ GËoËQ, “xZxdB iwdÖnËK ewxd pËZ oÙxÄ KËkËQd„” AdøxbËK AwVwl iwxUËZ gwxl gw xoxlKwk hwM dMYø GUw Awikw Rwxd„ Aaêwu K×iwkkw iwxUk ew¢ ÑZxkËZ Ìj xgËmn ckËdk AwVwl iwxU ÌgËQ Ìdt G iwxUI ÌZixd xgËmn ckËdk xdgêwxPZ iwxU„ oÔkw owffwËZk 11 d¹k AwtwËZ, oÔkw xoRbwt 7 d¹k AwtwËZ oÔkw ÌQwtwËbk 71 d¹k AwtwZ, oÔkww AwdAwËik 2 d¹k AwtwËZ ‘Zòyd' m²xU gøgpwk KËk GB ckËdk AwVwl iwxUËK ÌgwSwd pËtËQ„ oÔkw KwpwËfk 38 d¹k AwtwËZ, oÔkw kÕËik 20 d¹k AwtwËZ, oÔkw AwËl BikwËdk 59 d¹k AwtwËZ I oÔkw pŒ Gk 5 d¹k AwtwËZ ‘Z×kwg' m² gøgpwk Kkw pËtËQ jwk Aaê cÔlwgwxl„ oÔkw Awk kwpiwËdk 14 d¹k AwtwËZ m²wtiwi ÌewrwiwxUk iËZw ÂKËdw iwxU (xid QwlQwxld KwlfwLzLwk) ÌaËK iwdÖn oÙxÄk Kaw glw pËtËQ„ m²wtiwd Ìewrw iwxUk iËZw ÂKËdw iwxU glËZ Ìi#xlK cwZ× Ìjid Ìl#p-Zwiw eÞhÚxZ cwZ×ËZ AwNwZ KkËl m² pt GkKi iwxU ÌgwSwd pËtËQ ÂKËdw iwxU Aaêwu ÌjLwËd ewxdk DexþÿxZ ÌdB Ggv ÌewrwiwxUkI xdRþñ GKxU m² AwËQ Gid iwxU„ GLwËdI Awikw Rdwg Aw²Ölöwpz BDoÖf Awlyk ‘Qlw lwxZi xid Zòyd' AdÖgwËb eÔËgêw£ß BvËkxR ughkpgf gy:uce: gwKøwvmxU xgËgPdw KkËZ ewxk„ G Ìjd AwKxkK iwxUËK DâP Zwe eÞËtwM KËk Ìi#xlK cwZ× xdMêZ Kkwk iËZw NUdw„ Gid og iwxUk Dewbwd Ìi#xlK cwZ× eÞai iwdÖn pjkZ Awbi (Aw:) Gk ÌbËpwewbwd xpowËg gøgpÕZ pËtxQl„ ipwšwdy Awlöwpz m£ßiwxUk Aaêwu AwKxkK iwxUk Dewbwd Ìjid Køwlxotwi, Ìl#p, xR‰, iøwMËdxotwi eÞhÚxZ iwdÖËnk ÌbËpwewbwd xpowËg gøgpwk KËkËQd„ GLdI iwdÖËnk mkyËkk pwr, b^wZ, k£ß I Adøwdø ÌbpkËo GB oKl Ìi#xlK Dewbwd xgbøiwd„ xgšwd gËl GB oKl Dewbwd xgxhdí AŠ-eÞZËŠk owkwvm xpËoËg, mkyËkk KwVwËiw ÑZxkËZ Ggv mkyk gÙË£k xgxhdí eÞwY-kwowtxdK x¢ßtw xgx¢ßtwt AZyg †kØZòeÔYê„ oÔkw xpRËkk 26 d¹k AwtwËZ Awlöwpz kwgµÖl Awlwxid gËld, “Awikw iwdÖnËK ePw iwxUk ÂûK Mwb ÌaËK (xid Qwxli xid pwiwiwBd) oÙxÄ KËkxQ” Aagw “Awxi iwdÖn oÙxÄ KËkxQ ÂKËdw VdVËd ePw iwxU ÌaËK”- “Awkgy m² ‘pwiw' Gk Aaê KwbwiwxU jwk iËcø ePw bÖMê kËtËQ” Gid bÖMê jÖ£ß ePw iwxU jwk ÂûK Mwb iwdÖËnk ÌbËpwewbwËd gøgpÕZ pËtËQ„ GLwËd ‘ePw iwxUk ÂûK Mwb' gwKøwvmxU AwËlwPdw owËeq- Mwb owcwkYZ: Zlwxd (Sgfkogp:) Aagw Zkl ebwËaêk Iek ÌhËo DVw Ìfdw gw M^wR„ ‘ePw bÖMêjÖ£ß iwxUk KËtKxU gwtgyt gw Møwoyt Dewbwd AwiwËbk KwËQ exkxPZ Ìjid foxfd (P) iwoê gw xiËad (CH4) Awk pwBËWÛwËRd owlfwBW (H2S) Ggv GB oKl MøwËo bÖMê' kËtËQ„ GB oKl Møwo ePw RlwhÓxi gw xgl, eÖkwZd mômwd NwU eÞhÚxZ þÿwËd xgxhdí MwQ gw eÞwxY Ìbp eËP eÞwKÚxZKhwËg Duedí pt„ foxfd Møwo eÞKÚxZMZ LÖg AxþÿZ, Ax…ËRËdk ovþeËmê Awow iw¢ RòËl DËV Ggv fofkwo gw foËfËU kÕewìæxkZ pËt RlwhÓxik ZlwxdËZ RËi„ KwËlk xggZêËd, dby hwŠËd, hÓxi cËo eÞhÚxZ KwkËY GB oKl Zlwxd gwxpZ pËt oiÖËbÛk ZlËbËm oiÖËbÛk Zlwxdk oËŠ xiËm Riw pËZ awËK Ggv eÞwKÚxZK exkgZêd eÞx¢ßtwt GB oKl ePw KwbwiwxU oiÖËbÛk ZlËbËm Riw pËt ¢ßiwdðËt KxVd ewlxlK xmlwt kÕewìæxkZ pt„ Awk GB ewlxlK xmlwËZ kËtËQ- dwBËUÛwËRd (dwBËUÛUxpowËg) fofkwo, owlfwk, Kwgêd, Ax…ËRd eÞhÚxZ Ìi#xlK ebwaê„ ÌKwK jwËK Awikw ÌKwK Ktlw gËl awxK Zw GB xmlwt gZêiwd awËK„ ÌKwK KtlwËZ kËtËQ eÞPÖk pwBËWÛwËRd I Kwgêd„ ‘Z×kwg' gw cÔlwiwxUËZ kËtËQ eÞPÖk Ax…ËRd„ “OyÖigp kv :jg orv: cd^pfcp: gngogp: rp gcu:j; ocmg ^s :r 46.6% rh gcu:j eu^v:”. þñùe iw¢wt Adøwdø cwZ×I cÔlwgwxlËZ DexþÿZ, G†ËlwËK owcwkYZ: ÌUÛo GxlËiëU (Tuceg gngogp:) glw pt„ GB AwËlwPdwt GUwB exkýf×U Ìj iwdÖËnk mkyËk e^Pw VdVËd KwbwiwxU ÌjUw gøgpÕZ pËtxQl ÌoUw eÞwKÚxZK exkgxZêZ GBkÕe xmlw jwk Dewbwd DeËk gxYêZ pËtËQ„ GB Ìi#xlK Dewbwd†Ëlw gZêiwd iwdÖËnk mkyËk xgbøiwd kËtËQ Ggv mkyËkk Rdø eÞËtwRdyt RxUl kwowtxdK Ìj#M ÑZxkËZ xgËmn hÓxiKw ewld KkËQ„ cÔlwiwxUk Dewbwd Ax…ËRd I Adøwdø þñùeiw¢wk (Tuceg gngogp:) Ìi#xlK ebwaê†ËlwI GKB hÓxiKw ewld KkËQ„ AwkI xKQÖbÔk AMÞok pËt Awikw G xgnËt AwËlwPdw Kkwk Awmw kwxL„ xgšwdy gwYêwlB Zwk xdgË eÞaiZ: þñyKwk KËkd Ìj eÞai Rygd oÙxÄËZ KwbwiwxUk hÓxiKw LÖg †kØZòeÔYê„ oóeÛxZ ‘dwow' (NASA)-Gk xgšwdykw iZ eÞKwm KËkËQd Ìj DNA I Awxin ÑZxkËZ KwbwiwxUk Dewbwd AdÖËNwUËKk (Cc:cnÖv:) KwR KËk„ xgxhdí iwxUk Dewbwd jw iwdg ÌbËp gøgpwk Kkw pËtËQ Zw Ìj exk¦ gw xgËmnhwËg xdMêZ (ughkpgf gy:uce:) Zw AwtwËZk exkhwnw ÌaËK gÖSw jwt„ Ìewrw iwxU jw KxVdËZòk cwkYw Ìbt Ggv ÌKwd AdÖRyËgk AdÖexþÿk KawI þôkY KxkËt Ìbt„ GixdhwËg VdVËd, ÂûK, m²wtd eÞhÚxZ m² xgxhdí eÞKwk KxVd xmlw gw AwKxkK iwxUk Ggv exk¦Zwk cwkYw Ìbt„ GB ckËdk iwxUk owkwvËm ÌKwd AdÖRyËgk GKK GKxU ÌKwn GidxK ÌKwd ÑRg Ìi#xlK ebwËaêk (Ouicpr-og:cnke Crosr^pf) dw awKwk BxŠZ gpd KËk„ iwdÖËnk mkyËkB ÑRg Ìi#xlK ebwaê†Ëlw DuewxbZ pËtËQ RygËKwËnk xhZk„ oKl AwtwËZ iwdÖn oÙxÄ oóeËKê Awkgy (LwlwK) m² gøgpwk Kkw pËtËQ„ “Awlöwpk ÌqË¢ oÙxÄ (LwlwK) Kkw pËâQ Gid ÌKwd gþæ× AxþæËZò Awdtd Kkw jw BËZweÔËgê AxþæZòiwd xQl dw„..... LwlwK Gid Kwjê jw oÙxÄ Kkwk lËqø xdgêwxPZ gþæ×xUk Rdø eÞËtwRdyt AdÖewZoiÔp xdkÕeY KËk„ kwoÔl (ow:)­Gk Agiwddw : eÞwoxŠK xKQÖ Kaw iÖpwóib LwBkØl gwmwk oZø-xiaøwk ovNwZB eÙxagyk xPkìæd BxZpwo„ oÙxÄk eÞai ÌaËKB G mðwmZ kyxZ PËl GËoËQ„ Ìj ipweÖkØnB oZø I iÖx£ßk eÞPwk I eÞxZÅwk KwËR AwZôxdËtwM KËkËQd ÌoB ipweÖkØnËKB KxVd xdjêwZd, DËeqwKkY, xgbÛØeKkY I xdbêthwËg Pki AwNwËZk ek AwNwZ ÌpËdËQ„ Awikw AwgwËkw MhykhwËg AgËlwKd KËkxQ ÌWdiwËKêk ÌoB dø~wkRdK KwRËK, jwkw Zwkw BZ:eÖËgêI KËkËQ„ jwk fËl ÌMwUw iÖoxli xgmð iiêwpZ I ÌqwcwxdðZ„ AaP Zwkw ÌiwËUI Delx³ KËk dw, Kwk oóeËKê xdëbwšwed KkËQ, ÌKwd ipwiwdËgk gøŠ xP¢ eÞbmêd KkËQ„ Zwkw jxb ZwËbk htwgp exkYxZk Kaw RwdËZw ZwpËl ÌKwd xKQÖËZB Gid MxpêZ KwR KkËZw dw„ eÞKÚZ gøwewk pËâQ kwoÔl (ow:)-Gk eÞxZ G Agiwddwk BxZpwo AmÛØZeÔgê dt„ GKxbËK jwkw kwoÔl (ow:) oóeËKê ÌRËdËQ Zwk oóeËKê gÖËSËQ Zwkw mÛ¦wt AweöÖZ pËtËQ„ ÂcÖ ZwB dt Z^wk Rdø ÌMwUw Rygd Ggv RygËdk ogxKQÖ DRwr KËk xbËZ K×xŸZ ptxd„ Ìjid- GWItwWê Mygd Z^wk xgmð xgLøwZ Tjg Dgenkpg cpf Fcnn rh :jg Rrocp Eoskug“ MÞËìÿ xlËLd- Tjrvg xjr vcx jko xgug v^ffgpnÖ hknngf xk:j ugwgugpeg, :jrvg xjr ecog pgcu jko nrwgf jko :jrvg xjr fgveukdgf jko xrunf vcÖ! jcwg pgwgu vggp jkv nkmg gk:jgu dghrug ru ch:gu. Aaêwu jwkw Z^wËK þñPËq ÌbËLËQ opowB mÛ¦wt mÛ¦weöÖZ pËtËQ„ jwkw Z^wkw ovþeËmê GËoËQ Zwkw ZwËK hwËlwËgËoËQ„ jwkw Zwk oóeËKê gYêdw xbËtËQ Zwkw glËZ gwcø pËtËQ Awxi eÔËgê gw eËk Z^wk iËZw KwDËK ÌbxLxd„ AekxbËK jwkw Z^wk oóeËKê RwdËZ gw gÖSËZ ewËkxd Zwkw ZwËK AdøwthwËg KlÖxnZ KkËQ, Vw›w-xgbÛÕe, xdëbw I Agiwddw KËkËQ„ xgmð xgLøwZ eÞwPøxgb W.W. Mrp:riroguÖ xc:: Zwk M^jcoocf c: Mgfkpc MÞËìÿ DËlöL KËkd- Oh :jg xrunfv iugc: ogp prpg vr o^ej Mcnkipgf cv M^jcoocf. Aaêwu eÙxagyk BxZpwËo iÖpwóib AËeqw Adø ÌKwd ipwiwdgËK GËZw xdëbw gw KlÖxnZ Kkw ptxd„ oxZøKwk AËaê jwkw kwoÔl (ow:)ÌK oìèwoy AwLøw Ìbt, Zwkw gwK-þñwcydZwk dwËi gøŠxP¢ eÞKwm KËk xdËRËbk Pxk¢ËK xgËmðk bkgwËk exkPt Kkwk eÞtwo ewt„ Zwkw iwdgwxcKwk, MYZìè xKvgw xgmð mwxìæk gÖxl AwIrwt„ Awgwk ZwkwB oiowixtK BxZpwËo xdKÚÄZi KwR KkËZ x§cw KËk dw, GUw hwgËZ KÄ pt„ Ikw iÖËL jwB glÖK ZwËbk AìæËk BolwËik eÞxZ NÙYw, Ìqwh, AšZw kËtËQ, ZwkB gxp:eÞKwm NUËQ ZwËbk gwkgwk GB cÙÄZwiÔlK KwËRk iwcøËi„ iÔlZ IkwB oìèwoy, IkwB iwdgwxcKwk láNdKwky, MYZìè xgdÄKwky„ jwk fËl Zwkw iÖpwóib (ow:)-Gk xdûKlÖn PxkË¢ Kl‰ ÌleËdk NÙxYZ AxhlwËn xl® pt„ G NÙxYZ eÞtwËo kwoÔl (ow:)-Gk Ryg¥mwtI xgËkwcykw xl® pËtxQl„ GKgwk AwgÖ Rwpl iÖpwóib (ow:)ÌK gËlxQËlw iÖpwóib Z×xi grB K×uxoZ, ÉRÖk ewK glËld, Z×xi xVK gËlQ„ pjkZ Iik (kw:)-Gk eÞxZgwb KkËld Ggv glËld, Ìp iÖpwóib (ow:) Awexd eÔxYêiwk P^wËbk ÌPËtI oÖëbk„ xZxd glËld, Z×xi xVK gËlQ„ pjkZ AwgÖ gKk (kw:) glËld- ÉRÖk Awexd eÔxYêiwk P^wËbk ÌPËtI oÖëbk„ xZxd glËld-Z×xi xVK gËlQ„ pjkZ AwgÖ gKk (kw:) glËld, ÉRÖk Awexd bÖ'RdËKB xVK glËld, Gk Aaê xK? kwoÔl (ow:) glËld- iwdÖn jLd xKQÖ ÌbËL ZLd Zwk iËcø Ìo xdËRËKB ÌbLËZ ewt„ Aaêwu AwgÖ RwËpËlk AìæËk K×uxoZ lwld KËk, Ìo kwoÔl (ow:)ÌK K×uxoZ ÌbLËZ ewt„ eqwìæËk IiËkk AìæËk Ìo#ëbjêZw lwld KËk, ZwB Ìo kwoÔl (ow:)ÌK oÖëbk ÌbLËZ ewt„ ZwB Awikw ZwËbk KwËR AgwK dB ZËg iiêwpZ Ggv Ì¢ßwcwxdðZ„ ZwËbk AìæËk oìèwoy iËdwhwg kËtËQ ZwB Zwkw ogêKwËlk ogêËmÛÅ (jwk owËa xgËmðk ÌKwd gøx£ßk Z×ldw PËl dw) iwdg bkby, Rdbkby, mwxìæxeÞt, AgËpxlZ iwdÖËnk xdkwe£w bwdKwky pjkZ iÖpwóib (ow:)ÌK oìèwoy AwLøw Ìbt, ZwËK gøŠ KËk„ ÂcÖ ZwB dt Zwkw xgmðgøwey Amwxìæk Aw†d bwD bwD KËk RòlwËdwk jwgZyt Bd ÌjwMwd xbËâQ„ ZËg G Kaw xPkìæd oZø Ìj, PwixPKwk xdëbwgwb KLËdw oÔËjêk AwËlwËK óöwd KkËZ ewËk dw„ ewËk dw Mhyk kRdyËZ K×K×Ëkk ÌND ÌND m² ÌRwuþíwk AwËlwËK pkY KkËZ„ G ckËdk NÙxYêZ KwËRk iwcøËi ipwdgy (ow:)-Gk oóiwËd Zwkw jZU×K× AwNwZ xbËtËQ gËl iËd KËk, Zwk ÌPËtI Ìgxm eÞZøwLøwZ I AeiwxYZ pËt BxZpwËok KwËlw AcøwËt KweÖkØn xpËoËgB xPxpßZ pËt awKËg„ ZwËbk GB AwZômöwNwt ZwkwB xdiêihwËg xd:Ëmn pËt jwËg„ ZwËbk GB Pki Ìgtwbxgk KwkËY htwgp ekxþÿxZk oóiÖLyd pËZ pËg„ ipwmx£ßck I eÞZwemwly Awlöwp ZwtwlwB Gk jawaê gøgþÿw xdËgd„ ZËg Kaw pËlw, Awlöwp bÖxdtwËZ okwoxk GËo gøgþÿw xdËgd dw„ Gk Rdø AgmøB jwkw Awikw xdËRËbk iÖoliwd bwxg KËk ZwËbk DekB G gøgþÿw Ìdtwk bwxtZò døþæ kËtËQ„ GKxbËK Awikw xdËRËbkËK iÖoliwd bwxg Kxk ZwËbk DekB G gøgþÿw Ìdtwk bwxtZò døþæ kËtËQ„ GKxbËK Awikw xdËRËbkËK iÖoliwd I Awlöwpk gwëbw iÖpwóib (ow:)-Gk DóiZ bwxg Kxk„ AekxbËK KwËfk ÌgCiwdkw iÖoliwdËbk k£ß xdËt Ìpwxl ÌLlËQ„ exg¢ K×kAwdËK Agiwddw KkËQ„ kwoÔl (ow:)ÌK gøŠ KËk KwU×êd eÞKwm KkËQ„ eÞxZxdtZ BolwËik dwËi xiaøw AeeÞPwk KkËQ, f×UgËl exg¢ Kwxliw AvKd KkËQ„ ZgÖI xgËmðk oKl iÖoliwd AwR xdúP×e„ G†Ëlwk jawja eÞxZgwb Kkwk ÌKD ÌdB„ AwiwËbk xdËRËbk AwR hwnw bkKwk Awikw Awlöwpk bkgwËk xK Rgwg Ìbg? AwRËK AwiwËbk CiwËdk gËl gxltwd pËt Awlöwpk eÞKÚZ gwëbw I kwoÔl (ow:)-Gk eÞKÚZ DóiZ pËt xgËmðk oKl iÖoliwd GK pËt eÞaËi ZwËbk gÖSwËdw, jxb Zwkw gÖSËZ dw Pwt ZwpËl Gk xgkØ˦ KwjêKky gøgþÿw Ìdtw DxPZ dt xK? Bolwi xgËmnšËbk G Kaw hwl KËkB Rwdw kËtËQ Ìj, dgy Kxki (o.)-Gk RyxgZ awKwKwlyd oiËt Bolwi xgËkwcykw ZwËK ÑbxpK I iwdxoKhwËg xdjêwZd Pwlwt„ ZwËK pZøw Kkwk pyd nrjËìè xl® pt„ oËgêwexk ZwËK xdR RdôhÓxi i~w ÌaËK Ìgk KËk Ìbt„ xKìæ× xZxd AxiZ ÌZRcwky I xgRty gyk xpËoËg Awlöwp Zwtwlwk AËmn kpiËZ oKl nrjìèËK DËeqw KËk D¿wk døwt xpiwlt pËZ xeËkxdo ejêìæ eÙxagyk oÖxgmwl AvËm BolwËik oÖxgil I eÞmwxìæit ÌRøwxZËZ D¨wxoZ KkËZ oqi pd„ jwk fËl Bolwi xgËkwcyËbk iËdk Aw†d AwkI ÌgËr jwt„ fËl BÉby I LÙýUwdËbk gÉmZ gQk cËk ewkþexkK m¢ØZw h×Ël xMËt xdËRËbk §Ëëbòk owixtK Agowd NxUËt BolwiËK “Tjg Gugc: EpgoÖ“kÕËe xPxpßZ KËk„ Zwkw xgxhdí kPdw, eÞgËk iwcøËi kwoÔl (o.)ÌK GKRd h¡, eÞZwkK, mtZwËdk Ìbwok I xiaøwk RdK I Ap:kejukv: (dwDjÖxglöwp) xpËoËg AwLøw Ìbt„ GkB cwkwgwxpKZwt AÄi mZw²yËZ bwiwÆwËok ÌoëU Rd KZêÙK AwËkK P¢ßwìæ xeUwk xb ÌhdwËkgl xkËKwlËWw bø iËëU Ì¢ßwo I Uiwo GøwK×BdwËok iwcøËi oiþæ BDËkwËe QxrËt eËr„ 850 LÙýUw˲ Awl-AwëbwlÖËok kwRcwdy KËWêwhwËZ “pjkZ iÖpwóib (o.) dwxK jyÂLÙýU AxcKZk ipwd” G xgnËt iÖoliwdËbk owËa AwËlwPdwKwËl ewkËfKUwo dwËi GK ewbÛy AwKxþôZ pjkZ iÖpwóib (o.)ÌK Amöyl I Amwlyd hwnwt MwxlMwlwR KËk„ G pZhwMwk AdÖokY KËk Zwk Ìbwokkw ekgZyêËZ G AdøwtiÔlK Agiwddw AgøwpZ kwËL„ xKìæ× BxZpwo ZwËbk qiw KËkxd„ fËl ZwËbk KkØY exkYxZ ÌhwM KkËZ pËtxQl„ ZËg ZwËbk G P¢ßwËìæk fËl icøeÞwPø I BDËkwËek LÙýUwd I BÉbyËbk cwkYwt byNêxbd jwgZ dgy Kkyi (o.) oóeËKê ¸wìæ iËdwhwg ÑZxk pt„ iÖpwóib (o.) ZwËbk cwkYwt xQl oKl K×-KËiêk eÞZyK, AKwËkk kwReÖ¢ iøwpwD« (dwDjÖxglöwp)„ xKìæ× ¢ß×ËoW PlwKwËl eÞxZeq iÖoliwdËbk AwPwk-AwPkY I BolwËik oÖëbk kÕe ÌbLËZ ÌeËt LÙýUwd ÑodøËbk xdKU H oKl jwRKËbk eÞZwkYwk iÖËLwm DËdôwPd pt„ jwk fËl Zwkw ZwËbk ciê†kØËbk eÞxZ gyZmÛ¦ pËt IËV„ G Agþÿw ÌiwKwxglwk Rdø xeUwk bø ÌhdwËkgl kwoÔl (o.) oóeËKê xKQÖUw oZø Zaø gYêdw KkËZ gwcø pt„ xKìæ× ÌaËi awËKxd BÉby I LÙýUwdkw„ Zwkw ZwËbk xpvowZôK iËdwhwËgk gxp:eÞKwËmk oÔ¢ xpËoËg BDËkwegwoyËbk oóiÖËL iÖpwóib (o.) oóeËKê bÖxU MÞìÿ eÞKwm KËk„ xiaøw Zaø I K×uow kUdw o¹xlZ G MÞìÿ bÖxU xQl Bkdnkc:jgnoÖ D Hgudgnr: I Mcjrog: : Tjg Tu^g Nc:^ug rh Iosrv:^ug. G MÞìÿ†ËlwËZ oóeÔYê AdøwthwËg kwoÔl (o.) oóeËKê xiaøw Zaø, K×uow kUdw I ZwËbk bwxºKZwk gxp:eÞKwm NËUxQl„ GixdhwËg ipwKxg bwËìæI kwoÔl (o.)ÌK Agiwddw KËkËQ„ Ìo AdaêK iÖpwóib (o.)ÌK dkËKk xdiíZi AvËm þÿwd xbËtËQ (dwDjÖxglöwp)„ xblöyËZ eÞKwmø Rdohwt þñwiy mÛ¦wdëb dgy Kxki (o.)ÌK Amwlyd hwnwt MwxlMwlwR KËk„ GixdhwËg lwËpwËk eÞKwxmZ ipwmt KÚnY kxPZ K×kØxPeÔYê iÖpwóib xgËkwcy eÖþæK ÌhwldwËak eÙÅËewnKZwt ekgZyêËZ KlKwZwt eÞKwxmZ pItwt AiÙZok ÌaËK AwMZ Ggv lwËpwËkk mwp AwgbÖlöwp Lwd eÞKwËmø xbgwËlwËK pwilw PwxlËt Ìhwldwa I Zwk opËjwMyËK pZøw KËk„ Gk fËl ZwËK f^wxo Ìbtw pt„ xZxd AKןxPË£ f^wxok iËé mwpwbwZgkY KËkd„ DËlöLø Ìj, jZU×K× Rwdw jwt Ìo owiwdø ÌpwËUl gËtk Ìemwt xdËtwxRZ xQl„ AdÖkÕehwËg AwkI AËdK dyPÖ iËdk AxcKwkykw ogêKwËlk ogêËmÛÅ ipwiwdgËK Agiwddw KkËZ x§cw KËkxd„ gx‰iPëbÛ PË›wewcøwt, xgPwkexZ K×iwk xblye xov eÞiÖL kwoÔl (o.)ÌK Ìpt Kkwk NÙxYZ eÞtwËo xl® pËtxQl„ G oKl xdëbwk ewmwewxm AËdK AiÖoxli KZêÙK kwoÔl (o.)-Gk Awgwk hÓtoy eÞmvowI Kkw pËtËQ„ Rwiêwxd idyny MøwËU kwoÔl (o.) I Bolwi oóeËKê ÌRËd xgþôtwxhhÓZ pËtËQd„ AdÖkÕehwËg owBid IKËl, IlëbwR eÞwPøxgb ÌRwtwd RøwKg kwBoxK, iwBËKl pwUêo, RRê gwdêwWm, ipwZôw Mwy, Uiwoê KwlêwBl, GWi« gwKê, AwkËfÝW bø lwiwxUêd, xi. Wwxdv, xgmð Kxg kgyëbÛdwaop AËdK idyny kwoÔl (o.) oóeËKê AKÚx¢i mÛ¦w™xl eÞbmêd KËkËQd„ exkËmËn Kaw pËlw, owkw xgËmð AwR GKm' ÌKwxUk DeËk iÖoliwd gogwo KkËQ„ ZwËbk pwËZ kËtËQ ÌZl oóebop AovLø cd-kZí I LxdR oóeb„ ZwkekI Awikw AwiwËbk xglwxoZw, qiZwk Ìlwh, xgxhdí bl-DebËl xghx£ß I AšZw, AiÖoxliËbk ovÆÚxZ AdÖokY, K×kAwËdk xgcwdËK ošwËd DËeqwKkY BZøwxb KwkËY xgmðgøwey Bolwi Awk iÖoliwdkw DepwËok ew¢ pËt AwËQ„ AaP Gid GK oit xQl Ìj, iÖoliwdËbk hËt G oiþæ BÉby-LÙýUwdkw U×-m²xU ejêìæI KkËZw dw„ Awikw jxb AwRI ekþek xpvow-xg˧n h×Ël xMËt, xglwxoZw exkpwk KËk, qiZwk Ìlwh gwb xbËt GKZwg¦ pËt exg¢ K×kAwdËK gËq cwkY KËk ÉvKwk xbËZ ewxk ZwpËl GKaw xdxúPZ Ìj, xgmðgøwey AwgwkI Awikw ÌoB pwkwËdw HxZpøËK xfËk ewËgw Ggv BolwiËK Zwk jawþÿwËd oóeÔYê ijêwbw xbËt Deþÿwed KkËZ ewkËgw„ iÖpwóib (o.)ÌK Agiwddw, f×UgËl Kwxliw AvKd BZøwxb cÙÄZweÔYê KwR oºgZ xgmðgøwey iÖoxli xilöwZËK DËÆ Ìbtwk Mhyk nrjìè gËlB iËd pt„ GËpd iÖpÓËZê AwiwËbkËK Vw¡w iwawt GKZwg¦ pËt Gk xgkØ˦ jawja gøgþÿw xdËZ pËg„ Rwxd dw AwiwËbk xgmð iÖoxli ÌdZÚgÙËëbk G gøwewËk AdÖhÓxZ xK? BolwËi ÌldËbd I bwdmylZw W. dRkØl Bolwi Lwd AwliwkÕf - iwdÖn oiwRg¦hwËg gogwo Kkwk KwkËY eÞwZøxpK RygËd ÌldËbd IZËeÞwZhwËg RxrZ„ ÌldËbd Qwrw iwdÖËnk þñwhwxgK Rygdjw¢w AKùedyt„ Awk ÌldËbd jxb Bolwiy kyxZdyxZ gw Zwk eÞËtwM e¦xZ iZ dw pt Ìo ÌldËbd gøx£ßËK xdxëbZ KËk„ Awk ÌldËbËd jxb ÌKwdkÕe Mkxil dw pt ZËg Zw gøx£ßËK RdoiwËR dxëbZ I eÞmvxoZ KËk„ GKRd iÖoliwËdk RygdwPwk Zaw ÌldËbËd Zwk oZZwk exkPt f×ËU DVËg GUwB þñwhwxgK bwxg„ xhdí cËiêk ÌlwKI ZwËK ÌldËbËdk iËWl xpËoËg Deþÿwed KkËg„ GËqË¢ AwiwËbk xeÞt dgyk (ow.) ÌldËbd e¦xZËZ Mkxilpyd I oZKêZwk bÙÄwìæ L^ÖËR ewB„ dgÖItwZ eÔËgê Ìjog ÌlwËKk owËa dgy (ow.)-Gk gøgowxtK oóeKê xQl, Zwkw oKËlB Zwk ÌldËbËdk eÞmvow KkËZd„ GidxK ÌKwkwBmkw ejêìæ ZwËK Awl Awiyd gw xgmðwoy gËl o˹wcd KkËZw„ dgÖItwZ eÞwx®k eËk ÌKwkwBmkw dgy (ow.)-Gk xgkØ˦ Agþÿwd xdËlI cdoóeb AwiwdZ kwLwk Rdø xgmðdgy (ow.) ÌKB xdkweb ÌlwK iËd KkËZd„ ibydwk RygËd kwoÔl (ow.) ÌKwd ÌKwd oit BtwÉbyËbk ÌaËKI cwkËbdw KkËZd, Awgwk oitiËZw exkËmwc KËk xbËZd„ ÌKwd iÖoliwd ÌZw bÔËkk Kaw ÌKwd AiÖoxliI dgy (ow.)-Gk ÌldËbËdk þñâQZw xdËt eÞmí Z×lËZ ewËkdxd„ GKgwk GK ewIdwbwk kwoÔËlk (ow.) owËa m£ß gøgpwk KkËl owpwgyMY ZwËK ciK Ìbd„ ZLd kwoÔl (ow.) glËld : ZwËK ciK xbIdw m£ß Kaw glwk Zwk AxcKwk AwËQ„ Awk Zwk ewIdwUw Zwk pwËZ Z×Ël bwI„ (BgËd iwRw) GKbw GK gøx£ßk KwQ ÌaËK kwoÔl (ow.) xKQÖ ÌLRÖk cwk KkËld„ ÌlwKxU ZwMwbwt GËl GK Awdowky owpwgyËK Zw exkËmwËck Rdø ÌLRÖkop ewVwËld„ ÌlwKxU ÌLRÖk xdËZ AþñyKwk KËk glËlw- ‘Awiwk ÌLRÖk GB ÌLRÖËkk ÌPËt AwËkw hwËlw xQl'„ GKaw ÂËd owpwgy glËld, kwoÔl (ow.) ÌLRÖk ewxVËtËQd Awk Z×xi Z^wk ÌLRÖk kwLËZ AþñyKwk KkËQw„ RgwËg ÌlwKxU glËld, kwoÔËlk (ow.) KwËQB jxb ÌldËbd þñâQZw dw ewB ZËg Awk Kwk KwËQ Awmw KkËgw„ GKaw ÂËd kwoÔl (ow.) AmÛØxo£ß dtËd glËld : ‘ ÌlwKxU jawaêB gËlËQ'„ Adø GKxU pwxbo ÌaËK Rwdw jwt, GK AiÖoxli gøgowty kwoÔËlk (ow.) owËa gøgowt gwxYËRøk GK ejêwËt iÖoliwd pd„ owpwgyMY ZwËK kwoÔËlk (ow.) KwËQ exkPt KxkËt xbËZ xMËt Zwk AËdK eÞmvow KkËZ lwMËld„ ZLd kwoÔl (ow.) glËld, AwËk Awxi ÌZw ZwËK AËdK AwËM ÌaËKB xPxd„ ZLd H gøgowty glËld : Ìp kwoÔl (ow.)! Awexd Awiwk owËa gøgow KkËZd„ Awiwk xeZw iwZw Awedwk PkËY ÌKwkgwd ÌpwK„ Awedwk oZZw, AwPwk gøgpwk I gøgowxtK þñâQZw xQl AZ×ldyt„ (AwgÖ bwDb) AwiwËbk eÞwZøxpK RygËd dMb ÌldËbËdk ÌqË¢ ÌZid Ìgxm §ëbò-ovNwZ dw NUËlI gwxK ÌldËbËdk ÌqË¢ G gwþægZw AZøìæ eÞKU„ ZwB Awl K×kAwËd gwxKËZ ÌldËbËdk ÌqË¢ oioøw I ovKU ÌaËK D£kËYk Rdø GKxU iÔldyxZk ÌNwnYw Ìbtw pËtËQ„ jw gwþægwxtZ pËl oÖþÿ, þñâQ I §ëbòpyd oiwR MVd Kkw oºg„ Awlöwp gËld : ‘Ìp iÖxidMY! ÌZwikw jLd GËK AËdøk owËa xdcêwxkZ oiËtk Rdø FËYk Kwkgwk Kk ZLd Zw xlËL ÌkËLw„ ÌZwiwËbk iËcø ÌKwd ÌlLK Ìjd BdowËfk owËa xlËL Ìbt„ ÌKwd ÌlLK xlLËZ AþñyKwk KkËg dw„ Ìjid Awlöwp Z^wËK xmqw xbËtËQd, oÖZkwv Ìo Ìjd xlËL Ggv FYMÞpyZw Ìjd dw Kiwt„ xKìæ× FYMÞpyZw jxb xdËgêwc Aagw bÖgêl pt Aagw ÌlLwk xgntgþæ× gËl xbËZ dw ewËk ZËg Ìjd Z^wk AxghwgK døwtoŠZhwËg ÌlLwk xgntgþæ× gËl Ìbt„ owqyËbk iËcø jwËbk Dek ÌZwikw kwjy ZwËbk iËcø bÖBRd eÖkØn owqy kwLËg„ jxb bÖBRd eÖkØn dw awËK ZËg GKRd eÖkØn I bÖBRd þèy ÌlwK owqy awKËg'„ (oÔkw gwKwkw : 282) ÌjËpZ× AwiwËbk eÞwZøxpK RygËdk oKl ejêwËt ÌldËbËdk xgþæÙxZ kËtËQ, ÌoËpZ× þñwâQËëbø Rygd jwed Kkwk Rdø §ëbòpyd I ovKUiÖ£ß ÌldËbd Depwk Ìbtw RkØxk„ bwdmylZwk bÙÄwìæ bwdmylZw GKxU ipu †Y„ G †YxU ipwd Awlöwp ZwAwlwk eq ÌaËK xgËmn xdtwiZþñkÕe„ oóeb awKËlB G †Y ARêd Kkw jwt dw„ G RËdø Awlöwpk kpiZI RkØxk„ Awlöwp jwËbk oóeb KgÖl KËkd ÌKgl ZwËbk §wkwB G ipu KiêxU Kkwk oÖËjwM ewd„ iwdÖËnk iËcø jwkw bÖxdtwk RygËdk Z×ldwt AwxLkwËZk RygdËK AMÞwxcKwk Ìbt Zwkw Awlöwpk eËa Rwd I iwl xdx§êcwt xgxlËt Ìbt„ Awk Gog iÖxiËdk Rdø Awlöwpk eq ÌaËK RwdíwËZk ÌNwnYw Ìbtw pËtËQ„ Awlöwp gËld : ‘xdúPtB Awlöwp iÖxiËdk xdKU ÌaËK RwdíwËZk xgxdiËt ZwËbk Rwd I iwl xKËd xdËtËQd'„ (oÔkw ZwIgw : 111) AZGg, iÖxiËdk KwËQ Ìj Rwd-iwl AwËQ Zwk iwxlK ipwd Awlöwp ZwAwlw„ G Rwd-iwl ZwkB eËa gøt KkËZ KweêYø Kkw xdgÖêx¦Zwk exkPt„ bÖxdtwt Gid ÌKwd LwZ ÌdB Ìj LwËZ xgxdËtwM KkËl 1 UwKwt 700 UwKw ewItw jwt„ AaP Awlöwpk eËa bwËd GkÕe gÙx¦ pItwk Kaw GËoËQ„ glw pËtËQ : ‘jwkw Awlöwpk eËa ZwËbk iwl LkP KËk ZwËbk GB LkPËK Gid GKxU bwdwk owËa Z×ldw Kkw PËl jw RxiËd ged KkËl Zw ÌaËK 7xU Qrw Rdôwt Ggv eÞxZxU Qrwt GKmZxU KËk bwdw awËK„ GhwËg Awlöwp jwËK Pwd gɆY eÖkÆwk xbËZ ewËkd„ (oÔkw gwKwkw : 261) GhwËg kwoÔl (ow.) Awlöwpk eËa bwËdk Rdø DuowxpZ KËkËQd„ ÌKddw GB GKxU iw¢ LwZ AwËQ ÌjLwËd bwd KkËl xgxditop ÌfkËZk MøwkwxëU AwËQ„ pwxbo mxkËf AwËQ, kwoÔl (ow.) gËlËQd : ‘Awlöwp ZwAwlw iwdg oìæwdËK lqø KËk gËld, Z×xi LkP Kk, ÌZwiwk Rdø LkP Kkw pËg'„ (gÖLwky I iÖoxli) Awlöwp gËld : Ìp iÖxidMY! ÌZwikw jw DewRêd KËkw Ggv jw hÓxi ÌaËK ÌZwiwËbk Rdø Duewbd KËk xbB Zw ÌaËK jw DuKÚÄ Zw gøt Kk„ (oÔkw gwKwkw : 267)„ kwoÔl (ow.) Adø GKxU pwxbËo gËld : ‘bwdKwky Awlöwpk xdKUZi, RwdíwËZk xdKUZi Ggv iwdÖËnkI xdKUZi pËt awËK„ Rwpwdíwi ÌaËK xZxd bÔËk awËKd„ Awk KÚeY gøx£ß Agþÿwd KËk Awlöwp ÌaËK bÔËk, RwdíwZ ÌaËK bÔËk, iwdÖn ÌaËK bÔËk Ggv RwpwdíwËik xdKËU„ iËd ÌkL GKRd iÔLê bwdmyl gøx£ß GKRd KÚeY BgwbZKwkyk AËeqw Awlöwpk KwËQ AxcKZk xeÞt'„ (xZkxijy) K×kAwd I pwxbËo DËlöxLZ bwdmylZwk †kØZò gÖËSB kwoÔl I Z^wk owpwgyMY RygËdk ogxKQÖ Awlöwpk eËa xgxlËt xbËtxQËld„ pjkZ AwgÖ gKk jLd ogxKQÖ bwd KËk xbËld, ZLd kwoÔl (ow.) xRšwow KkËld- gwxrËZ Ky ÌkËL GËoËQw? xZxd glËld- ‘Awxi Awlöwp I Z^wk kwoÔlËK ÌkËL GËoxQ„' GKaw ÂËd kwoÔl (ow.) gËld, ‘Awxi eÞxZxU iwdÖËnk Gpowd exkËmwc KËkxQ xKìæ× AwgÖ gKËkk Gpowd exkËmwc KkËZ Aqi'„ GhwËg AËdK owpwgyB Awlöwpk eËa bwd KËk D£i bwdmylZwk bÙÄwìæ pËt AwËQd„ AwxLkwËZ RwdíwZ lwËhk ea bÖxdtwt gËoB oÖMi KËk ÌMËQd„ ekKwlyd RygËd eÖYø lwh KkËZ pËl ewxaêg RygËdk xeÞtgþæ× Awlöwpk eËa gøt KkËZ pËg„ GQwrw Awlöwpk oìæ×xÄ ARêd Kkw oºg dt„ Awlöwp gËld : ‘ËZwikw jw hwËlwgwo Zw gøt dw Kkw ejêìæ ÌZwikw KLËdw eÖYø ARêd KkËZ ewkËg dw'„ (oÔkw AwËl Bikwd : 92) kwoÔl (ow.) xQËld bwdmylZwk iÔZêeÞZyK„ xZxd xQËld ogêËmÛÅ bwZw„ Zwk bwdmylZw †Y xQl AZ×ldyt„ pjkZ BgËd Awgµwo (ow.) gËld : ‘kwoÔl (ow.) xQËld iwdÖËnk iËcø ogêËmÛÅ bwZw'„ (gÖLwky) pjkZ Awdwo (kw.) gËld : ‘kwoÔl (ow.) xQËld oËgêw£i PxkË¢k AxcKwky, ogêËmÛÅ bwdmyl I ogêwxcK owpoy' „ gÖLwky I iÖoxli) AZGg ÌldËbËd þñâQZw xfxkËt AwdËZ pËg Ggv iÖoliwËdk Rygdjw¢wt ÌKwdkÕe eÞZwkYw I eÞgédw awKËg dw Zw xdxúPZ KËk RwxZ-ciê xdxgêËmËn oKËlk KwËQ iÖoliwdËbkËKB iËWl pËZ pËg„ AdÖkÕe KÚeYZwk iËZw owiwxRK AdwPwk ÌaËK xgkZ ÌaËK D£i bwdmylZwk bÙÄwìæ þÿweËd gÛZy pËZ pËg„ ZwB gøx£ßk AwZôËdíwtd I Axdëbø oÖëbk oiwR eÞxZÅwt þñâQ ÌldËbd I bwdmylZwk †kØZò AdþñyKwjê„ (ÌlLK : Acøq, BëUwkdøwmdwl GW×ËKmd KËlR, XwKw) p~×l Bgwb gw gwëbwk pK Rwfk Awpib - Awkgy ‘p~×l Bgwb' iwËd gwëbwk pK„ gwëbwp iwËd ÌMwlwi, pK iwËd AxcKwk„ gwëbwk pK iwËd iwdÖËnk AxcKwk„ iwdgwxcKwk exkhwnwxUI iÔlZ: gwëbwk pKËKB gÖSwt„ gwëbwk pK glwk KwkY pËlw iwdÖn PwB AwlöwpËK iwdø KkØK Awk dwB KkØK, Zawxe oKËlB iÔlZ: Awlöwpk ÌMwlwi„ G Rdø Awlöwpk pK glwk ek gwëbwk pK glw pËtËQ„ owckYhwËg gwëbwk pK glËZ iwdÖËnk AxcKwkËK gÖSwt„ iwdÖËnk RygËdk bÖxU xbK kËtËQ„ jaw : (1) AwKybwMZ gw xgmðwoMZ I (2) gøgpwxkK„ AwKybwMZ Rygd GKwìæB gøx£ßMZ„ GxU RygËdk iÔlxhx£„ G xhx£k IekB gøgpwxkK Rygd MËr DËV„ xgmðwËok ckd gøgpwxkK RygdËK bwkØYhwËg eÞhwxgZ KËk awËK„ xgmðwo jxb GidxUB pt Ìj eÙxagy xdZwìæB GKxU ÌLlwNk, Awikw eÞKÚxZk Ryg„ eÙxagy dwiK G ÌLlwNËk xdËRk ÌjwMøZwk gËl jw ewËgw bÖpwËZ lÖËU Ìdg, Ìemymx£ß gËl xdËRk ÌmÛÅZò KwËti KkËgw, iËd jw AwËo Zw AËdøk jZB xgkx£ßk KwkY ÌpwK dw, Awxi MwËtk ÌRwËk gËlB jwËgw, Lwg, NÖkËgw, I ÌLl-Zwiwmwk Rygd-jwed KËk eÞKÚxZk WwËK Awgwk PËl jwËgw gøoz GLwËdB Rygd dwxUKw Ìmn„ AËdøk AxcKwËkk eÞxZ dRk Ìbtwk oit ÌdB„ bÖgêËlkw iwaw V×ËK ikØK ZwËZ Awiwk xK? ZËg Rygd dwiK Ìo#cxU G ckËdk xgmðwËok IekB MËr DVËg„ Zwk Plw-Ìfkw, LwItw-bwItw, Ìld-Ìbd, AwPwk-gøgpwk G xgmðwo AdÖwjwtyB PlËg„ eqwìæËk xgmðwo jxb GidxU pt Ìj, AwiwËbk oKËlk GKRd oÛÄw kËtËQd„ xZxd eÙxagyop oKl xKQÖB oÙxÄ KËkËQd„ GKiw¢ iwdÖn Qwrw eÙxagyk oKl oÙxÄ GKxU xdtËik AcyËd PlËQ„ GxU eÞgl mx£ßmwlyk Ìg^Ëc Ìdtw xdti„ G xdtËik gwBËk jwItwk qiZw KwËkw ÌdB„ xKìæ× GKiw¢ iwdÖnËK bwd Kkw pËtËQ þñwcyd BâQw mx£ß I xgËgK„ Awgwk þñwcyd I xgËgËKk owiËd xKZwg I dgy-kwoÔl ÌeÞkËYk iwcøËi Ìem Kkw pËtËQ xpbwtwZ„ G xpbwtwËZk iwcøËi iwdÖËnk gøx£ßk þÿwd I AxcKwk xPxpßZ Kkw pËtËQ„ eÞËZøËKk Kiêoyiw I AxcKwËkk xdti Ìg^Ëc Ìbtw pËtËQ„ jwËZ ÌKD KwËkw AxcKwk pkY KkËZ dw ewËk, ÌKD Zwk xdËRk oyiwlvNd KËk AËdøk oyiwk iËcø AdÖeÞËgm KkËZ dw ewËk„ jËaâQwt I ÌþñâQwxkZwËK AwBËdk iwcøËi oyxiZ I xdtxìèZ Kkw pËtËQ„ jwËZ iwdÖËnk ewkþexkK Rygd oÖëbk I owglyl pËt MËr DËV„ jwËZ iwdÖËnk jwgZyt oioøwk owaêK oiwcwd, ZwËbk ewkþexkK xgËkwc-xggwËbk oÖÅ× iyiwvow I xdx£ pt„ eÙxagyk GKxbd exkoiwx® NUËg„ ZLd oKlËKB Awlöwpk owiËd b^wrwËZ pËg„ eÞxZxU KÚZKËiêk Rgwg xbËZ pËg„ ZËg Zwk Rygd Ìo#cxUI G xgmðwo AdÖjwtyB MËr DVËg„ iwdÖn þñhwgZB owiwxRK Rygd-jweËd Ahøþæ„ oiwËRk AdøwdøËbk opËjwxMZw Qwrw gøx£ß oiwËR Ìgmyxbd xUËK awKËZ ewËk dw„ ZwB xdËRËbk AxþæËZòk eÞËtwRËd oiwRg¦ pËt gogwo KkËZ pt„ G Rdø K×kAwd I pwbyËo ewkþexkK oóeKê-o¹, AxcKwËkk oyiw xdcêwkËYk Rdø xgxc-xgcwd Ìg^Ëc xbËtËQ„ eÞËZøËKøk ÌþñâQwPwxkZwËK oyxiZ I xdtxìèZ Kkw pËtËQ„ ÌKddw iwdÖn þñhwgZB þñwaêek I AwZôeÔRwky„ ewkþexkK RÖlÖi-xdjêwZd-xdËnY, AxcKwk pkY Ggv owiwxRK xgejêt Ìkwc Kkwk Rdø Bolwxi xgxc-xgcwd bwd KËkËQ„ K×kAwd I pwbyËo Zdí Zdí KËk gwëbwk eÞxZxU pËKk gYêdw Ìbtw pËtËQ„ GxU GKxU xgþæÙZ I mwLw-eÞmwLw xgxmÄ xgnt„ pK gw AxcKwk bÖB eÞKwk : GK. AwPkYMZ„ GxU iwdÖËnk AwPwk-AwPkY, Kaw-gwZêw I gøgpwËkk iwcøËi pËt awËK„ Ìjid KwDËK AdaêK gw xgdwKwkËY KU× gwKø eÞËtwM Kkw gw KwDËK Mwl iëb Kkw gw eÞpwk Kkw BZøwxb ovxmöÄ gøx£ßk pËKk xgekyZ KwR Kkw pËlw Aaêwu gwëbwk pK dÄ Kkw pËlw„ H gøx£ßk AxcKwk xQl Zwk KwQ ÌaËK hwl I oÖëbk AwPkY ewItw„ Awlöwp Zwtwlw gËld : “jwkw xgdw AekwËc iÖxid eÖkØn I dwkyËbkËK KÄ Ìbt, Zwkw xiaøw Aegwb I eÞKwËmø ewËek ÌgwSw gpd KËk„” (Awpjwg : 58)„ kwoÔl (ow:) gËlËQd : “iÖoliwd Ìo gøx£ß jwk iÖL I pwZ ÌaËK Adø iÖoliwd xdkweb awËK„” GKRd kwRdyxZËKk KZêgø pËâQ Adøwdø kwRdyxZKËbk owËa opwgþÿwd,, opdmyl I opwdÖhÓxZk iËdwhwg ÌewnY Kkw„ GKRd oìæwËdk KZêgø pËâQ­­ xeZwiwZwk owËa D£i AwPkY Kkw„ ZwËbk Ìogw Kkw, ZwËbk AwËbm mÛgY Kkw, ZwËbk jZí Kkw, ZwËbk ÌKwËdw eÞKwk KÄ dw Ìbtw„ ZwËbk Rdø Awlöwpk xmLwËdw hwnwt Ìbwtw Kkw„ GKRd xeZw I iwZwk KZêgø pËâQ oìæwËdk oÖëbk Bolwiy dwi kwLw, ZwËbk lwld ewld Kkw, ZwËbk oÖxmqwt xmxqZ Kkw„ owcwkY xmqwk ewmwewxm AgmøB §yxd xmqw I §yxd Pxk¢ MVd Kkw„ G Rdø K×kAwd, Ciwd AwKybw, BgwbwZ BZøwxb xgnËt eÞaËiB xmqw bwd KkËZ pËg„ ZwIpyb, ÌkowlwZ I AwËLkwZ oóeËKê ZwËbk oÖþeÄ I xdh×êl cwkYw xbËZ pËg„ iËd kwLw eÞËtwRd G xZdxU xgnt GKRd iwdÖËnk Ìi#xlK xmqw„ G xgnt†Ëlw oóeËKê ZwËbk iËcø jxb ÌKwd AþeÄZw ÌaËK jwt, ZËg ZwËbk oKl KiêKw¡B gÙawt ejêgxoZ pËg„ ZwËbk D£i ÑdxZK Pxk¢ MVd KkËZ pËg„ Bolwiy Awbg Kwtbw I AwPwk AdÖÅwd ZwËbk xmLwËZ pËg„ G†Ëlw pËlw GKRd Awbmê I Pxk¢gwd xeZwiwZwk Rdø oìæwËdk pK„ ÌKD jxb xeZwiwZwk owËa Lwkwe AwPkY KËk ZwËZ xeZwiwZwk pK dÄ Kkwk bwËt oìæwd Ìjid bwty pËg, ZbÛÕe ÌKD jxb oìæwËdk DËlöxLZ pK†Ëlw ÌaËK gxéZ KËkd, oìæwËdk pK dÄ Kkwk bwËt ÌZixd xeZwiwZwI bwty pËgd„ bÖB. ÑgnxtK gw AwxaêK ÌldËbËdk iwcøËi D¨g pËt awËK„ Ìjid KwËkw UwKw-etow gw Adøwdø xRxdne¢ AÐgchwËg ÌhwM Kkw gw jwk jw eÞweø Zw ÌaËK ZwËK gxéZ Kkw„ Ìjid þèyk Rdø þñwiyk Iek xgËtk ÌbdËiwpk fkR Kkw pËtËQ„ GxU þèyk pK„ G pK gxéZ Kkw pËl gwëbwk pK dËÄk KwkËY bwty pËZ pËg„ gZêiwd gwRwk bk AdÖjwty mÛËik Ìj iÔlø pItw eÞËtwRd, Zw ÌaËK mÛxiKËK Zwk AopwtËZòk oÖËjwM xdËt gxéZ Kkw gwëbwk pK dÄ Kkwk bwËt AgmøB Awlöwpk KwVMrwt b^wrwËZ pËg„ mÛxiK gw KiyêËK Zwk xdcêwxkZ oiËtk gwBËk KwR KxkËt døwjø AxcKwk ÌaËK gxéZ Kkw iwËd iwdgZwk pK dÄ Kkw„ GhwËg GxU gøx£ß gøx£ßËZ, oiwR oiwËR I kwÄÛ-kwËÄÛ ewkþexkKhwËg þñyKÚZ„ ZwQwrw GxU xdËR xdËRI pËt awËK„ Ìjid Awlöwp Zwtwlw gËld : ÌZwiwËbk xdËRËbkËK ÌbwjËLk Aw†d ÌaËK kqw KËkw„” G oKl pK gw AxcKwËkk iËcø gøx£ßMZ, ewxkgwxkK, owiwxRK, AaêÐdxZK, kwRÐdxZK BZøwxb AxcKwk Aìæh×ê£ß kËtËQ„ xeZw-iwZw, oìæwd, þñwiy-þèy, AwZôyt-þñRd, GtwxZi, eÞxZËgmy, xmqK I gËtwËRøÅ, ÌdZw, Kiyê, g×-gwg, Axcdþæ KiêPwky I NËkk KwËRk ÌlwK, xmÂ, gÙ¦, AiÖoxli I kØMí gøx£ßk pK AwPkYMZ AxcKwk Ìjid kËtËQ ÌZixd ÑgnxtK I AwxaêK ÌldËbËdk AxcKwk kËtËQ„ GËbk owËa Kaw-gwZêw, AwPwk-AwPkY I Adøwdø ÑgnxtK I AwxaêK ÌldËbd Kkwk oit K×kAwd I pwbyËo xggÙZ oyiwk ÌhZËk ÌaËKB KkËZ pËg„ ÌKwd¢ßËiB oyiwlvNd Kkw jwËg dw„ jxb GidxU Kkw pt ZËg gwëbwk pK dËÄk KwkËY Awlöwp Zwtwlw xKtwiZ xbgËo AgmøB ewKrwI KkËgd„ gwëbwk pK KwËkw gwxrËZ eÞËgËm I owqwËZ, ÌKwd iRxlËo DVw-gowËZ, AwËlwPdw I Kaw glwt, gøgow-gwxYRø exkPwldwt, Axfo-AwbwlZ I KiêþÿËlI xgþæÙZ„ KwËkw gwxrËZ eÞËgËm I owqwËZ BolwËik Awbg kËtËQ„ ÌjdËZdhwËg ÉU KËk KwËkw gwxrËZ eÞËgm Kkw jwËg dw„ jxb GidxU Kkw pt ZËg Ìo gøx£ßk eÞwBËhoy dÄ Kkwk KwkËY gwëbwk pK dËÄk bwËt bx¡Z pËZ pËg„ ÌKwawI Kaw glw gw AwËlwPdw Kkwk oit ÌmÛwZwk xbËK ÌLtwl ÌkËL Kaw glËZ pËg„ AdøËK Kaw glwk oÖËjwM xbËZ pËg„ KwËkw Kawk iwSeËa Kaw gËl ZwËK xgk£ß Kkw jwËg dw„ gøgow-gwxYËRø BolwËik xdcêwxkZ xdtidyxZ ÌiËd PlËZ pËg„ xgxhdí LwbøbÛgøop Adøwdø xRxdËn ÌhRwl ÌimwËdw, iRÖbbwkyk iwcøËi KÚx¢i ovKU oÙxÄ KËk fwËtbw lÖUw, eÞZwkYweÔYê bwlwlyk iwcËi DâPbwi p^wKwËdw, iwdÖËnk bÙxÄ AwKnêËYk xdxiË£ Ìlwhdyt KÚx¢i ÌKwd Dewt Agl¹d Kkw, xiaøw meËak iwcøËi xg¢ßt Kkw, xgx¢ßZ iwlwiwËlk Ìbwn-¢ØxU ÌMwed Kkw, Owgu z ^pfgu kpwrkekpi iwcøËi fwËtbw pwxol Kkw, xgxhdí ÌK#ml Agl¹d KËk D^:Ö, Vc: dw Ìbtw, ÌPwkwB gøgow Kkw, okKwxk Uøw… f^wxK Ìbtw, iwËe gw IRËd KiËgxm Kkw BZwxb oKl eÞKwk KwR I Kiê gwëbwk pËKk Aìæhêף߄ GLwËd xgËmnhwËg DËlöLø Ìj, okKwxk oóeb iwËd ÌbËmk oKl dwMxkËKk pK„ ÌKwd GKK gøx£ßk pK xgdÄ KkËl ovxmöÄ gøx£ß ÌaËK iwf ÌPËt opR xKìæ× okKwxk oóeb AwZôowu Kkw pËl ÌbËm Awewik RdowcwkËYk KwQ ÌaËK iwf ÌPËt Ìdtw opRZk xgnt dt„ ZwB jwkw šwZ gw AšwZowËk, eÞKwËmø gw ÌMweËd ÌbËmk oóeb dÄ gw AwZôowu KkËQd, xKtwiËZk KxVd xbËd ÌbËmk oKl dwMxkËKk pK dÄ gw AwZôowËZk bwËt Awlöwpk owiËd b^wrwËZ pËg Ggv Ìoxbd ÌbËmk oKl dwMxkËKk owiËd Adøwdø AekwËck owËa GxUI eÞKwm Kkw pËg„ iwdËnk xKQÖ Ìi#l AxcKwk kËtËQ„ G†Ëlwk owËa ovxmöÄ bwxtZòmylMY jxb bwxtZò AgËplw KËkd ZËg gwëbwk pK dÄ Kkwt bwty pËgd„ Ìjid xmqw I þñwþÿø iwdÖËnk Ìi#xlK bÖxU AxcKwk„ G bÖxU ÌqË¢B AwR iwdxgKZwk Pki xgejêt NËUËQ„ fËl iwdgwxcKwk gw iwdÖËnk Ìi#xlK AxcKwk PkihwËg AgËpxlZ„ Dht ÌqË¢ gøgowxtK iwdÖxnKZw gw gøgowk oKl ÑgxmÄø ÌnwlKlwt eÔYê pËtËQ„ ÌKwd KwkY QwrwB AwMZ ÌkwMyËK gøgowxtK DË¥mø PxkZwaê Kkwk Rdø xdËRËbk Aagw PÖx£ßg Adø ÌKwd eÞwBËhU xKõxdËK Ìkfwk KËk Ìbtw pt„ ogêdwmw GB gøgow ÑdxZK I iwdg Ìogwk G ipu þÿwdxU exkeÔYêhwËg bLl KËk xdËtËQ„ iËd pt xPxKuowk ÌqË¢ Ìj bÖbêmw ÌewpwËZ pt Zw AËdKUw Mw opw pËt ÌMËQ„ G xghwMxUk eÞxZ iwdÖn GZUwB gyZmÛ¦ pËt eËrËQ Ìj, Ww£ßwkËbk Ìj AþèxU iwdgZwk Ìogwt gøgpÕZ pËZw, ÌoxUËK GLd KowBk Aþè gËl AgxpZ KkËZ Ìmwdw jwt„ GxU AgmøB bÖ:LRdK Ggv ipwd G Ìemwk MwËt Kwxliw Ìled Qwrw Awk xKQÖ dt„ xmqw I xmqKI AwR Ìo xbËKB D¿w MxZËZ cwxgZ pËâQ„ gZêiwËd ÌoxUI þñwþÿø gw xPxKuow xghwËMkB hwMøgkY KkËZ jwËâQ„ AaP G bÖxU RMZB idÖnøZò, iwdxgKZw I iwdgZwk owËa ovxmöÄ Ggv bÖxUB AZøìæ †kØZòeÔYê xghwM„ xmqwk Dek xhx£ KËkB MËr DËV RwxZo£w I ohøZwk KwVwËiw„ RwZyt Pxk¢ MVd Ggv RygËdk oKl ÌqË¢ G xghwËMk ÌdZÚZò bwËdk DeËjwMy gøx£ßZò MËr DËV xmqwk iwcøËi„ jxb Awikw GhwËg Z×ldw Kxk Ìj iwdÖËnk pwZ, ew, dwK-Kwd, Mlw I iwaw Zaw xpDiøwd gxW GKxU KxóeDUwËkk pwWêItwk, jwk exkPjêw, exkËogw KkËg pwWêItwk Bx™xdtwk Zaw Ww£ßwk„ ZwËbk þñwþÿøËogw xbËt oÖþÿ I oÖLy oiwR MËr Z×lËg„ eqwìæËk iwdÖËnk AwZôxgËgK gw idÖnøZò GKxU KxóeDUwËkk ofUItwk, jwk Ddítd, exkgcêd, exkiwRêd KkËg ofUItwk Bx™xdtwk Zaw xmqK„ MhykhwËg lqø KkËl gÖSw jwt, G bÖxU xghwMB GKxU AekxUk owËa AŠwxŠhwËg RxrZ„ GKxU Qwrw AdøxU PlËZ ewËk dw„ ÌlwKxU oÖþÿ I þñwþÿøgwd xKìæ× GKRd M¡iÖLê, glÖd G þñwþÿøxU Ìbm I RwxZk eÞËtwRdyt ÌKwd KwËR AwoËg? ZbÛÕe ÌlwKxU šwdy-†Yy xKìæ× mwkyxkKhwËg AoÖþÿ, Zwk šwd Awk †Y ÌaËK oiwR AwËlw MÞpY KkËZ ewkËg dw„ xKìæ× AZøìæ exkZwËek xgnt, G bÖxU xghwMB AwR gøgowtyËbk KkwlMÞwËo iwkwZôKhwËg Aw¢ßwìæ„ iwdgZwk Ìogw I oÖþÿ xgËgK I Pxk¢ Mrwk exkgËZê ÌoLwËd gøgowxtK xPìæwB GLd iÖLø pËt b^wxrËtËQ„ xgxhdí gøgowxtK MÞØe Ae B«wxýUÛR-Gk iwxlK xmqwËKI AwR GKxU lwhRdK eÞxZÅwd xpowËg MÞØËe owxil KËk xdËt xgxhdí Æ×l-KËlR I xgmðxgbøwlt eÞxZÅw KkËQ„ Agmø Gk §wkw GK xXËl bÖB ewxL Aaêwu owiwxRK ijêwbw Zaw oiwËRk GKRd ‘xgxmÄ xmqwdÖkwMy'k ÌLZwËgI hÓxnZ pËâQd„ GËbkËK Awxi GKxU ÌLZwg xbËZ PwB Zw pËlw gwëbwk pK AwZôowZKwky„ GhwËg p~×l Bgwb gw gwëbwk pK GKxU xgþæÙZ xgnt„ iwdÖËnk owixMÞK RygËdk KwR-Kiê, Kaw-gwZêw, AwPwk-AwPkY I ÌldËbËd AËdøk pK kËtËQ„ ZwB Rygd dwiK eËa Plwk g^wËK g^wËK AËdøk pK gw AxcKwËkk xgntxU xPìæw KËk PlËZ pËg„ ZwpËl ewkþexkK Avmybwky Rygd oÖëbk I owglyl pËg„ Awlöwp AwiwËbk ZwIfyK xbd„ Awiyd„ eÞËmíw£k Bolwi I Rygd eÞmí : þñYê I Ìkmiy Kwer exkcwd Kkw eÖkØËnk Rdø pwkwi Kkw pËtËQ ÌKd? AaP Zw ixplwËbk Rdø pwlwl? K×kAwd I pwbyËok AwËlwËK RwdwËl KÚZš pËgw„ Ìiw: RwxKk ÌpwËod, BolwieÖk, XwKw„ D£k : Bolwi ÌjLwËd Ìo#ëbjêËK Ñgc Ggv Kwiø ÌNwnYw KËkËQ Ggv ZwËK pwkwi iËd KkËZ xdËnc KËkËQ- Ìjid glw pËtËQ: gl, Awlöwp Z^wk gwëbwËbk RËdø Ìj Ìo#ëbjê I exg¢ xkxjKoiÔËpk gøgþÿw KËkËQd, ZwËK ÌK pwkwi KËkxQl? (oÔkw Awl Awkwf : 32) ÌoLwËd eÖkØnËbk RËdø bÖB ckËdk Ìo#ëbËjêk xRxdo pwkwi Kkw pËtËQ, jxbI Zw ixplwËbk RËdø oóeÔYê pwlwl Kkw pËtËQ„ eÞai, þñYêwlvKwk gøgpwk„ x§Zyt, L^wxU Ìkmiy gþè exkcwd„ pjkZ Awly (kw:) ÌaËK gxYêZ pËtËQ, xZxd gËlËQd: dgy Kkyi (o:) Ìkmi Wwd pwËZ xdËt Ggv þñYê gwi pwËZ xdËt glËld: G bÖxU xRxdo Awiwk DóiËZk eÖkØn ÌlwKËbk RËdø pwkwi„ (dwowC, Awpiwb) pjkZ Dik (kw:) ÌaËK gxYêZ, xZxd gËlËQd, Awxi dgy Kkyi (o:)-ÌK glËZ ÂËdxQ: ÌZwikw Ìkmiy Kwer exkcwd KkËg dw„ ÌKddw Ìj ÌlwK bÖxdtwt Ìkmiy Kwer exkcwd KkËg, Ìo ekKwËl Zw ekËZ ewkËg dw„ (gÖLwky, iÖoxli) Ìkmiy ÌewmwK oóeËKê xZxd gËlËQd: GUw ÌoB ÌlwKËbk ÌewmwK, ekKwËl jwËbk ÌKwd xKQÖB eÞweø ÌdB„ (gÖLwky) dgy Kkyi (o:) GK gøx£ßk pwËZ GKxU þñËYêk AŠÖkyt ÌbLËZ ÌeËld„ ZLd xZxd ÌoxUËK ÌUËd Ìgk KËk bÔËk xdËqe KkËld Ggv glËld: Z×xi xK xdR pËþæ Aw†Ëdk ýf×xlŠ cËk kwLËZ PwI? eËk dgy Kkyi (o:) DËV PËl jwItwk ek ÌlwKxUËK glw pl, ÌZwiwk AŠÖkyt Z×Ël dwI Ggv ÌoUw KwËR lwMwI„ ZLd Ìo gll: dw, Awlöwpk Koi„ kwoÔËl Kkyi (o:) jw bÔËk xdËqe KËkËQd Awxi Zw Z×Ël Ìdg dw„ (iÖoxli) GB þñËYêk AŠÖkyËtk døwt AwcÖxdKKwËl xglwoy cdmwly ÌlwKËbk ÌbLw jwt þñËYêk Kli, þñËYêk xoMwËkU lwBUwk, þñËYêk xoMwËkU ÌKo I þñËYêk xoMwËkU ÌpwÀwk eÞhÚxZ gøgpwk KkËZ„ G ogB pwkwi„ ZËg Ìk#eø xdxiêZ AŠÖkyt gøgpwk Kkw eÖkØËnk RËdøI pwlwl Ggv iÖgwp KËkËQd dgy Kkyi (o:)„ gÖLwky mkyËf pjkZ BgËd Dik (kw:) ÌaÐK gxYêZ„ xZxd gËlËQd: dgy Kkyi (o:) GKxU Ìk#Ëeøk AŠÖkyt gwxdËtxQËld Ggv ÌoxU Zwk pwËZB Ìmwhw ewxâQl„ eËk Zw pjkZ AwgÖ gKËkk pwËZ Ìmwhw ÌeËZ awËK„ Zwk eËk pjkZ DiËkk pwËZ Ggv Zwk ek pjkZ DoiwËdk pwËZ„ Ìmn ejêìæ Zw Awkyo dwiK KÓËe eËr jwt„ (gÖLwky) GQwrw Ìlwpw I Adøwdø cwZ×k ÑZxk AŠÖkyt gøgpwk Kkw pwkwi dt„ ÌKwd AKUø bxll §wkwB Zwk pwkwi pItwk Kaw Rwdw jwt dw Ggv gÖLwky mkyËf gxYêZ pwbyËo glw pËtËQ, dgy Kkyi (o:) GK gøx£ßËK Ìiwpkwdw oóeËKê gËlËQd: ÌKwd xKQÖ Zwlwm KËk xdËt Awo, GKxU Ìlwpwk AŠÖkytB ÌpwK dw ÌKd„ Biwi gÖLwky G pwbyËok xhx£ËZ Ìl#p xdxiêZ AŠÖkyt gøgpwk RwËtj gËl iZ eÞKwm KËkËQd„ ZËg eÞKÚZ ÌKwd KwkY awKËl Ìkmiy Kwer gøgpwk Kkw RwËtj pËZ ewËk„ dgy Kkyi (o:) pjkZ AwgbÖk kpiwd Bgd AwDf (kw:) I pjkZ RÖgwBk BgdÖl AwItwi (kw:)-ÌK Z^wËbk ÌLwo-e^wPrw I PÖlKwxd ckËdk ÌkwËMk KwkËY Ìkmiy Kwer gøgpwk Kkwk AdÖixZ xbËtxQËld„ Ìkmi I þñYê gøgpwk eÖkØnËbk RËdø pwkwi Kkwk KwkY Ìkmi I þñYêwlvKwk gøgpwk eÖkØnËbk RËdø pwkwi Kkwk Ìi#l DË¥mø pËâQ, ZwËbk AxZ D£i ÑdxZK eÞxmqY bwd„ ÌKddw §yd-Bolwi xRpwb I mx£ß eÞbmêËdk §yd„ ZwB Zw ogêeÞKwk ÑdxZK bÖgêlZw, DâQÚKôLlZw I eZd ÌaËK Ìe#kØnËK kqw Kkw BolwËik lqø„ Awlöwp ZwAwlw eÖkØnËK GK xgËmn ckËdk AŠ Ìo#Åg I ovMVd KwVwËiw bwd KËkËQd Ggv Zw dwky ÌaËK xhdíZk„ KwËRB eÖkØnËbk DxPZ dt oÖëbky dwkyËbk oËŠ eÞxZËjwxMZwt eËr iÔløgwd AlvKwkwxb I LÖg PwKxPKøeÔYê ÌewmwK-exkâQb ekËZ ÂkØ Kkw„ GZ§øZyZ owixÄK I owixMÞK KløwYI Gk iÔËl xdxpZ kËtËQ„ Bolwi xglwxoZw, Awkwi-AwËtm I R^wKRiËKk xgkØ˦ lrwB KËkËQ„ eÖkØnËbk RËdø þñYêwlvKwk I Ìkmiy ÌewmwK pwkwi Kkw G ovMÞwËikB GKxU Avm xgËmn„ ÌKddw xglwxoZw I Awkwi-AwËtm K×kAwËdk bÙxÄËZ RwZyt cµvo I xgejêËtk KwkY pËt ÌbLw xbËZ ewËk„ Zw owixÄK RÖlÖi I ÌmwnËYk folI„ ÌKddw iÖxÄËit ovLøK ÌlwK xgeÖl ovLøK ÌlwKËK Ggv bxkbÛËbk ÌmwnY KËkB G xglwxoZwk ewpwr Riw KËk I oyiwpyd Awkwi-AwËtm DeËhwM KËk„ Awk G ÌmÛYyk ÌlwËKkwB xPkKwl Ìj ÌKwd owiwxRK ovËmwcd I owixÄK KløwY eÞËPÄwk xgkØ˦ mx£ß eÞxZËkwcK pËt b^wxrËtËQ„ G ejêwËt K×kAwËdk ÌNwnYw pËâQ : Awikw jLd ÌKwd Ìbm cµvo Kkwk xo¦wìæ Kxk, ZLd ÌoLwËd oâQl Agþÿwk xglwoy I Awkwi-AwËtËm xdixŒZ gøx£ßËbk xdËtwxRZ Kxk, Zwkw ÌoLwËd Awlöwpk dwfkiwdy KkËZ ÂkØ KËk„ ZLd AwjwËgk ftowlw ÌoLwdKwk ÌlwKËbk Dek KwjêKk KËk xbB, ÌoxUËK oóeÔYêkÕËe cµvo KËk xbB„ (oÔkw gdy BokwBl : 16) Awikw jLd ÌKwd ht eÞbmêdKwkyËK ÌKwd ÌlwKwlËtk eÞxZ ÌeÞkY Kxk Ggv Ìo Zw KkËZ ÂkØ KËk, ZLd ÌoLwdKwk oÖLy xglwoy gr ÌlwËKkw glËZ ÂkØ KËk, ÌZwiwËbk Ìj bwxtZò opKwËk ewVwd pËtËQ, Zw AþñyKwk KkxQ„ (oÔkw owgw : 34) K×kAwËdk G hwgcwkw I bÙxÄËKwËYk owËa owi™oø kqw KËkB dgy Kkyi (o) xglwxoZw I Awkwi-AwËtËmk bÛgø-owiMÞyËK iÖoxli RygËd pwkwi KËk xbËtËQd„ ZwB ÌbLËZ ewB, GKxbd eÖkØnËbk RËdø Ìjid þñYêwlvKwk I Ìkmiy Kwer pwkwi KËk xbËtËQd, AekxbËK xVK ÌZixd eÖkØn-dwky DhËtk eÞxZB pwkwi KËk xbËtËQd jwgZyt þñYê I Ìk#Ëek ÑZRo ew¢xb„ GQwrw G ÌqË¢ AaêÐdxZK KwkYI xdxpZ kËtËQ„ ÌKddw þñYê dMb oóeb xpËoËg AwìæRêwxZK gøgþÿwedwt ovkxqZ iÔlcd kÕËe MYø„ KwËRB Zw eÖkØnËbk eËq AlvKwk gw ew¢ xpËoËg gøgpÕZ pItw ÌKwd¢ßËiB gw˜dyt pËZ ewËk dw„ ixplwËbk RËdø Zw pwlwl ÌKd? ixplwËbk RËdø þñYêwlvKwk I Ìkmiy ÌewmwK gøgpwk pwkwi dw KËk ixplwËbk xgËmn xbK†Ëlwk eÞxZ †kØZò Ìbtw pËtËQ„ dwky eÞKÚxZ þñhwgZ:B Ìo#ëbjêeÞgY„ kÕe PPêw, eÞowcd I AlvKwkwxb gøgpwËkk GKUw þñwhwxgK bwxg kËtËQ dwky PxkË¢„ ZËg GoËgk owpwËjø xhd eÖkØnËbk AwKÚÄ Kkw I ZwËbk iËcø AÐgc Ìj#d eÞgÙx£ RwxMËt ÌZwlwk ÌKwd AdÖixZ gw oÖËjwM BolwËi ÌdB„ pwbyËo glw pËtËQ: Ìj dwkyB oÖMx lwxMËt xhdz eÖkØnËbk owxdíËcø jwt, Zwk oÖNÛwY Zwkw ÌeËt jwt, Ìo gøxhPwkyYy Ggv Zwk eÞxZ bÙxÄB gøxhPwky bÙxÄ pËt b^wrwt„ (dwowC) dwky oiwRËK oZKêKkY eÞoËŠ Awlöwp gËlËQd: ixplwkw Ìjd ZwËbk ew Gid ÌRwËk dw ÌfËl, jwËZ KËk ZwËbk lÖxKËt kwLw Ìo#ëbjê eÞKwxmZ I ÌMwPkyhÓZ pËt ÌjËZ ewËk„ (oÔkw dÔk 31) Rwd-iwËlk xdkweb AwmÛtþÿl Bolwiy ovMVd -Rwfk Awpiwb - “xdúPt Awlöwp iÖ'xidËbk Rwd I iwl ‘xdxúPZ RwdíwZ Ìbtw pËg' Gk xgxdiËt Lxkb KËk xdËtËQd„ Zwkw lrwB KËk Awlöwpk eËa, KLËdw iwËk Ggv KLËdw iËk„ ZwIkwZ, Bx™l I K×kAwËd G oeËKê Awlöwpk xRóiwt GKxU oZø Itwbw kËtËQ„ Awlöwpk ÌPËt AxcK xdËRk Itwbw eÔkYKwky Awk ÌK AwËQ? KwËRB ÌZwikw (Awlöwpk owËa) Ìj ¢ßt-xg¢ßt PÖx£ß oewbd KËkQ Zwk Rdø Awdëb KËkw„ Awk GxUB xgkwU owflø„” (oÔkw ZwIgw : 111) 01. ¢ßt-xg¢ßt :- ‘gwt' m²xU ¢ßt-xg¢ßt Dht AËaê gøgpÕZ pt„ gwt Ggv mkw'Gk mwx²K Aaê pËlw : GKxU xRxdoËK Adø xRxdËok owËa xgxdit Kkw„ AwpdwËfk iËZ, Gk ewxkhwxnK Aaê pËlw “GKxU iwËlk xgxdiËt Adø iwËlk KwDËKI iwxlK gwxdËt Ìbtw„” Adø iËZ, “ewkþexkK oóixZ¢ßËi GKxU iwlËK Adø iwËlk owËa xgxdit Kkw„ ¢ßt-xg¢ßËtk eÞKwk :- ÉK×Ëik xgËgPdwt ¢ßt-xg¢ßt 4 eÞKwk jaw : (1) oxVK I KwjêKxk ÌgPwËKdw (2) fwËob ÌgPw-ÌKdw (3) gwxZl ÌgPw-ÌKdw (4) iÖlZxg ÌgPw-ÌKdw„ ¢ßt-xg¢ßËtk ÉK×i : Ì¢ßZwk Rdø iwËlk Iek Ggv xgË¢ßZwk Rdø bwËik Iek iwxlKwdw owgøþæ pËZ pËg„ ¢ßt-xg¢ßËtk mZê :- (1) Ì¢ßZw I xgË¢ßZw xgbøiwd awKw (2) ÌgPw I ÌKdw ovNxUZ pItw (3) ÌgPw-ÌKdwk þÿËl pItw (4) ÌgPw-ÌKdw gþæ×k iËcø pItw„ ¢ßt-xg¢ßËtk kØKd ”-BRwg I KgÖl„ ¢ßt-xg¢ßËtk DËlöxLZ eÞËtwRdyt Zaøwgly owiËd ÌkËL D¦ÚZ AwtwZxU ejêwËlwPdw KkËl gÖSw jwt Ìj, Awlöwpk owËa iÖ'xiËdk ¢ßt-xg¢ßËtk PÖx£ßxU AZyg ijêwbwoedí I KløwYKk GKxU PÖx£ß„ G PÖx£ßk exkËeÞxqËZ gwëbw Zwk xdËRk eÞwY I xdËRk cd-oeb Awlöwpk pwËZ xgx¢ß KËk Ìbt„ Awk Gk xgxdiËt Ìo Awlöwpk KwQ ÌaËK G Itwbw KgÖl KËk Ìdt Ìj, iÙZ×øk ek ekgZyê RygËd xZxd ZwËK RwdíwZ bwd KkËgd„ ¢ßt-xg¢ßËtk xfKzpy ÉK×i ÌiwZwËgK gwëbwk Rwd I iwËlk Iek Awlöwpk iwxlKwdw owgøþæ pËtËQ Ggv Zw Awlöwpk eËRmËd xdËt jwItwk exkgËZê Zw gwëbwk KwËQB AwiwdZ xpowËg ÌkËL xbËtËQd„ 02. gwBtwZ : BolwËik GKxU †kØZòeÔYê exkhwnw„ gwBtwZ m²xU ‘gwt, m² ÌaËKB xdMêZ, ¢ßt-xg¢ßt AaêB gÖSwt„ ZËg gwBtwËZk xKQÖ ÌM#Y Aaê kËtËQ Zw pËlw : PÖx£ß, mea, AŠyKwk BZøwxb„ mkytËZk exkhwnwt Awlöwpk xdKU xg¢ßtKÚZ Rwd I iwl jw gwëbwk KwËQ AwiwdZ kwLw pËtËQ, ÌoB Rwd I iwËlk oÖÅ× gøgpwk xdxúPZKkËYk Rdø Bolwiy AwËëbwld gw Bolwiy ÌdZÚËZòk pwËZ Z×Ël Ìbtwk dwi gwBtwZ„ j^wkw kwoÔl (ow:)-Gk KwËQ gwBtwZ pËtxQËld, Zwkw GB ÌPZdwËK owiËd ÌkËLB gwBtwZ pËtxQËld„ ekgZyêËZ pjkZ AwgÖ gKk xQx¥K (kw:) I Adøwdø Lxlfwk xdKU gwBtwZ pËZ pËtËQ„ ZwB gwBtwZ GKxU †kØZòeÔYê xgnt„ Awlöwp Zwtwlw gËlËQd : ‘Ìp kwoÔl! Ìjog ÌlwK Awedwk xdKU gwBtwZ pxâQl, Zwkw AwoËl Awlöwpk xdKUB gwBtwZ pxâQl„” (oÔkw fwZwp : 10) “Ìp kwoÔl! Awlöwp iÖxidËbk Iek oìæ×Ä pËtËQd jLd Zwkw MwËQk dyËP Awedwk pwËZ gwBtwZ pxâQl„ (fwZwp : 18) pjkZ Aw²Ölöwp BgËd Dik (kw:) kwoÔl (ow:) pËZ gYêdw KËkËQd, xZxd gËld, Ìj gøx£ß gwBtwËZk gd QwrwB iwkw ÌMl Ìo RwxpxltwËZk iÙZ×øgkY Kkl„ (iÖoxli)„ 03. AwiwdZ :-AwiwdËZk eÞwaxiK Kaw pËlw ÌjB iwl ÌjB Agþÿwt MxâQZ kwLw pt, xVK ÌoB iwl ÌoB Agþÿwt AwiwdZKwkyËK ÌfkZ Ìbtw„ AwiwdZKwkyk AdÖixZ gøZyZ MxâQZ iwl ÌKD xdËRk BâQwiZ gøgpwËkk AxcKwk kwËL dw„ gkv GidxU Kkw pËl ZwËK xLtwdZKwky xpowËg xgËgPdw Kkw pËg„ ZËg p^øw, AwiwdZ MÞpYKwky jxb gøgpwËkk eÔgêwdÖixZop AwiwdZ kwËLd Ggv Pwxpgwiw¢ Ìfku bwËdk AŠyKwk KËkd, ZËg gøgpwk KkËl KkËZ ewkËgd„ iÖxiËdk Ìbp-id, xPìæw-ÌPZdw, Ìicw I ÌjwMøZw, mwkyxkK mx£ß, oÖdwi-oÖLøwxZ, gwÉgl Ggv xdËRk cd-oeb, Dewt-DeKkY BZøwxbk GKâQ¢ iwxlKwdw Awlöwpk„ G†Ëlw Awlöwp kwgµÖl Awlwiyd gwëbwk KwËQ AwiwdZ xpowËg ÌkËL xbËtËQd„ G†Ëlw ÌKp xdËRk ÌLtwl-LÖxmiZ gøgpwk dw KËk Rwd-iwËlk eÞKÚZ iwxlËKk ixRê ÌiwZwËgK gøgpwk KkËZ pËg„ Adøawt ÌLtwdZKwky owgøþæ pËZ pËg Ggv PÖx£ß hËŠk AekwËc RwdíwZ pwZ Qwrw pËg„ Awlöwp Zwtwlw gËlËQd, “Ëp iÖxidMY! ÌZwikw Awlöwp, Z^wk kwoÔl I ÌZwiwËbk Iek døþæ AwiwdËZk ÌLtwdZ KËkw dw„ AaP ÌZwikw Rwd„” (oÔkw Awdfwl :) kwoÔl ow: gËlËQd, “Ìj AwiwdZbwk dt Zwk Ciwd ÌdB Ggv Ìj Itwbw ewld KËk dw Zwk §yd ÌdB„” (Awpiwb) AwiwdZ oeËKê Mw xmpxkZ GKxU pwbyo jw BgËd iwoDb (kw:) gYêdw KËkd : “AwiwdËZ xLtwdZKwkyËK xKtwiËZk xbd pwxRk Kkw pËg Ggv glw pËg ÌZwiwk AwiwdZ Ìfku ÌbI„ Ìo glËg, Ìp Awiwk eÞxZewlK! ÌKid KËk Ìfku Ìbg? bÖxdtw ÌZw cµvo pËt ÌMËQ„ ZLd Zwk KwËQ Ìj xRxdoxU AwiwdZ kwLw pËtxQl, ZwËK RwpwdíwËik ogêxdiíþÿËl ÉgÉ Ìj AwKwËk kwLw pËtxQl ÌoB AwKwËk ÌbLwËdw pËg„ AZ:ek glw pËg Ìj, Z×xi ILwËd ÌdËi jwI Ggv IUw Ìgk KËk xdËt GËow„ AZ:ek Ìo ÌdËi jwËg Ggv xRxdoxU NwËr KËk xdËt AwoËg„ xRxdoxU Zwk KwËQ oKl ewpwËrk ÌPËt hwky iËd pËg„ Ìo iËd KkËg Ìj, xRxdoxU xdËt AwoËl Ìo RwpwdíwËik Aw†d ÌaËK iÖx£ß ewËg„ xKìæ× RwpwdíwËik iÖËLk KwËQ Awow iw¢ Awgwk AwiwdËZk xRxdoop RwpwdíwËik ogêxdií þæËk eËr jwËg Ggv ÌoLwËd xPkKwl awKËg„ AZ:ek BgËd iwoDb gËld, dwiwj, IjÖ, ÌMwol, ¢ßt-xg¢ßËt gøgpÕZ bwxrewlöw ogB AwiwdZ„ Awk MxâQZ oeb gr AwiwdZ„ 04. ovMVd : Awlöwpk RiyËd Zw†Z KZêÙK eÞgxZêZ oKl eÞKwk gwxZl I AwlöwpËbÛwpy iZwbmê DuLwZ KËk Zawt AwlöwpkB Ìbtw Rygdwbmê eÞxZÅwk Rdø Ìj bl ovNg¦ eÞwYwìæKk ÌPÄw Pwlwt ZwËK Bolwiy RwiwtwZ, §yxd RwiwtwZ gw Bolwiy ovMVd, §yxd ovMVd gËl„ Awlöwp Zwtwlw gËld, “ÌZwikw RwiwtwZg¦ pËt Awlöwpk kŒÖËK A^wKËr ck Ggv ekþek xgxâQdí pËtw dw„ (oÔkw Awl Bikwd : 103) “ Awk Ìj gøx£ß Awlöwpk kŒÖËK bÙshwËg cwkY KkËg Ìo xdúPtB oZø I oxVK ea eÞbxmêZ pËg„” (oÔkw Awl Bikwd : 101) “ÌZwikw iÔlZ GKB blh×£ß, Awk Awxi ÌZwiwËbk eÞh×, oÖZkwv ÌZwikw AwiwËKB ht KËk PËlw„” (oÔkw iÖËidÖd : 52)„ pjkZ AwgÖ owCb LÖbky (kw:) pËZ gxYêZ„ xZxd gËld, kwoÔlÖlöwp (ow:) gËlËQd, xZdRd ÌlwK ¸iËYk DË¥Ëmø ÌKwawI Ìgk pËl ZwËbk GKRdËK ÌdZw xdgêwPd KËk Ìdtw DxPZ„ (AwgÖ bwDb) DËlöxLZ AwtwZoiÔp I pwbyËok AwËlwËK gÖSw jwt Ìj, xgxâQdíhwËg jZB ÌdK I KløwYKk DË¥møËK owiËd ÌkËL Rwd I iwl gøt Kkw ÌpwK dw ÌKd, Zw oxVK gøËtk Aìæh×ê£ß pËg dw„ jwkw Awlöwpk kwoÔËlk (ow:) RwiwtwËZ mkyK pËtxQËld Zwkw ZwËbk oKl iwdxoK, ÑbxpK I gþæ×MZ mx£ß-owiaêø Ggv oit, mÛi, opwt-oeb RwiwtwËZk pwËZ Z×Ël xbËtxQËld„ G ckËdk dRyk Awikw kwoÔl (ow:)-Gk xgxhdí jÖ˦k BxZpwËo ÌbLËZ ewB„ Bolwiy RwiwtwËZk pwËZ xdËRËK GhwËg oieêY KËk Ìbtwk iwcøËi Awlöwpk AwdÖMZø gwþæËg opR I oºg dt„ ovMVd Rwd I iwl K×kAwd I pwbyËok AwËlwËK AxcKZk lwhRdK LwËZ xgxdËtwxRZ KËk„ 05. Awlöwpk owËa KÚZ ÌKdw-ÌgPwk G PÖx£ßËK oxVK eËa exkPwldwk Rdø ZwkB ÌeÞxkZ MwBW gÖK Ggv xdËbêmK Zaw Awl-K×kAwd I dgy iÖpwóib (ow:)-Gk xdËbêmdw AgmøB iwdËZ pËg„ Awl-K×kAwdB gËl xbËg ÌKwd gøgowt Ìicw, mÛi, oit I eÖ^xR xgxdËtwM KkËl AxcKZk iÖdwfw lwËhk Awmw Kkw jwt Ggv ÌKwd gøgowt ÌlwKowËdk oiÔp S×^xK kËtËQ„ Awlöwp Zwtwlw gËld, “Ìp CiwdbwkMY! Awxi xK ÌZwiwËbk Gid GKxU gøgowk owd ÌbËgw jw ÌZwiwËbkËK KxVd Awjwg ÌaËK iÖx£ß ÌbËg? ÌZwikw Awlöwp I Zwk kwoÔËlk eÞxZ Ciwd Awd Ggv Awlöwpk eËa Aaê-oeb I Rwd-eÞwY xbËt xRpwb KËkw GUwB ÌZwiwËbk Rdø AZyg KløwYKk jxb ÌZwikw Zw Rwd„ Awlöwp ÌZwiwËbk †Ywp iwf KËk ÌbËgd Ggv ÌZwiwËbkËK Gid og gwMwËd eÞËgm KkwËgd jwk dyP xbËt SYêwcwkw gËt PlËg„ Awk xPkþÿwty gogwËok RwtMw RwdíwËZk iËcø ÌZwiwËbkËK oËgêw£i Nk bwd KkËgd„ GUwB oflZw„” (oÔkw ofz : 11-12) G AwtwËZ bÖ'xU D£i LwËZ xdËRk Ìicw, mÛi, oit I eÖ^xR xgxdËtwËMk Kaw glw pËtËQ„ GK, Awlöwpz I kwoÔl (ow:)-Gk eÞxZ Ciwd Awdw„ bÖB, Aaê-oeb I Rwd-eÞwY xbËt xRpwb Kkw„ G bÖ'xU gøgowxtK LwZËK bÖxdtwk og gøgowt ÌaËK AËdK Ìgxm D£i I AZyg KløwYKk glw pËtËQ„ jwkw Awl-K×kAwËdk G ekwimêwdÖjwty gøgow Kwjê exkPwldw KkËg, ZwËbkËK KZ†Ëlw iÖdwfwk xdúPtZw eÞbwd Kkw pËtËQ„ AwxLkwËZk xPkþÿwty RygËd G iÖdwfwB AxRêZ pËg„ GK, Awlöwpk Awjwg ÌaËK kqw ewItw„ bÖB, ÌMwdwpoiÔp iwf pItw„ xZd, Awlöwpk ÌoB Af×kìæ xdtwiwËZ exkeÔYê RwdíwËZ eÞËgm Kkw jw xPkþÿwty I Axgdmðk„ ZwQwrw jxbI iÖxiËdk xdKU eÙxagyk oflZwk ÌPËt AwxLkwËZk oflZwB AxcK †kØZò ewt, Zawxe Awlöwpz kwgµÖl Awlwiyd ekgZyê AwtwËZ oxVKhwËg eÖ^xR xgxdËtwËMk fËl eÙxagyËZI xgRt I oflZw lwh Kkwk GKUw gr xdtwiËZk ÌNwnYw xbËtËQd„ Awlöwpz Zwtwlwk ÌNwnYwxU pËâQ- “Awk AwËkK xRxdo jw ÌZwikw AwKwáqw KËkw Awlöwpz ZwI ÌZwiwËbkËK ÌbËgd Awlöwpk eq ÌaËK owpwjø Ggv AxZ xdKUgZyê oiËt xgRt„ Ìp dgy! CiwdbwkËbk Gk oÖovgwb bwd KËkw„” (oÔkw ofz : 13) Awlöwpk eËa ovMÞwi eÙxagyk oËgêw£i Ggv AxcK KløwYKk KwR„ Awlöwpz Zwtwlw gËld, “ÌZwikw Ìgk pËt er pwlKw xKvgw hwky ok™wi lËt, Awk ovMÞwi Kk Awlöwpk eËa xdËRËbk Rwd I iwl xbËt„ GUw ÌZwiwËbk Rdø KløwYKk jxb ÌZwikw gÖS„” (oÔkw ZIgw : 41) iÔlZ G KwËRk RdøB AwiwËbkËK iËdwxdZ Kkw pËtËQ„ jwkw kwoÔËlk (ow:) pwËZ gwBtwZ pËt Bolwiy ovMVËdk Aìæh×ê£ß pËtxQËld Zwkw Awlöwpk RxiËd Awlöwpk xgcwd eÞxZÅw gw Bolwiy AwËëbwlËdk RdøB pËtxQËld„ Awlöwpz Zwtwlw gËld, “Awlöwpk eËa ovMÞwi KËkw, Ìjid ovMÞwi Kkw DxPZ„ xZxd ÌZwiwËbk G KwËRk Rdø iËdwxdZ KËkËQd, Awk §yËdk gøwewËk ÌZwiwËbk Iek ÌKwd ovKyYêZw PwxeËt Ìbdxd„ (oÔkw pŒ : 78) oÖZkwv Rwd-iwËlk xdkweb AwmÛtþÿl Bolwiy ÌdZÚZò, Bolwiy ovMVd gw Bolwiy AwËëbwld„ jwkw bÖxdtwk oKl eÞh×ZòËK LZi KËk GKiw¢ Awlöwpk eÞh×ZòËK þñyKwk KËk xdËt G ckËdk ¢ßt-xg¢ßËt AvmMÞpY KkËg GkwB §yËdk eËa ovMÞwËi DejÖ£ß ÑoxdK Ggv Awlöwpk eÞxZmÛØZ RwdíwZ ewItwk DejÖ£ß gËl xgËgxPZ pËg„ Awlöwpz Zwtwlw gËld “bÖxdtwk RygËdk oÖL-oÖxgcwËK jwkw AwxLkwËZk xgxdiËt xgx¢ß KËk xbËZ ewËk, ÂcÖ ZwkwB §yËdk Rdø ovMÞwi Kkwk ÌjwMø„ Awk §yËdk eËa ovMÞwi Kkwk ÌjwMø„ Awk §yËdk eËa ovMÞwi KËk jwkw mpyb pËt jwt Aagw jwkw xgRty pt; ZwËK AxPËkB Awxi ipw eÖkÆwk bwd KkËgw„” (oÔkw Awdz xdow : 74) GLwËd xgËmnhwËg DËlöLø Ìj, Bolwiy AwËëbwld ÌKwd pVKwky KwRËK KLËdw eÞmÛt Ìbt dw„ xRpwb owxgêK ÌPÄw-eÞËPÄw gw AwËëbwlËdk dwi„ jwkw ovKyYêidw ZwkwB GxUËK xgËmn AËaêk Mx«k iËcø Awg¦ KkËZ Pwt„ Gk Aaê G dt Ìj, kwZwkwxZ Bolwi KwËtËik xdxiË£ Xwl-ZËlwtwk xdËt AZxKêËZ KwËkw Iek S^wxeËt erw„ oÖqô bÙxÄËZ gwvlw ‘ ÌPÄw' m²xUk xgËmönY KkËl oit, exkKùedw, ÌK#ml I oÖþÿ xPìæwcwkwk xgmwl GKxU cwkwgwxpKZw owcdw AwiwËbk pÕbt þeËU ÌhËo IËV„ AgmøB xRpwb gw ÌPÄw m² §wkw xgmÙKôLl, ZòxkZ MxZ gw oþæw RdiZ xdËt ÌKwd xKQÖ KËk Ìflw ÌKwdxUB Lwe Lwt dw„ kwoÔl (ow:)-Gk eÞxZxU jÖ¦B xQl AwZôkqwiÔlK (Dghgpvkwg) ÌKwdxUB Aw¢ßiYwZôK (Osgpvkwg) xQl dw„ ÌPwkw†®w pwilw, KwËkw Rwd-iwËlk qxZ Kkw BZøwxb ÌKwd xKQÖB xokwËZ dgy (ow:)-Gk ÌKwd AvËmB GKxU DbwpkËYk ÌbLw ewItw jwËg dw„ gkv Awlöwpk kwoÔl (ow:) xdtiZwxìèK eìÿwt Awl-K×kAwËdk AwËlwËK ÌlwK MVd KËk GKxU oÖëbk oiwR Depwk xbËtxQËld„ fËl RwxpxltwËZk oìèwoy iwdÖn†Ëlw eÙxagyk BxZpwËo AZ×ldyt Ìowdwk iwdÖËn exkYZ pËtxQËld„ oÖZkwv pVKwky KwR I Kiê exkpwk KËk kwoÔl (ow:)-Gk AdÖoÙZ dyxZ I Kiêeìÿwt GxMËt AwoÖd„ Awk xdtiZwxìèK Bolwiy AwËëbwlËd mkyK pËt xdËRËbk Rwd-iwl oxVK I oÖÅ× gøgpwk xdxúPZ KkØd„ Rwfk Awpiwb Bolwiy gøwvK gwvlwËbm xl: D£kw mwLw-XwKw„ bÖËjêwM ÌKd AwËo? -Rwfk Awpiwb MZ 15 dËg¹k eÞlt‰ky NÔxYêSr xoWËkk AwNwËZ l¡h¡ pËt ÌMËQ ÌbËmk xgþæyYê DeKÓlyt Aél„ cwkYw Kkw pËâQ KËtK pwRwk iwdÖn iwkw ÌMËQ„ KZ iwdÖn Ìj GLËdw xdËL^wR kËtËQ Zwk xpowg ÌKD xbËZ ewËk dw„ MgwxbeÂ, foËlk ÌqZ, gwry-Nk, MwQewlwk Ìj qxZ pËtËQ Zwk oxVK xpowg KLËdw ewItw jwËg dw„ ÌbËmk gÖx¦Rygy, AaêdyxZxgb, ÌlLK, owvgwxbK I xixWtwoiÔp eÞËZøËKk xdRþñ exkok ÌaËK xgxhdíhwËg xgxhdí AwxŠËK xoWËkk ejêwËlwPdw KËk jwËâQd„ ZwËZ xoWkeÔgê I xoWËkw£k KkYyt I DxPZ-AdÖxPZ oeËKê ekwimê Ìjid AwËQ, ÌZixd oiwËlwPdwkI KixZ ÌdB„ eÙxagyk xgxhdí ÌbËmk oiËgbdw, owpwËjøk eÞxZmÛØxZ I ¢wY ZuekZw PlËQ gøweKwKwËk„ iw¢ K'xbd AwËMI owrwËbm W×ËgxQl GKgwk dt bÖ bÖ'gwk AwËkK eÞlt‰ky ogêdwmw gdøwt„ l¡h¡ KËk Ìbtw Ìbm GLËdw ÌowRw pËt b^wrwËZ ewËkxd„ Ìbm PËlËQ xgËmn GK ¢ßwxìæKwËlk ÌhZk xbËt„ iwdÖËnk Ìi#xlK Pwxpbw LwbøiÔlø xdtìèËYk AËdK gwBËk PËl ÌMËQ„ owk I Ròwlwxd o‰U AwNwZ pwdËQ ÌbËmk Lwbø Duewbd DuËo„ G hwËg jLd iwdÖËnk AwxaêK I iwdxoK dwxhþñwo ÂkØ pËtËQ, xVK ZLxd ikwk Iek L^wrwk Nw Z×lø G xoWk„ GKxU exkovLøwd eÞxZËgbd ÌaËK Rwdw jwt, Ìi 11 I 12, 1963 owËlk owBËKõwËd iwdÖËnk eÞwYpwxd pËtxQl 17 pwRwk Rd, GKB gQk GK iwËokI Ki gøgcwd oiËt Aaêwu RÖd 1-2, 1963 owBËKõwËd eÞwYpwxd pËtxQl eÞwt x§†Y Zaw 30 pwRwk Rd„ ZLdI ptËZw gw xgxhdí AwËlwPdw, oiwËlwPdw pËtxQl eÞhÓZ„ xKìæ× iÔl eÞËmík D£k ÌL^wRwk ÌPÄw ZLdI ÌKD KËkxd„ AwúPËjêk xgnt GKB NUdw Zaw ewmwewxm bÖ'xU ipu bÖËjêwËMk NUdw NËUxQl 1991 owËl„ GxeÞl 30, 1991 owËl owBËKõwËd eÞwYpwxd pËtxQl 1 lwL 38 pwRwk 866 Rd„ bÖ'iwo ek RÖd 10, 1991 owl, eÞwYpwxd 1 lwL 25 pwRwk 720 Rd„ GhwËg 1997 owËlk Ìi iwËok owBËKõwËd eÞwYpwxd 100, ÌoïU¹k 27, 1997 owBËKõwËd eÞwYpwxd 47 Rd„ xKQÖ xKQÖ eËRxUh AwËlwPdwI AwËlwxPZ pËtËQ„ gwvlwËbËmk ÌeÞxqËZ AwiwËbk ÌQw› ÌbmxUk kqwk Rdø ipwd Awlöwp Zwtwlw DeKÓlyt Aél gkwgk Pyk eÞwPyk oÖëbkgd þÿwed KËkËQd„ xgËmðk ogêgÙpu iøwdËMÞwh G gdhÓxi AwR iwdÖËnk RÖlÖi xdjêwZËdk qZxgqZ„ xgmwl AwtZËdk G kqw g^wc ¢ßim ÌQwU pËt AwoËQ„ byNêxbd jwgZ xgËmnšËbk Éxmtwky I xixWtwk eÞPwkYw okKwËkk djk AwKnêY KkËZ gøaê pËtËQ„ AwgpiwdKwl cËk Ìj oÖëbkgd xdËRËK xgxld KËk iwdÖnËK kqw KËk GËoËQ„ Ìo iwdÖnB xdËRËbk pwËZ qZxgqZ KËk Zwk mx£ßËK bÖgêl KËk xbËtËQ„ fËl Zwk Awk iwdÖnËK kqw Kkwk mx£ß ÌdB„ Awlöwp Zwtwlw gËld, “iwdÖËnk DxPZ Zwk Lwbø gþæ×k xbËK lqø Kkw„ GK AZøwúPjê e¦xZËZ Awxi ewxd gnêY KËkxQ„ AZek Axhdg e¦xZËZ Awxi RxidËK xgbyYê KËk Zw pËZ dw ckËdk moø, AwŠÖk, mwKogxR, RwBZ×d, ÌLRÖk, Nd gÙqkwRy exkeÔYê gwM-gwxMPw, fl-iÔl, ZÚY-kwRy Duewbd KËkxQ„ Awk G og pËlw ÌZwiwËbk I ÌZwiwËbk MÙpewxlZ e†Ëlwk Rdø xgËmn DeKwky„” (oÔkw Awgwow : 24-32) eÙxagyËZ iwdÖn Rygd-jw¢w xdgêwËpk Rdø Awlöwp G†Ëlw bwd KËkËQd„ Awlöwp gËld, “eÙxagyËZ jw xKQÖ AwËQ Zw ogB ÌZwiwËbkB KløwY gw eÞËtwRd eÔkËYk Rdø oÙxÄ Kkw pËtËQ„” (oÔkw gwKwkw 29) “bÖxdtwk G og bÛgø-owiMÞy bÖxdtwk Rygd jweËdk Dewbwd Qwrw Awk xKQÖB dt„” (oÔkw jLkØe 35) Awlöwp Zwtwlw AwiwËbkËK Zwk btwk Aewk ixpiwt ÌhwM xglwo I DeKwk Ìdtwk Rdø G oiþæ xdtwiZ bwd KËkËQd, ZwB gËl Gk AePt I cµvm Kkwk AdÖixZ ÌZw Ìbtw ptxd„ xKìæ× AZøìæ exkZwËek xgnt G xdtwiZ†Ëlwk AePt I cµvm AwR gøx£ß Rygd ÌaËK ÂkØ KËk RwZyt ejêwËt PlËQ gøweKpwËk„ ZwQwrw eÞKÚxZk iËcø iwdÖn Ggv Rìæ×-RwËdwtwËkk Rdø Dx¨Ëbk ÌPËt eki g× Awk xKQÖB ÌdB„ ÌKddw Dx¨b ÂcÖ AwiwËbk LwbøB ÌRwMwt dw, gkv bÖËjêwM ÌaËK kqw Kkwop gwtÖ pËZ xgnw£ß Møwo KwgêdWwB A…wBW PÖËn xdËt AwiwËbk mðwo-eÞmðwËok Rdø Ax…ËRd ÑZxk KËk Ìbt„ Awlöwp kwgµÖl Awlwiyd gËld, “AZek xZxd RxidËK xgþæwk KËk xbËtËQd„ Awk Zw pËZ ewxd I ZkØlZwxb xdMêZ KËkËQd Ggv ewpwrËK xZxdB oÖeÞxZxÅZ KËkËQd„ Awk Zw (MwQ-MwQrw) pËlw ÌZwiwËbk Ggv ÌZwiwËbk Rìæ×-RwËdwtwkËbk Rdø ipwiÔløgwd oeb„” (oÔkw Awd dwxjtwZ : 30-33) KwËRB Dx¨b AwiwËbk Rdø iwiÖly ÌKwd xKQÖ dt gkv ipwiÔløgwd oeb„ Awl K×kAwËd AovLøgwk Awlöwp Zwtwlw Dx¨bkÕe xdtwiËZk Kaw þôkY KxkËt xbËt KÚZšZw eÞKwËmk Awpµwd RwxdËtËQd„ AaP xgdw eÞËtwRËd gËdk ek gd DRwr KËk PËlËQ„ fËl exkËgËmk hwkowiø qxZMÞþæ pËâQ„ GKbw GK AxhjwdKwËl kwoÔl (ow:) jLd xZxd ÑodøËbkËK xdËbêm xbxâQËld, ZLd xZxd ÌbLËZ ÌeËld Ìj, ÌKwd ÌKwd owpwgy pwËZk AËþèk AwNwËZ exkewmðêþÿ MwËQk Wwlewlw KwUËQd„ Awlöwpk kwoÔl (ow:) ZwËbkËK xdËnc KkËld, Awk glËld “Lgkbwk Ajaw ÌZwikw MwQ-ewlwk IeËk AwNwZ KËkw dw„ ÌKddw ZwËbk eÞwY AwËQ ÌZwiwËbk AwNwËZ Zwkw KÄ ewt I K^wËb„” xoWËkk xgxhdí AwËlwPdw ÂËdxQ I ÌRËdxQ„ xKìæ× GKxU xgnËtk ejêwËlwPdw GLËdw dRËk AwËoxd„ ÌoxU pËlw, ÌKd GB eÞwKÚxZK bÖËjêwM? NÔxYêSr, RËlwâQðwo, SrSTw, gdøw, ipwiwky, ÌMwKyê, owBËKõwd, pøwxkËKd, UËYêËWw, oÖdwiy, hÓxiKe, AxZgÙxÄ, AdwgÙxÄ ÌKd iwdÖËnk Iek ÌdËi AwËo? ÌK ÌoB ipwmx£ßck o£òw, jxd I bÖËjêwM AwiwËbk Iek ÌPËe Ìbd? AËdËK gËld, G†Ëlw eÞwKÚxZK bÖËjêwM p^w AgmøB eÞwKÚxZK bÖËjêwM„ xKìæ× eÞKÚxZk oÙxÄKZêw ÌK? ÌKd xZxd oÙxÄk Ìokw Ryg iwdgËK GZ oÖëbk AgtËg ÑZxk KËk, eÞKÚxZk ÌKwËl lwld KËk Awgwk Ìo eÞKÚxZËKB ZwËbk xgkØ˦ ÌqxeËt ÌlxlËt Ìbd? AwoÖd Awikw G eÞmí†Ëlwk D£k LÖ^ËR ÌdB„ ZwpËl htwgp G oKl bÖËjêwËM AwiwËbk KkYyt, Zw ÌaËK iÖx£ßk ea Awikw LÖ^ËR ewËgw Aagw gÙpu qxZËK eÖxnËt xdËZ ewkËgw„ eÞKÚZ KwkY dw ÌRËd opKwky jZ DËbøwM Awikw MÞpY KkËgw Zw xbËt bÖËjêwËMk ÌiwKwËglw Kkw opR pËg dw„ jLd ÌKwawI RÖlÖi xdjêwZd AxcKpwËk ÌgËr jwt, bÖûKÚxZ I bÖûKiê oiwR ohøZwk owcwkY xgnt pËt b^wrwt, Adøwt I xiaøwPwkËK iwiÖly gøwewk iËd Kkw pt, døwt I oxVK xgPwk xdhÚËZ ÌK^Ëb iËk„ GK Kawt Awlöwpk dwfkiwdy gøweKwKwk cwkY KËk, ZLd Awlöwpk Ì¢ßwc GËo Ìo oiwËR AwQËr eËr„ AwiwËbk PwkxbËK AwR Agqt Awk Agqt„ gøx£ß I RwZyt PxkË¢k Pki Ac:eZd, ewxkgwxkK I owiwxRK oÖmÙKôLl KwVwËiwk hwŠdop PwkxbËK xdjêwZd I oìèwoop AwR xgmwl GK cµvmjš PlËQ„ bÖdyêxZ, bÖûKiê I bÖ:mwod AwiwËbkËK MÞwo KËk PËlËQ„ iwdÖn iwdÖËnk k裧 Ìpwxl ÌLlwt ÌiËZ DËVËQ„ ÌhwËMk kwËRø PlËQ AZøwxcK iwZlwiy„ ÌiwUKaw xdËRËbk gøx£ß, exkgwk, oiwR I kwÄÛyt RygËdk Iek xdËRkwB RÖlÖi KkxQ„ AwoÖd Awlöwpk ipwMÞìÿ Awl K×kAwËdk §wkþÿ pB Ggv Rwdwk ÌPÄw Kxk KLd iwdÖn Awlöwpk Ì¢ßwËc xdexZZ pt„ Awlöwp Zwtwlw gËld, “KZ Rdeb Awxi cµvo KËk xbËtxQ„ ZwËbk Iek Awiwk Awjwg AKþôwZ S^wxeËt eËrxQl kwËZk Ìglwt Aagw xbËdk Ìglwt jLd Zwkw xgmÛwikZ xQl„ Awk jLd Awiwk Awjwg ZwËbk Iek AwexZZ pËtxQl ZLd ZwËbk iÖËL G Qwrw Awk ÌKwd KawB xQl dw Ìj, ‘oxZøB Awikw RwËli xQlwi'„” (oÔkw Awl Awkwf 4-5) Awlöwp Zwtwlw AwËkw gËlËQd: “eÔgêgZyê BgkwxpËik RwxZ Ggv Awb, owiÖb I dÔËpk RwxZoiÔp Ggv iwbwËtdgwoy I iÖZwxfKwZcwkyËbk BxZpwo xK Zwkw RwËd dw? ZwËbk KwËQ dgykw oÖþeÄ xdËbêmiwlw xdËt GËoxQËld„ Awlöwp ZwËbk Iek RÖlÖi KËkdxd gkv Zwkw xdËRkwB xdËRËbk Iek RÖlÖi KËkxQl„ eqwìæËk Ciwdbwk dwky-eÖkØËnkw ekþeËkk xi¢ I opËjwMy„ Zwkw hwl KwËRk AwËbm KËk I iëb KwR ÌaËK xdËnc KËk„” (ZwIgw : 70-71) Awlöwp kwgµÖl Awlwiyd eÞwt ÌMwUw K×kAwËdB cµvoeÞw® RwxZk BxZpwo xgmðgwoyk xmqwMÞpËYk Rdø Deþÿwed KËkËQd„ Awlöwpz gËld, “ZwËbk eÞËZøKËK Awxi bÙÄwìæ xbËt gÖxSËtxQ Ggv Ìmn ejêìæ eÞËZøKËK cµvm KËk xbËtxQ„ Awk ÌoB RdeËbk Iek xbËt ÌZw Zwkw jwZwtwZ KËkËQ jwk Iek xdKÚÄZi gÙxÄ gnêY Kkw pËtxQl„ Zwkw xK Zwk Agþÿw ÌbËL awËKxd? eÞKÚZeËq Gkw ekKwËl xfËk ÌjËZ pËg Zw xPìæw KËk dw„” (oÔkw f×kKwd : 39-40) “RdeËbk ÌlwËKkw xK GLd G gøwewËk xdhêt pËt ÌMËQ Ìj, Awiwk mwxþæ KLËdw AKþôwZ kwx¢KwËl ZwËbk Iek GËo erËg dw, jLd Zwkw awKËg xdbÛwiMí? Aagw Zwkw xdxúPìæ pËt ÌMËQ Ìj, Awiwk ijgÖZ pwZ KLËdw xbËdk Ìglwt ZwËbk Iek GËo erËg dw, jLd Zwkw ÌLlwcÖlwt i£ awKËg? Gkw xK Awlöwpk ÌK#mËlk gøwewËk xdhyêK pËt ÌMËQ? AaP Ìj og oeÛbwËtk cµvm AgcwxkZ Zwkw Qwrw Awlöwpk ÌK#mËlk gøwewËk Awk ÌKD xdhyêK pt dw„” (oÔkw Awkwf : 97-99) Awlöwp Zwtwlw gËld, “jxb RdeËbk ÌlwËKkw Ciwd AwdËZw Ggv ZwKItwk dyxZ Agl¹d KkËZw, ZwpËl Awxi ZwËbk RËdø AwKwm I eÙxagyk gkKZoiÔËpk bÖtwk LÖËl xbZwi„ xKìæ× Zwkw ÌZw eÞZøwLøwd KËkËQ„ KwËRB Zwkw Ìj Aou KwR KËk jwxâQl Zwk Rdø Awxi ZwËbkËK ewKrwI KËkxQ„” (oÔkw Awkwf : 96) G oKl RwxZk cµvËmk iÔl KwkY xpowËg ZwËbk dgy I kwoÔlËbk AþñyKwk, BolwËik owËa AËo#RdøiÔlK AwPkY I dwfkiwdy BZøwxb xgËmnhwËg DËlöL Kkw pËtËQ„ Ìjid Awlöwpz Zwtwlw gËld, “GËbk eÔËgê dÔËpk KIi, AwopwgÖk kwo, owiÖb, Awb, ÌfkwDd, lÖËZk hwB, AwDKwgwoy Ggv Z×gµw KIËik ÌlwËKkwI AþñyKwk KËkxQl„ eÞËZøËKB koÔlËbk AþñyKwk KËkxQl Ggv exkYwËi Awiwk mwxþæk eÞxZmÛØxZ ZwËbk Rdø KwjêKk pËtËQ„” (oÔkw Kòwf : 12-14) GQwrw cµvËok AwËkw xgxhdí KwkY DËlöL Kkw pËtËQ„ jLdB ÌKwd RwxZ Awlöwpk ÌpbwtwZ pËZ iÖL xfxkËt Zw†ËZk ÌdZÚËZò J¦Zø eÞbmêd KËk„ RwxZk KYêcwËkkw Awlöwp, dgy I BolwËik eÞxZ Adypw I AgËplw eÞbmêd KËk Ggv Zwk bÖmidËbk eÙÅËewnKZw eÞbmêd KËk, ZLd Awlöwpk Awjwg GËo Ìbm I RwxZËK xNËk cËk„ Awlöwp AwiwËbkËK Zw Delx³ Kkwk ZwIxfK xbd„ Awiyd„ ipwMÞìÿ Awl K×kAwËdk ÑgxmÄø idoÖk Awpib eÙxagyk oiþæ MÞìÿ ÌaËK ipwMÞìÿ Awl K×kAwËdk ÑgxmÄø Awlwbw„ ÌKwd iwdÖËnk hwnwt dt gkv þñtv Awl K×kAwËdk hwnwt K×kAwËdk ÑgxmÄøwgly AwËlwPdw KkËl G oZø oÖþeÄ pËt IËV„ K×kAwËdk hwnwt Gk ÑgxmÄøwgly xdiíkÕe- (K) K×kAwd Awlöwpk xKZwg :- K×kAwd Awlöwpk xKZwg G Kaw KwËfk-ÌiwmËkKkw þñyKwk KkËZ kwxR pZ dw„ Zwkw glËZw Gog gwYy pjkZ iÖpwóib (ow:)-Gk kxPZ„ ZwËbk G AoZø bwgyËK eÞZøwLøwd KËk Awlöwp ÌNwnYw Ìbd- “G xKZwg xgmðRMËZk eÞxZewlËKk xdKU pËZ AgZyYê„ G bwgyËZ ÌKwd oËëbp ÌdB„ xKìæ× Zwkw gËl, Gog ÌZw Z^wk xdËRk kPdw„” dw, G xKZwg ÌZwiwk eÞxZewlËKk xdKU pËZ AwMZ oZø, jwËZ Z×xi Gid GK oeÛbwtËK oZKê KkËZ ewËkw jwËbk KwËQ ÌZwiwk eÔËgê ÌKwd oZKêKwky AwËoxd„ ptZ Gkw oZø eËa PlËg„ (xoRbw 2-3)„ G xKZwg ipwekw¢ßimwly eÞšwit Awlöwpk xdKU pËZ AgZyYê„ Awlöwpk ÌNwnYw : ZwdzxSlÖl xKZwg, xidwlöwxpl AwxSxSl pwxKi„ (oÔkw- Rwxitw) K×kAwd Ìj iÖpwóib (ow:) KZÚêK kxPZ dt G oZø Z×Ël cËk Awlöwpk ÌNwnYw “ (Ìp kwoÔl) Z×xi ÌZw Gk eÔËgê ÌKwd xKZwg ewV Kkxd Ggv þñpËþæ ÌKwd xKZwg ÌlLxd Ìj, xiaøwgwbykw oËëbp ÌewnY KkËg„ gþæ×Z jwËbkËK šwd Ìbtw pËtËQ ZwËbk AìæËk Bpw þeÄ xdbmêd„ ÌKgl oyiw lvNdKwkykwB Awiwk xdbmêd AþñyKwk KËk„” (Rwxotw) ipwd o£w Awlöwp K×kAwËdk AgZyËYêk gøwewËk mea KËk glËQd- “Awxi mea KkxQ dq¢kwxRk AþæwPËlk, G GK ipw mea jxb ÌZwikw RwdËZ„ xdúPtB Bpw oóiwxdZ K×kAwd, jw AwËQ oÖkxqZ xKZwËg„ jwkw eÖZ-exg¢ Zwkw gøZyZ Adø ÌKD þemê KkËg dw„ G K×kAwd xgmðRMËZk eÞxZewlËKk xdKU pËZ AgZyYê„ (ItwKytw) (L) K×kAwd Awlöwpk ÌpfwRËZ kxqZ xKZwg : eÙxagyËZ iwdÖËnk Rdø jZ Awoiwdy xKZwg AgZyYê pËtËQ Zwk GKxUI AxgKÚZ ew¡Öxlxe AwR ÌKwawtI ewItw jwt dw„ GKiw¢ K×kAwd jwk iËcø ÌKwd eÞKwk ÌhRwl xixmÛZ pËZ ewËkxd„ Gk eÞKÚZ kpoø ÌZw GB Ìj K×kAwËdk ÌpfwRËZk bwxtZò þñtv Awlöwp MÞpY KËkËQd„ Gkmwb pËâQ- “Awxi K×kAwd AgZyYê KËkxQ, AwxiB Bpw ovkqY Kkg„” (xpRk) Adø Awk GK AwtwËZ Gkmwb pËtËQ, Bpw ovkqY I ewV KkwËdwk bwxtZò AwiwkB oÖZkwv Awxi jLd Dpw ewV Kxk Z×xi ÌoB ewËVk AdÖokY Kk„ AZ:ek Gk xgmb gøwLøwk bwxtZò AwiwkB„ (xKtwiw) Awlöwp K×kAwËdk ÌpfwRËZk bwxtZò xdËt ÌNwnYw KËkd owdÖKzxgDKw fwlw Zwdzf- Awxi ÌZwiwËK ewV KkwËZ awKËgw, AZ:ek jwËZ Z×xi ÌZw h×Ël dw jwI„ (Aw'lw) (M) K×kAwd GK šwdMhê xKZwg:- iwdg kxPZ gBËtk šwËdk oyiwg¦Zw kËtËQ„ Aoyi šwd o¹xlZ K×kAwËdk exkPt xbËt Awlöwp ÌNwnYw KËkd, xZlzKw AwtwZ×l xKZwxgl pwxKi„ (BDdÖo-ÌlwKiwd) G†Ëlw šwdMhê xKZwËgk AwtwZ„ Awlöwp mea KkËZ xMËt K×kAwdËK šwdMhê xKZwg gËl AxhxpZ KËkËQd„ Ìjid Bkmwb pËâQ- Btwoyd-Itwl ÌKwktw xdl pwKyi„ Btwoyd- šwdMhê xKZwËgk mea„ D£ß AwtwZ†Ëlw ÌaËK K×kAwd oeËKê Awikw RwdËZ ewxk Ìj Bpw Gid GK xKZwg jw šwd-xgšwËdk Kawt hkeÖk„ jwk eÞxZxU KawB jÖx£ßeÔYê, K×kAwËd kËtËQ xdËhêRwl ÑgšwxdK I gÖx¦gÙx£K AwËlwPdw„ (N) K×kAwd ÌRøwxZiêt AwËlw I ÌpbwtwZ :- oÖþeÄ ea ÌbLwgwk Rdø K×kAwd Awlöwpk Ìbtw AwËlw„ ipwd Awlöwp Gkmwb KËkd, “Ìp iwdÖn, ÌZwiwËbk kËgk xdKU pËZ ÌZwiwËbk KwËQ DŒòl eÞiwY GËo Ìe^#ËQËQ„ Ggv Awxi ÌZwiwËbk KwËQ Gid AwËlw ewxVËtxQ, jw ÌZwiwËbkËK oÖþeÄ ea ÌbLwËg„ (AwËl Bikwd) Adø GK AwtwËZ Bkmwb pËâQ- “GixdhwËg Awxi ÌZwiwk eÞxZ eÞZøwËbm KËkxQ xKZwg Zaw Awiwk xdËbêm, Z×xi RwdËZ dw xKZwg I xgmðwo xK„ eqwìæËk Awxi GËK KËkxQ AwËlw jw §wkw Awxi Awiwk bwoËbk iËcø jwËK BâQw ea xdËbêm Kxk„ Z×xi iw¢ okl eaB ÌbLwI„ (mÔkw-52)„ K×kAwËdk šwËdk iwcøËiB iwdÖn AKwk ÌaËK AwËlwk eËa AwoËZ ewËk„ K×kAwd Gid GK AwËlw jw iwdÖnËK AKwk pËZ oËZøk eËa AwËlwËKwŒòl eËa AwoËZ opwtZw KËk„ Bkmwb pËâQ- “Awxi ewxVËtxQ kwoÔl, xjxd ÌZwiwËbk KwËQ Awlöwpk oÖþeÄ AwtwZ AwgÙx£ KËkd, jwkw xgmðwoy I ouKiê ekwtY ZwËbkËK AKwk ÌaËK AwËlwk eËa Awdgwk Rdø„ (ZwlwK) (O) K×kAwd eÔgêgZyê Awoiwdy xKZwËgk oiaêK I ovkqK : ipwMÞìÿ Awl K×kAwd xdËRB ÂcÖ oËZøk Dek eÞxZxÅZ ZwB dt gkv jÖËM jÖËM ÌbËm ÌbËm xgxhdí xKZwËgk iwcøËi Ìj dgy-kwoÔlËbk Dek Ìj oZø GËoxQl Zwk owqø eÞbwd KËk Awl K×kAwd, Ìjid Gkmwb pËâQ- “xZxd ÌZwiwk eÞxZ G xKZwg dwxRl KËkËQd„ G xKZwg oËZøk gwYy xdËt GËoËQ Ggv eÔËgêk AgZyYê oiþæ xKZwËgk oZøZw ÌNwnYw KkËQ„ (AwËl Bikwd)„ Adø¢ Gkmwb pËâQ- ÌZwikw ÌoB xKZwg ÌiËd dwI jw Awxi GLd dwxRl KkxQ Ggv jw ÌZwiwËbk xdKU eÔgê pËZ iIRÖb xKZwËgk oZøZw þñyKwk I oiaêd KËk„ (Ìdow) (P) K×kAwd xgmb xggkY o¹xlZ xKZwg :- Awlöwp iwdÖËnk ea Plwk Rdø Ìj xgcwd xbËtËQd Zw oÖþeÄ I xgþæwxkZhwËgB K×kAwËd gxYêZ pËtËQ„ KwËfk-ÌiwdwËfKËbkËK xgxhdí Deiw xbËt xgþæwxkZhwËg gÖSwd pËtËQ Ìjd Zwkw gwpwdw ÌL^wRwk oÖËjwM dw ewt„ Gkmwb pËâQ- Awxi ZwËbk KwËQ Gid xKZwg Ìe^#ËQ xbËtxQ jwËK Awxi þñyt šwËd xgþæwxkZ gYêdw KËkxQ jw iÖxidËbk Rdø ea xdËbêm I btw„ (Awkwf)„ Adø¢ Gkmwb pËâQ- xjxd eÞšwit I ogêš GB xKZwg Zwk xdKU pËZ„ Bpwk AwtwZoiÔp oÖþeÄ I oÖxgdøþæ Kkw pËtËQ Ggv eËk xgmbhwËg glw pËtËQ„ (Éb) Awl K×kAwËdk Adø GKxU AwtwËZ K×kAwËdk xgxhdí ÑgxmÄø gxYêZ pËtËQ„ Gkmwb pËâQ- gl, ZËg Awxi xK Awlöwp gøZyZ AdøËK iwxlK iwdg? AaP xZxdB ÌZwiwËbk eÞxZ oÖþeÄ xgþæwxkZ xKZwg AgZyYê KËkËQd„ jwËbkËK xKZwg xbËtxQ Zwkw RwËd Ìj, Dpw ÌZwiwk eÞxZewlËKk xdKU ÌaËK oZøop AgZyYê pËtËQ, oÖZkwv Z×xi oxëbpwdËbk Aìæh×ê£ß pBI dw„ oZø I døwËtk xbK ÌaËK ÌZwiwk eÞxZewlËKk gwYy oeÔYê I Zwk gwYy exkgZêd Kkwk ÌKDB ÌdB„ xZxd ogêËmÛÅ I ogêš„ (Awdtwi) Biwi BgËd ZwBxitw (k:) AKwËk AwËlw dÔkØl Awdwi (xiV×) - Pwk BiwËik ek ÌmÛÅ iÖRwx¥b Biwi MwŒwly (k:)-Gk Ìbrm' gQk ek xpRky o®i mZËKk x§ZytwËcê Biwi BgËd ZwBxitw (k:) RdôMÞpY KËkd„ ZLd ÌiwMlËbk Aw¢ßiËY xo× db ÌaËK ÌfwkwZ dbyk ZykhÓxi ejêìæ xgmwl hÓ-LË¡ iÖoxli ohøZw xgcµþæ pËt xMËtxQl GLd Zwkw xoxktwk xbËK AMÞok pxâQl„ AdgkZ eéwm gQËkk ekwRt, xdkgxâQdí AwZ‰, Amwxìæ I xgmÙKôLlweÔYê Agþÿw Ggv xmqw ovÆÚxZk ÌKëbÛ†Ëlwk cµvo iÖoliwdËbkËK AgdxZk AZl MpµËk dwxiËt xbËtxQl„ Biwi MwŒwlyI ZwËbk iËcø AgdxZ lqø KËkdxd„ dZ×d ÌiwMl Aw¢ßiYKwkykw jxbI Bolwi ciêMÞpY KËkxQl xKìæ× RwËpxltwËZk gøwewËk GB mwoKkw eÔgêgZyê Z×Kyê mwoKËbk ÌPËt KËtK cwe AMÞok xQl„ ZwËbk eÞhwgwcyËd GËo AwËli oiwR, iwmwËtL, fxKp I KwRyËbk ÑdxZK Pxk¢ AwËkw Ìgxm Ac:exZZ pËZ awËK„ A AdÖKÚxZ Gid ejêwt Ìe^#Qwt Ìj Zwk fËl xgxhdí xfKwpz I Kwlwi mwþèxhx£K iwjpwg†Ëlw Ìjd þñZìè byËd exkYZ pt„ BRxZpwb ÌMwdwËp exkYZ pt„ ÌgbtwZ I Ìe#kwxdK xgnt†Ëlw mkytËZk xgcwËd exkYZ pt„ K×kAwd-oÖdíwpËK A^wKxrËt ckw AiwRêdyt ÌMwdwpz gËl xgËgxPZ pt„ ZuKwlyd bÖxdtw eÔRwky ovKyYêidw AwËlioiwR I iÖLê RwËli mwoK ÌmÛYyk oxóild Gid ÌRwkbwk pËt DËV Ìj, G oxóixlZ KwËkwk ovÆwk I ovËmwcËdk ÌeÞwMÞwi xdËt AMÞok pItw KowB Gk QÖxkk xdËP xdËRk Mlw gwxrËt Ìbtwk PwBËZ xKQÖ Ki xQl dw„ GKwkËYB jxbI ZLd xdhÖêl xPìæwk AxcKwky, gøweK bÙxÄoóedí Ggv oZø Delx³Kwky Ilwiwk Ahwg xQl dw Ggv pËKk eËa AMÞok oZøwdÖowky I Awol oÖfyk ovLøwI jËaÄ xQl, xKìæ× Gog oË£òI ÌoB AKwk jÖËM ovÆwËkk Sw¡w gÖlëb Kkwk owpo GKRd iw¢ Awlöwpzk gwëbwk pËtxQl„ BgËd ZwBxitw (k:) K×kAwËd Mhyk šwËdk AxcKwky xQËld„ GidxK pwËfR owpgy owqø Ìbd Ìj ZwfoyËkI xZxd xgeÖl šwËdk AxcKwky xQËld„ xZxd pwbyËok Biwi xQËld„ glw pt Ìj pwbyoxU BgËd ZwBxitw RwËdd dw, ÌoxU AwbËZ pwbyoB dt„ xfKzwp mwËþè Zwk šwd GZ Mhyk xQl Ìj, xZxd þñZìè iÖRZwxpËbk ijêwbw lwh KËkd„ jÖx£ßmwþè I Kwlwi mwËþè Zwk bÙxÄ GZ Mhyk xQl, oiKwlyd AwËliËbk iËcø Gog mwËþè xdËRËbk Mhyk šwd oóeËKê jwËbk Mgê xQl ZwkwI Zwk KwËQ xm gËl MYø pËZd„ BÉby I LÙýUwdËbk owxpËZø, ZwËbk ciyêt oóeÛbwtoiÔËpk xgËkwc oóeËKê Zwk bÙxÄ GZB eÞLk xQl Ìj, ÌMwÀ xRpwËkk iËZ Ìj gøx£ß ZwIkwËZ DËlöxLZ gøx£ßgMê oóeËKê AwËlwPdw KkËZ Pwt, ZwËK AgmøB BgËd ZwBxitwk MËgnYwk iÖËLwiÖxL pËZ pËg„ Gog Mhyk Z£òšwËdk owËa Zwk owpËokI Ahwg xQl dw„ oZø eÞKwËmk ÌqË¢ KLËdw ÌKwËdw gÙp£k mx£ßËK xZxd ht KËkdxd„ GidxK G Rdø gÉgwk ZwËK Kwkwkئ Kkw pt Ggv AgËmËn KwkwMwËkB xZxd iwkw jwd„ GRdø Biwi MwŒwly (k:)-Gk exkZø£ß KwRËK xZxd AxcKZk xdeÖYZwk owËa AMÞgZyê KkËZ oqi pd„ Zwk owixMÞK KiêKw¡ xgËmönY KkËl Awikw ÌbLËZ ewB Ìj, xZxd Biwi MwŒwlyk PwBËZI AËdK Ìgxm KËVwk I ZygÛhwËg MÞyK jÖx£ß I bmêdmwËþèk oiwËlwPdw Ggv bÖgêlZwoiÔp GidhwËg eÞKwm KËkd jwk fËl jÖx£ß I gÖx¦k ÌqË¢ Zwk AwxceZø xPkKwËlk Rdø bÖgêl pËt eËr„ GB Biwi§Ëtk oiwËlwPdwk eÞhwg ÌKgl eÞwPø ÌbËmB oyiwg¦ awËKxd gkv Zw ewúPwËZø RMËZI Ìe^#ËQ jwt„ KwËRB BDËkwËe GxkËýUwUËlk jÖx£ßgwxbZw I LÙýUwd hwnøKwkËbk MÞyK eÞhwxgZ bwmêxdK gøgþÿwk xgkØ˦ ogêeÞai oiwËlwPdwk AwItwR DËV Biwi BgËd ZwB xitw (k:)-k AwrwBm' gQk ek„ Bolwiy AwxKbw xgmðwo, ÉK×i AwpKwi I AwBd-KwdÖËdk oiaêËd xZxd Gid ÌRwkbwk jÖx£ß eÞiwËYk AgZwkYw KËkd, jw Biwi MwŒwlyk jÖx£ß eÞiwËYk PwBËZI Ìgmy gÖx¦MÞwpø xQl Ggv BolwËik oxZøKwk eÞwY mx£ßk cwkK pgwk xbK xbËtI Zwk ÌaËK AËdK Ìgxm AMÞgZyê xQl„ Biwi MwŒwly (k:) Gk gYêdw Ggv jÖx£ß xdYêËtk Iek ewxkhwxnK jÖx£ßmwËþèk xgeÖl eÞhwg xQl„ BgËd ZwBxitw G ea exkpwk KËk owcwkY šwËdk Iek gYêdw, eÞKwmhvMy I jÖx£ßeÞbmêËdk xhx£ þÿwed KËkd„ GxUB AxcKZk þñwhwxgK„ AxcKZk eÞhwgmwly Ggv K×kAwd I oÖdíwk AxcKZk xdKUgZyê xQl„ GB dZ×d eaxU eÔgêgZyê ea ÌaËK oóeÔYê xhdíZk xQl„ jwkw §yËdk cwkK I gwpK xQËld, Zwkw ÌKgliw¢ mxktËZk xdbêmdwgly D¦ÚZ KkËZd Ìo†Ëlw gÖSwËZ ewkËZd dw„ Awk jwkw Kwlwi mwËþèk ÌMwlK c^wcwt AwUËK eËrxQËld, Zwkw bmêdmwËþèk KPKËP Ggv ewxkhwxnK jÖx£ßmwËþèk iwcøËi gÖSwgwk ÌPÄw Kkwk KwkËY K×kAwd I oÖdíwk DâPZk eÞwYgþæ×ËK Ki-Ìgxm pwxkËt ÌfËlxQËld„ BgËd ZwBxitw (k:) Bolwiy AwxKbw xgmðwo I mxktËZk xdËbêmwglyËK Zwk Awol eÞwYgþæ×op eÖËkweÖxk xggÙZ KËkd„ xZxd ÂcÖ A AdÖKÚxZk eÞxZgwb KËkB qwìæ pdxd gkv BolwËik eÞai jÖËMk iÖRZwxpËbk eËa BRxZpwb KËkI ÌbxLËt Ìbd„ xZxd K×kAwd, oÖdíwp I owpwgyËbk Rygd ÌaËK okwoxk eÞiwY ovMÞp KËk Ggv xgxhdí xfKwpxhx£K iwjpwËgk iZxgËkwËck þñwcyd I døwtxhx£K ejêwËlwPdw KËk AovLø xgnËtk AgZwkYw KËkd„ Gk fËl BRxZpwËbk ea dZ×dhwËg AwxgûKÚZ pt Ggv iwdÖn BRxZpwb mx£ßk gøgpwke¦xZ Delx³ KkËZ oqi pt„ GB ovËM xZxd Ggv Zwk mwMËkb BgËd KwBËti mxktËZk xpKiZ Ggv dgy Kxki (ow:)-Gk AwBd eÞYtd e¦xZk Iek Gid oÔqô MËgnYw Kwjê oóewbdw KËkd Ìj, Zwk bÙÄwìæ mxktËZk BxZeÔËgêKwk owxpËZø xgkl„ ZwËbk ek jwkw BRxZpwb KËkËQd ZwËbk RËdø G owxpËZø D£i ea eÞbmêËKk KwR KËkËQ Ggv hxgnøËZI KkËZ awKËg„ xZxd ÌgbwAwZ iÖmxkKy koi ÌkItwR Ggv AwxKbw xgmðwo I ÑdxZK ¸ÄZwk xgkØ˦ KËVwk ovMÞwi KËkd„ GRdøI xZxd KxVd xgeËbk oóiÖLyd pd„ BolwËik exkâQdí SYêwcwkwt jZ†Ëlw AþñâQ ÌoÛwËZk ximÛY NËUxQl Biwi ZwBxitw (k:) Zwk ÌKwËdw GKxUËKI xdûKÚxZ Ìbdxd„ ZwËbk eÞËZøKxUk xgkØ˦ xZxd KËVwk ovMÞwi Pwlwd Ggv eÞËZøKxUËK ÌQ^ËU Ìgk KËk xbËt xdRêlw BolwËik e¦xZËK eÙaKhwËg bÖxdtwk owiËd Ìem KËkd„ G oiwËlwPdw ejêwËlwPdwk ÌqË¢ xZxd KwËkwk eÞxZ eqewxZZò KËkdxd„ xgkwU LøwxZiwd I KyxZêiwd eÖkØn jwËbk LøwxZ I KyxZêk WvKw oiMÞ iÖoxli bÖxdtwt gwRËZw„ jwËbk dwi ÂËd iwdÖËnk iwaw dZ pËt AwoËZw„ ZwkwI BgËd ZwBxitwk (k:) oiwËlwPdw ÌaËK ÌkpwB ewtxd„ Gid AËdK KwR I e¦xZ jw mZw²yk ek mZw²y ciyêt kÕe exkMÞp KËkxQl, jwËbk ÑgcZw gkv iÖþæwpwg pItwk þñeËq jÖx£ßeÞiwY ÑZxk Kkw pËtxQl Ggv pK ekþæ AwËli oiwRI Ìo gøwewËk bÖgêlZweÞbmêd KËkxQËld, Biwi ZwBxitw (k:) Ìo†ËlwËK eÖËkweÖxk BolwixgËkwcy xpowËg exkMxYZ KËkd Ggv ÌRwËkËmwËk ZwËbk xgËkwxcZw KËkd„ GB iÖ£ß I oZø KaËdk KwkËY bÖxdtwk GKxU xgeÖl xgkwU Avm Zwk m¢ØËZ exkYZ pt Ggv ZwËbk m¢ØZwk ÌRk AwËM PËl AwoËQ„ Zwk oiKwlyd ÌlwËKkw Zwk xgkØ˦ iwilw PwxlËt ZwËK GKwxcKgwk KwkwMwËk ewVwd Awk ekgZyêkw Zwk xgkØ˦ K×fky I ÌMwikwpyk fËZwtw xbËt xdËRËbk KxlRw Vw¡w KËkd„ xKìæ× xdËhêRwl I oxZøKwk BolwËik AwdÖMËZøk Ìj xmŠw xZxd f^×ËKxQËld Zwk gËb#lËZ oiMÞ bÖxdtwt GKxU þÿwty AwËlwrd oÙxÄ pt- jwk eÞxZcµxd AwRI cµxdZ pËâQ„ ÂcÖ ZwB dt xZxd G oiþæ ovÆwkiÔlK KwËRk ewmwewxm ÌiwMlËbk ggêkZw I xdjêwZËdk xgkØ˦ Aþè cwkY KËk jÖ¦ ÌqË¢ AgZyYê pd„ ÌoB oit ximk I xoxktw GB AwMÞwoËdk AwIZwiÖ£ß xQl„ Biwi BgËd ZwBxitw ÌoLwdKwk owcwkY iÖoliwd I xg£mwlyËbk iËcø AwZôijêwbwËgwc RwxMËt Z×Ëld Ggv ZwËbkËK ÌiwMlËbk xgkØ˦ ovMÞwËi AgZyYê Kkwd„ GkB fËl DeËkw£ß Aél I Zwk ewúPwZhÓxi ÌiwMl AwMÞwod ÌaËK kqw ewt„ Home | About us | Feedback | contact dsangram@gmail.com ds@dailysangram.com dsangram@bttb.net.bd webmaster@dailysangram.com Copyright © 2007, The Daily Sangram. All rights reserved.