mwpyd xmxgk gÙp£k P›MÞwi ovMÞwi owxpZø oiwR ovÆÚxZ Bolwi I Rygd xgšwd eÞjÖx£ß dwky RMu ÌLlwk RMu xgmðexk¢ßiw 16 April, 2008 Ìpwi ÌeBR eÞai ewZw Ëmn ewZw oóewbKyt DeoóewbKyt ipwdMk myên ovgwb AwìZôRêwxZK ovgwb RwZyt ovgwb kwRdyxZ MÞwi I mpk xfPwk ËLlwk ewZw D 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 M Jan Feb Mar Apr May Jun Jul Aug Sep Oct Nov Dec Y 2007 2008 2009 2010 q×Ëb MÞp dÖkØl Awdwi (xiV×) - iŠl Awk gÙpþexZk KqeËak iwSLwËd AovLø MÞpwYÖ AwËQ Zw ogwk Rwdw xQl AËdK AwËM ÌaËKB„ MÞpwYÖ Aaê pËlw AxZ ÌQwU MÞp, ZwËbk ÌgxmkhwMB LÖg ÌQwULwU AwKwËkk„ ZËg AËdK†Ëlw Ìgm gr AwKwËkkI„ PwkxU AwËQ jwkw PIrwt 400 xKËlwxiUwËkk IeËk„ ZwËbk dwi xoËkR (1030 xKËlwxiUwk), Ìhþæw (600 xKËlwxiUwk), ewlwo (550 xKËlwxiUwk) Awk pwBxRtw (410 xKËlwxiUwk)„ GËbk iËcø xoËkËRk ÌPËt AwKwËk ÌQwU pËlI kO pwlKw gËl ÌhþæwËK KLËdw KLËdw Lwxl ÌPwËL ÌbLËZ ewItw jwt„ bÔkgyY xbËt ÌbLw jwt PwkxUËKB„ m' bÖËtK MÞpwYÖ AwËQ jwkw PIrwt GKm' xKËlwxiUwËkk Awk ÌQwULwU AwKwËkk MÞpwYÖ AwËQ pwRwk pwRwk„ ÑgšwxdK KùeKwxpdyËZ MÞpwYÖ†ËlwËZ iwdÖn I gÖx¦iwd eÞwYyk obº DexþÿxZ awKËlI ÑgšwxdKËbk iËZ, MÞpwYÖ†Ëlwk gwZwo cËk kwLwk iZ xdRþñ hkI ÌdB„ og MÞpwYÖ xixlËtI oxóixlZ hk P^wËbk hËkk ÌPËt AËdK Ki pËg„ GKKwËl xgšwdykw iËd KkËZd, Ìo#k RMËZk GB GlwKwt ÌKwd oit GKUw MÞp xQl, ÌoUw ÌhËŠ U×Kkw U×Kkw pËt xMËt Gog MÞpwYÖ oÙxÄ pËtËQ„ xKìæ× AwRKwl xgšwdykw iËd KËkd, AwoËl xgmwl gÙpþexZk xgeÖl AwKnêËYk KwkËY GB GlwKwt AwËb# ÌKwd gror AwKwËkk MÞp oÙxÄ oºg ptxd„ jLdB ipwKwËm ÌhËo awKw gþæ× MÞp pËt RiwU g^wcËZ ÂkØ KËkËQ ZLd gÙpþexZk AwKnêY ZwËK ÌhËŠ U×Kkw U×Kkw KËk xbËtËQ„ ZwB ÌoLwËd RiwU g^wcËZ ÌeËkËQ ÌKgl KZ†Ëlw AxZ ÌQwU MÞpwYÖ„ ogËPËt gr MÞpwYÖ pËlw xoËkR (Cgugv), AwxgûKwk KËkxQËld BUwlyt ÌRøwxZêxgb xRxetwuxR, Dxdm mZËKk eÞai xbd Aaêwu 1801 LÛyýUw˲k 1 RwdÖtwxk„ xZxd ZwËbk ZwxlKw KkËZ xMËt ÌbLËZ ÌeËld Ìj GKUw Zwkwk iZ gþæ×k RwtMw Ìjd eÞxZ kwËZB gbËl jwËâQ„ KËtK gQËkk iËcø Gixd AwËkw xZdxU MÞpwYÖ AwxgûKÚZ pËlw„ 1802 owËl ewlwo (Pcngv), 1804 owËl RÖËdw (J^pr) I 1807 owËl Ìhþæw (Vgv:c)„ 1845 owËl AwxgûKÚZ pËlw AxýUÛtw„ AwR Gixd dwi Rwdw MÞpwYÖk ovLøw pËg e^wP pwRwËkk Iek„ og xixlËt MÞpwYÖ ovLøw pËg lwL LwËdK gw ZwkI Ìgxm„ ZËg ZwËbk ÌgxmkhwMB ÌQwU Awk ZwËbk AwKwk GgËrw ÌagËrw„ MÞpwYÖkw ÌiwUwiÖxU xdxbêÄ KqeËa awKËlI xKQÖ AwËQ GB ÌRwËUk gwBËk„ ZwËbk iËcø xKQÖ MÞpwYÖ KLËdw KLËdw eÙxagyk Ìgm KwQwKwxQ GËo eËr„ GkKi GKxU MÞpwYÖ pËlw Gko, GxU eÞai ÌbLw jwt 1898 owËl„ Gk AwKwk GKUw l¹w AwlÖk iËZw, l¹wt 37 xKËlwxiUwk-PIrwt 14 xKËlwxiUwk„ 1931 owËl GxU eÙxagyk AwrwB ÌKwxU xKËlwxiUwËkk iËcø GËo eËrxQl„ Gixd AwgwkI AwoËZ ewËk„ Adøwdø xKQÖ MÞpwYÖ eÙxagyk AwËkw KwËQ AwËo„ eÙxagy ÌaËK P^wb jZUw bÔËk Zwk x§†ËYk Ki bÔk xbËt PËl jwt xKQÖ„ ZËg GËbk AwKwk GËKgwËkB ÌQwULwU„ xKQÖ MÞpwYÖ jwkw ÌiwUwiÖxU gÙpþexZk KqeËaB NÖËk„ ZËg gÙpþexZk AËdKUwB owiËd Aagw xeQËd„ ZwB gÙpþexZ ZwËbk cËk Ìflwk Rdø dwMwl ewt dw„ ÌKwd ÌKwd ÌQwULwU MÞpwYÖk Kqea AxZiw¢wt DuËKxëbÛK Aaêwu LÖg l¹wËU ckËdk DegÙ£„ Ìjid, xpWwlËMw (Hkfcnir) dwËi GKxU MÞpwYÖ AwËQ jwk Kqea ÌhZk xbËK ÂË¢ßk Kqea ÌaËK gwBËk eÞwt mxdk Kqea ejêìæ QrwËdw„ Awgwk BKwko Awk ÌfwMwd dwËi bÖ'xU MÞpwYÖ AwËQ Ìj†Ëlw GËKgwËk gÖËck KqeËak xhZËk PËl jwt„ ZLd ZwËbk Mw xdúPtB oÔËjêk ZwËe MdMËd Mki pËt DËV„ xKQÖUw A¨ÔZ MÞpwYÖ pËlw KwBkd„ GxU AwxgûKÚZ pt 1977 owËl„ GxUk gøwo 320 xKËlwxiUwk Awk Kq exk¢ßiwk oit eÞwt 51 gQk„ GxU ÌgxmkhwM oit awËK mxd Awk BDËkdwËok iwSwiwxS KqeËa„ oÔËjêk KwQwKwxQ GËl iËd pt Gk Mw Ìjd cÔiËKZ×k iËZw Sweow pËt DËVËQ„ xKìæ× cÔiËKZ× KLËdw GZ gr pt dw„ oºgZ oÔËjêk KwËQ Gk MwËtk gkf gw pËt MøwËok AwgkY oÙxÄ KËk„ ÌUËl… : RxdôËl ixkËZ pËg -AdÖ: AwgÖ xRgkwd - þöwBW kØlo, xýUi Bx™d I Kwgêd ÌeewËkk iËZw GK KwËl ogê¢ gøgpÕZ I Aexkpwjê ÌUËl… Ìixmd AwRKwl bÙxÄk AwrwËl PËl ÌMËQ, jxbI Gk AxþæZò GËKgwËk Ìlwe ÌeËt jwtxd„ ZkØY eÞRËdôk ewVKËbk þôkY KxkËt Ìbtwk I RwdwËdwk bkKwk kËtËQ Ìj, AwRËKk xbËdk exkhwnwt GK þÿwd ÌaËK Adø GKxU xdxbêÄ MìæËgø ovgwb ewVwËdwk pwWêItøwkWê I Ìlw gøw« DBWzaz oxŒZ Ìixmd pËâQ ÌUËl…„ AwcÖxdK jÖËMk gÛWgøw« KwËdKmd Ìj MxZËZ oóedí pt, Zwk GK xixltËdk eÞwt GK hwM MxZËZ ÌUËlË… ovgwb Dew£ ewVwËdw pËt awËK xdcêwxkZ ÌdUItwËKêk iwcøËi xdxbêÄ MìæËgø kyxZiËZw om˲„ ÌUËlË…k Awxghêwg I KwjêKwxkZwËK GK Riwdwt AwìæRêwxZK ÌUxlMÞwi xoËýUËik Rdø xgkwU AMÞMxZ xpËoËg ÌbLw pt„ AwìæRêwxZK ÌUxlËfwd Kl Kkwk Rdø ÌUËl…ËK pwËimw Ìgxm xdhêkËjwMø gËl iËd Kkw pËZw KwkY ZLdKwk xbËd ÌUxlËfwd Kl pËZw SwËilweÔYê, KKêm I gøtgÉl„ ÌUËl… xoËýUËik Iek xdhêk KËkB AwRËKk xbËdk WwUw BëUwkËP™ xoozËUi MËr DËVËQ„ 1948 owËl ÌowxhËtZ AwËkwxeZ AgËkwËck xbd†Ëlwt exúPi gwxlêËd xgeÖl exkiwY kob o¹l okgkwËpk ÌPÄwt xgiwd owxhêoËK ÌUËl… eÞYwlyk Iek xdhêk KkËZ pËtxQl„ ÌUËlË…k iËZw ovgwb ÌeÞkY eÞYwly†ËlwËK dZ×dZk eÞjÖx£ß ÌK#ml†Ëlw ÌeQËd ÌfËl GxMËt GËoËQ„ eÖËkwËdw eÞjÖx£ß ÌK#ml†Ëlw GËK GËK Ìlwe ÌeËt jwËâQ- xKìæ× cyk MxZËZ„ Rwewd, K×ËtZ I BUwxl-GB xZdxU ÌbËm eÖËkwËdw e¦xZk AwìæRêwxZK ÌUxlMÞwi AwËRw gpwl kËtËQ„ BëUwkËdËUk AwxghêwËg ÌUËl… GËKgwËk AglÖ® pËt jwtxd gËU, xKìæ× ÌUËlË…k gøgpwk hynYhwËg pÝwo ÌeËtËQ (ÌUËlË…k gøgpwËk lwMwZwk NwUxZk GKxU MÞwf ewËm Z×Ël ckw pËtËQ)„ iwPê iwo ÌaËK owóeÛxZK gr ÌKwóewdy xpËoËg LøwZ gÙËUËdk xgxU (gÙxUm ÌUxlMÞwf) ÌUËl… owxhêo g KËk xbËZ jwËâQ„ ÌKwóewdyk GKRd iÖLew¢ glËld, oiþæ hwËlw owiMÞy ÌKwËdw GKxbd Ìlwe ÌeËt jwt„ Gk fËl AxýUÛtw, Rwiêwdy I kwxmtwk iËZw eÞwt 30xU ÌbËmk KwZwËk gÙËUdI mwxil pËt jwËâQ„ DËlöxLZ Ìbm†Ëlwk RwZyt ÌUxlËjwMwËjwM gøgþÿwt ÌUËl… owxhêo mwxil ÌdB„ þñùe gøtxdhêk xqeÞ MxZk eÞjÖx£ß eÞxZËjwxMkw gZêiwËd ÌUËlË…k þÿwd bLl KËk xdËtËQ Ggv Gk fËl eÞjÖx£ß ÌqË¢ kÕewìæk owxcZ pËtËQ„ eÖËkwËdw e¦xZk Uwxiêdwl I oÖxdxbêÄ lwBËdk Iek xdhêkmyl eÖËkwËdw e¦xZk owxhêo gpwl kwLwk ewmwewxm dZ×d jÖËMk eÞjÖx£ß ÌK#ml ÌUËl… owxhêo okgkwp KËk jwËâQ Ìfwd-lwBd I BëUwkËdËUk owpwËjø„ GhwËg gZêiwd jÖËMk eÞjÖx£ß ÌK#ml B-ÌiBËlk GKxU xdkweb I AxZxdhêkËjwMø xgKËùe exkYZ KËkËQ ÌUËl… owxhêoËK„ eÞoŠZ, oÖBo RwZyt ÌUxlËjwMwËjwM ÌKwóewdyk GKxU mwLw xgËmn oÖBo ÌUËl…, jwkw AwìæRêwxZKhwËg ÌUËl… owxhêo okgkwp KËk awËK, ZwkwB ‘xgxU'k ÌdUItwËKêk bwxtZòhwk xdËRËbk K^wËc Z×Ël xdËtËQ„ Adø GKxU ÌKwóewdy pËâQ AwËixkKwxhx£K BxRxlvK„ WwP, ÌglxRtd I Rwewdy MÞwpKËbk GB ÌKwóewdy ÌUËl… owxhêo okgkwp KËk awËK„ GQwrw ÌUËlË…k gwxK MÞwpK pËâQ gøwvK†Ëlw„ ÌUËl… gwZêw†Ëlw AwBdoóiZ Ñgc bxll xpËoËg MÙpyZ pËt awËK„ (ÌUËl… gøgpwËk RwxltwxZ Kkwk ÌKwËdw Dewt ÌdB)„ owcwkY B-ÌiBËlk GB ÌjwMøZw ÌdB„ ÌUËl… ÌdUItwKê g pËt jwgwk ek Adø ÌKwËdw DewËt ÌUËl… gøgpwËkk ÌKwËdw oÖËjwM oÙxÄ Kkw oºg dt„ oÖBfzËUk (GoWxgöDAwBGfxU) iËZw eÞcwd AwìæRêwxZK Aaê pþæwìæk eÞYwlyk oËŠ ÌKwËdw oóeÙ£ßZw kwËL dw Ìj ÌQwU ÌQwU AaêÐdxZK ovþÿw†Ëlw, xgKùe xpËoËg ÌUËlË… Aaê gøgpwËk Zwkw þñwâQëbËgwc KËk awËKd„ ÌUËl… owxhêËok Iek xdxúPËìæ xdhêkmyl awKw jwt„ gËrw gËrw gøwvK†ËlwËK †kØZòeÔYê gwZêw ovËjwM iwcøËik opwtK xpËoËg ÌUËlË…k Iek xdhêk KkËZ ÌbLw jwt„ ÌUËl… gøgþÿwk Rdø ÌKwóewdy gw eÞxZÅwd†ËlwËK Ìj Aaê LkP KkËZ pt, Zw juowiwdø iw¢„ AwìæRêwxZK iÖbÛwgwRwËkk xgËkwc-xdx£k bwxtËZò xdËtwxRZ xgËmðk gÙp£i eÞxZÅwd BDËkwxKõtwk ZwËbk 1375xU MÞwpK Ìogwk iËcø 50xUk Rdø 184xU ÌUËl… GKwDëU gøgpwk KËk awËK„ xbËd 8mxU ovLøK ÌUËl… Zwkw ewxVËt awËK„ AxcKwvm ÌUËlË…k iwcøËi ÌldËbd oóedí pItwk Lgk xdxúPZ Kkw pt„ xoËýUixU ÌbLwËmwdwk bwxtËZò xdËtwxRZ kËtËQd Wøwxd ÌgwMwUêoz dwËik GKRd ÌjwMwËjwM iøwËdRwk„ iRwk xgntxU pËâQ 1975 owËl ÌKwóewdyk KwËR hbÛËlwËKk ÌjwMbwËdk oit ZwËK gËl Ìbtw pËtxQl, ÌUËl… o¹Ë ÌmLwk xZxd ÌKwËdw ÌPÄw Ìjd dw KËkd KwkY ÌKwóewdy LÖg myNÛB ÌUËl… gøgpwk gwxZl KËk xbËZ jwËâQ„ owiÖxbÛK ÌjwMwËjwM gøgþÿwedwt x§Zyt †kØZòeÔYê þÿwd bLl KËk ÌkËLËQ ÌUËl…„ oiÖbÛMwiy RwpwR†Ëlwt ÌUËl… gøgþÿw gpwl kwLwk AwBxd xdËbêm kËtËQ„ xgËmnZ GoIGo gwZêw ÌeÞkËYk Rdø„ G Kaw oZø Ìj, eÞjÖx£ß xpËoËg ÌUËlË…k DŒòl hxgnøZ kËtËQ, Gid bwxg ÌUËlË…k AdÖkwMykw ÌKwËdw oit KËkd dw„ eÞoŠZ, BDËkwxKõtwk 2010 owËlk iËcø ÌUËl… owxhêo Z×Ël xbËZ jwËâQ„ ÌUËlË…k þÿËl Zwkw PwlÖ KkËZ jwËâQ dZ×d ofUItøwk„ GK hbÛËlwK glËZ lwMËld, “GËZwxbd (ÌUËl…) xUËK awKËZ ewkl, GxUB ÌZw GKxU xgþôt„ BxRxlvËKk Bhw GËlËdk Dx£ß pËlw, “Awxi Ìmn xbdxU ejêìæ ÌUËl… A^wKËr kBËgw„ x§Zyt owgËixkd Køwgl : gwrwËg Ìogw I xgxdËtwM -Ìiwpwóib AwgbÖo owxli - NËk gËo eÞgwoy xeÞtRËdk owËa Kaw glËZ I Zwk Qxg ÌbLËZ ÌK dw Pwt„ NËk gw ÌbËm gËoB xgËbmy ÌKwËdw xgËmnš xPxKuoËKk Lgk AoÖþÿ iwdÖËnk ÌUdmd AËdKUw KxiËt Ìbt„ GidxK ÌKdwKwUwk ÌqË¢I jxb KxóeDUwk gøgpwËkk iwcøËi ÌjwMwËjwËMk fËl eËYøk Pwxpbw eÔkY pt ZËg ÌK Pwt gwrxZ SwËilwt ÌjËZ„ Aaêwu BëUwkËdU oÖxgcw KwËR lwxMËt Awikw KùedwZyZ oÖxgcw ÌhwM KkËZ ewxk„ GogËK opR KËk xbËtËQ owgËixkd Køwgl eÞjÖx£ß„ owgËixkd KøwgËlk iwcøËi Ìbm ZaøeÞjÖx£ßËZ AwËkw GxMËt jwËâQ„ eÞai owgËixkd KøwgËlk xgKùe xpËoËg GLd x§Zyt owgËixkd KøwgËlk eÞËtwRdytZw oóeËKê Zaø ÌjwMwËjwM eÞjÖx£ßxgbkw G oóexKêZ dwdw oºwgdwk Kaw glËQd„ Rwdw ÌMËQ gwvlwËbm eÞai owgËixkd KøwgËlk oËŠ jÖ£ß pt 2006 owËlk 21 Ìi„ gwvlwËbm owgËixkd KøwgËlk oËŠ jÖ£ß pItwk ek ÌaËK G ejêìæ Ìgm KËtKgwk KwUw jwItw, gøwKAwe lwBd ÑZxk dw pItw Ggv oËgêwexk eÞËtwRdyt iwd jawjahwËg gRwt kwLËZ dw ewkwk KwkËY ¢ßËiB x§Zyt owgËixkd KøwgËlk Pwxpbw gwrËQ„ ewmwewxm AwDUËowxoêv ItwËKêk Ìq¢ gwrwop ZaøeÞjÖx£ßk Adøwdø LwËZI xbdËK xbd Gk Pwxpbw gwrËQ„ ÌgokKwxk DËbøwËMk ewmwewxm okKwxk DËbøwËMI ÌbËm AwBxoxU xgxdËtwM gwrwËdwk exkKùedw kËtËQ gËl Rwdw jwt„ ÌKddw gøgowty Zaw Gk oÖxgcw ÌhwMKwkykw Gk AwËkw gøweK xgþæÙxZ Pwd„ AwoËl ZaøeÞjÖx£ß Gid GKxU LwZ gw xgnt ÌjLwËd xdkgxâQdí Ìogw xbËZ pt„ gwvlwËbËm gZêiwËd owgËixkd KøwgËlk Ìj oÖxgcw kËtËQ ÌoLwËd gÛøw« DBËak DâPiÔlø I ejêw® AgKwVwËiw ÌdB„ fËl Gk Ìgm Ki AvmB gøgpÕZ pËâQ„ G Rdø ÂcÖ owgËixkd KøwgËlk qiZw gwrwËlB PlËg dw, ewmwewxm Gk jawja gøgpwËkk Rdø oÖxdxbêÄ exkKùedw MÞpËYk icøxbËt ejêw® AgKwVwËiwI MËr Z×lËZ pËg gËl iìægø KËkd eÞjÖx£ßxgb I xgRt Ky-ÌgwËWêk D¨wgK Ìiwþæfw Rgµwk„ xZxd AwËkw gËld, GB iÔpÓËZê x§Zyt owgËixkd KøwgËlk ÌKwËdw xgKùe ÌdB„ Awikw x§Zyt owgËixkd KøwgËlk oËŠ jÖ£ß pËZ ewkËl BëUwkËdU LkP AËdK KËi jwËg„ Ìgxoo-Gk fwxpi iwmkØi gËld, eÞaixUk iZ x§Zyt owgËixkd KøwgËlk Iek GKB ckËdk †kØZò xbËZ pËg Ggv Gk KwxkMxk iwd AwËkw DdíZ pËZ pËg„ AwËkw iìægø Kkw pËtËQ, G KøwglxU xgxUxUxgk iwcøËi dw GËd eÞwBËhU hwËlw ÌKwËdw ÌKwóewdyËK xbËt AwdwËl gwRwËk Gk hwËlw exkËgm oÙxÄ pËg„ xgxUxUxgk pwËZ awKËl owgËixkd Køwgl x§ZytxU GËlI ptËZw BëUwkËdU gøw«DBa Gk gøt KiËg dw, fËl eÞxZËjwxMZwI gwrËg dw„ gwvlwËbm Zwk I ÌUxlËfwd ÌgwWê ÂkØ ÌaËKB AhøìækyY Ggv AwìæRêwxZK ÌUxlËjwMwËjwM Ìogw xbËt AwoËQ„ DeMÞp eÞjÖx£ß PwlÖk AwËMk GBPGi eÞjÖx£ßk iwcøËi AwìæRêwxZK ÌUxlËjwMwËjwM Ìogw eÞbwd Kkw pËZw, jwk qiZw xQËlw AËdK Ki„ dgµBËtk bmËK ÌbËm ÌgokKwxk ejêwËt BëUwkËdU Ggv Zaø eÞjÖx£ß xgntK Kwjê¢ßi gÙx¦k Rdø DeMÞp hÓ-ÌKËëbÛk ewmwewxm xh-oøwËUk gøgpwk ÂkØ pt„ eËk xh-oøwËUk gøgpwk ¢ßËi DdíxZ I DdôÖ£ß Kkw pt„ DxlöxLZ eÞKùexU gwþægwtËdk lËqø gwvlwËbm bxqY-eÔgê Gxmtw, exúPi BDËkwe Ggv icøeÞwËPøk 14xU ÌbËmk ÌiwU 16xU ÌKwóewdyk oidðËt MxVZ KdËowxUêtwËi (SEA-ME-WE-4) ÌjwMbwËdk iwcøËi 2002 owËl GKxU oiËSwZw PÖx£ß þñwqk KËk„ ZwkB cwkwgwxpKZwt gwvlwËbm Zaø eÞjÖx£ßk ipworËKk oËŠ jÖ£ß pt„ oiËSwZw PÖx£ßËZ þñwqkKwky Ìbm†Ëlw pËâQ gwvlwËbm, iwlËtxmtw, xoŠweÖk, ewxKþæwd, hwkZ, awBløw«, mÛyl‰w, Ìo#xb Awkg, Awkg AwxikwZ, xiok, xZDxdxotw, BZwly, fÝwëo I AwlËRxktw„ K…gwRwk løwx«v ÌýUmd PZòËk gwvlwËbËm owgËixkd Køwgl xoËýUËik D˧wcd Kkw pt, jw ÌbËmk ÌUxlËjwMwËjwËMk I Zaø eÞjÖx£ßk DdítËd Ìjd GKxU iwBlflK„ G qiZw gøgpwËkk iwcøËi GK oËŠ lwËLkI Ìgxm iwdÖn Kaw glËZ ewËkd„ AaP gwvlwËbËmk oøwËUlwBUxhx£K Ìj ÌUxlËjwMwËjwM gøgþÿw kËtËQ Zwk PøwËdl ovLøw iw¢ AwU pwRwk„ GËZB gÖSw jwt Ìj, owgËixkd KøwgËlk qiZw KZ Ìgxm„ Gk qiZw ejêwt¢ßËi AwËkw gwrwËdwk oÖËjwM kËtËQ„ AwìæRêwxZK ÌUxlËjwMwËjwËMk ÌqË¢ gZêiwËd gøgpÕZ oøwËUlwBUxhx£K Ìj gøgþÿw MËr ÌZwlw pËtËQ Zwk Z×ldwt owgËixkd KøwgËlk iwcøËi hËto Ggv WwUw UÛwëofwk AxcKZk bÛØZ I DdíZZk pËg„ ZwËZ BëUwkËdU xþeW jËaÄ gwrËg„ Kl ÌoëUwk, B-lwxdêv, B-Kiwoê, xhxWI KdfwËkxëo, ÌUxlËixWxod, ofUItøwk kfZwxd BZøwxb gÛWgøw« owxhêo Ki LkËP, opËR I xdkweËb Kkw oºg pËg„ ÌUxlËjwMwËjwM I Zaø ÌjwMwËjwM eÞjÖx£ßk DdíxZ pËl ÌbËm xgeÖl KiêovþÿwËdk ewmwewxm RygdiwËdk DdíxZ NUËg„ okKwkI Ìgxm exkiwËY Aaê Awt KkËg„ owgËixkd Køwgl eÞKËùek eÞcwd KwR pËlw owMËkk xdËP KdËowxUêtwËik iwcøËi owgËixkd Køwgl oóeÛowkY Kkw„ P›MÞwi-K…gwRwk AexUKøwl xlvK þÿwed I XwKw-P›MÞwËi AexUKøwl xlvËKk DdítdiÔlK KwR pwËZ Ìdtw pt„ 191xU gÛyR, KwlhwUê ¢ßxov, K…gwRwk GlwKwk Mpyd gdwél GidxK ewpwry kwþæwk ewm ÌKËU 60 xKËlwxiUwk l¹w xlvK þÿwed Kkw pt„ ZËg AwËkw GKU× iËdwËjwMy pËl KwËR ÌKwËdw ¢ØxU awKËZw dw„ ¢ØxU awKwk KwkËYB gwkgwk Køwgl KwUw eËr„ ZwËZ oioøw AËdK ÌgËr jwt„ x§Zyt owgËixkd Køwgl KkËZ ÌMËl G oóexKêZ hwËlw-iëb dwdw xbK hwËlw KËk jwPwB KkËZ pËg„ owóeÛxZK D¨wgdwt gwvlwËbm - Ddítdmyl xgËmðk DdítËdk cwkwËK MxZmyl kwLwk ÌqË¢ gwvlwËbm AËdK xexQËt awKËlI owóeÛxZK oiËtk xbËK ZwKwËl Ìoog ÂcÖB AZyZ iËd pËg„ dZ×d dZ×d D¨wgd I AwxgûKwËkk icøxbËt eÙxagy jLd AwMwiyk xbËK GxMËt PlËQ ZLd gwvlwËbm Awk xexQËt ÌdB„ gwvlwk Ìicwgy ÌQËlkw D¨wgd KkËQ dZ×d dZ×d eÞjÖx£ß„ Awk Zwk §wkw opR pËt jwËâQ KxVd oioøwk oiwcwd„ owóeÛxZK oiËtk ÌZixd xKQÖ D¨wgd xdËt ÑZxk Kkw pËtËQ GB eÞxZËgbd : AwËoêxdK ÌkwËc ‘oËdw xfùUwk' : MZ gQËkk 1 ÌfgÛØtwxk xixltd Wlwk ‘eÖkÆwk (bø PøwËl™ eÞwBR fk owoËUBËdxgxlxU) xRËZ Ìdd gwvlwËbmy xgšwdy eÞËfok W. AwgÖl Éoowi„ 20 ÌfgÛØtwxk ItwxmvUËdk Nc:krpcn AecfgoÖ rh Epikpggukpi (NAE) KiËeöË… xZxd G eÖkÆwk MÞpY KËkd„ oËdw xfùUwk pËâQ AwËoêxdK bÔkyKkËYk dg AwxgûKÚZ eÞjÖx£ß jwk §wkw LÖg Aùe oiËt ewxdËK AwËoêxdK jÖ£ß KËk ewËdk DeËjwMy Kkw oºg„ þÿwdyt K^wPwiwl (KËóewxRU Awtkd iøwxUÛ…) xbËt ÑZxk G oËdw-xfùUwËk ÌKwËdw kwowtxdK Dewbwd dw awKwt GxU gøgpwËk ÌKwdkÕe bÔnËYk oºwgdw ÌdB„ Ròwlwxd gw xgbÖøuxgpyd ÌoP jìè : jËmwËkk mwmêw DeËRlwk ÌUvkw MÞwËik elöy xPxKuoK AwgÖ gKk xox¥K D¨wgd KkËld Ròwlwxd gw xgbÖøuxgpyd ÌoP jìè„ xZxd G jËìèk dwi Ìbd Wc:gu xg: srxgu (xxs). Zwk GB eÞjÖx£ßËZ xZxd møwËlw Bx™Ëdk ewLwËK NÖkwËZ ewxdk PweËK KwËR lwxMËtËQd„ AwgÖ gKk xox¥ËKk D¨wxgZ ÌoP jìèxUËZ 33 f×U exkxck GKxU PwKw Gid ÌK#mËl þÿwed KËkËQd Ìjd 8-10 f×U D^PÖËZ gowËdw UøwvK ÌaËK erìæ ewxd eÞgwp GËK NÖkwËZ ewËk„ ewËóek owpwËjø eÞaËi UøwvËK Riw pt„ ekgZyêxZËZ H ewxd PwKwËK NÖxkËt xdËP Riw pËl Zw ÌoËPk Rdø gøgpÕZ pt„ gÖx¦iwd ÌkwgU : iwdÖËnk Kaw gÖSËZ ewËk Gid gÖx¦iwd ÌkwgU AwxgûKwk KkËld LÖldw eÞËK#ml I eÞjÖx£ß xgmðxgbøwlËtk (K×ËtU) KxóeDUwk owËtëo xghwËMk Pwk Qw¢„ G ÌkwgU xdËR xdËR Qxg Z×lËZ ewËk„ eËk Zw iwbwk KxóeDUwËk ewxVËt xbËZ ewËk„ ÌjËKwd RxUl AvK xlËL Gk owiËd xbËl iÖpÓËZêk iËcø oiwcwd xbËZ ewËk„ D¨wxgZ ÌkwgUxUk dwi Ìbtw pËtËQ ‘xÆi GBP' (Pwk g×k dwËik eÞai Aqk ÌaËK ÌkwgUxUk dwiKkY)„ GxU D¨wgËd oit ÌlËMËQ eÞwt 6 iwo„ Awk Aaê gøt pËtËQ eÞwt 15 pwRwk UwKw„ xgbÖøu lwBËd Ìo#kxgbÖøu oéwld : ÌbËm eÞaigwËkk iZ xgbÖøu lwBËd Ìo#kxgbÖøu oéwlËd oqi pËtËQ XwKw xgmðxgbøwlËtk fxlZ ebwaê xgšwd, BËlUÛxd… I KxiDxdËKmd Bx™xdtwxkv xghwM„ xgšwd Ggv Zaø I ÌjwMwËjwM eÞjÖx£ß iìèYwlËtk opËjwxMZwt ‘kØfUe xMÞW KwËdKËUW xexh ewItwk xoËýUi' dwiK eÞKËùek AwIZwt Zwkw GUw D¨wgd KkËZ oqi pd„ eöwxýUK owRêwxk : iwdÖËnk eöwxýUK owRêwxk Apkp pËâQ xKìæ× Adø eÞwYyk ÌqË¢ eöwxýUK owRêwxkk NUdw AZøìæ xgkl„ gwQÖËkk ‘pwxdêtw' ÌkwËMk ÌqË¢ eöwxýUK owRêwxk KËk H xgkl owflø ARêd KËkËQd gwvlwËbm KÚxn xgmðxgbøwlËtk bÖB xmqK„ xgËmð G ckËdk owflø GUwB eÞai gËlI Zwkw bwxg KËkd„ gwWêfõÖ I kwYyËqZ ÌkwM xdYêt e¦xZ : gZêiwËd gÉl AwËlwxPZ I ÌewxùUÛ Lwiwk cµvËok ÌjxU ogËPËt gr KwkY ÌoB Gxhtwd BdfõÖËt™w (gwWê fõÖ) Ggv kwYyËqZ ÌkwM xdYêËtk opR I xdh×êl ixlK×lwk e¦xZ D¨wgd KËkËQd gwvlwËbm KÚxn xgmðxgbøwlËtk ÌhËUxkdwxk AdÖnËbk iwBË¢ßwgwËtwlxR Aøw« pwBxRd xghwËMk eÞËfok W. Ìiw: AwxliÖl Bolwi„ Zwk D¨wxgZ e¦xZËZ Gxhtwd BdfõÖËt™w (gwWê fõÖ)-Gk xgxhdí owg-UwBËek DexþÿxZ Ggv kwYyËqZ ÌkwËMk hwBkwËok DexþÿxZ AwËQ xKdw Zw odw£ß Kkw jwËg iw¢ xZd NåUwt„ Kwowhw eöwëU : iwdÖËnk LwItwk DeËjwMy DdíZiwËdk AwUw eÞþæ×Z Kkw oºg Gid GKxU †lôRwZyt Dx¨b AwxgûKwk KËkd W. xmkydw ÌgMi„ xZxd gwvlwËbm xgšwd I xmùe MËgnYwk (xgxoGoAwBAwk), kwRmwpyk hwkeÞw® exkPwlK I fxlZ Dx¨bxgšwd xghwËMk MËgnK Ggv Zwk D¨wxgZ GB †lô Dx¨Ëbk dwi xbËtËQd ‘Kwowhw eöwëU'„ jwk ÑgšwxdK dwi iøwxdBU BÆ×Ël¢ßwëUR„ Mi gw h×›wk AwUwk ÌPËt AxcK eÖxĆYoóedí Kwowhw AwUwk DuewbËd LkP erËg ÌKxR eÞxZ iw¢ 10 UwKw„ AwBËkwËgw : gwvlwËbËmk ‘ZkØY xgšwd xfËkwR AwpËib xox¥Ky D¨wgd KËkËQd AwìæRêwxZK iwËdk gÖx¦iwd ÌkwgU„ jwk dwi xbËtËQd AwBËkwËgw (IROBO)„ xfËkwR AwpËib AwìæRêwxZK BolwxiK BDxdhwxoêxU P›MÞwi, XwKw Køwóewo ÌaËK KxóeDUwk xgšwËd MÞwRÖËtU xWxMÞ lwh KËkd„ ‘AwBËkwËgw' xdkwe£w bwd, NkËbwk exkûKwk Kkw GidxK AËdK S^ÖxKeÔYê KwRI xdR gÖx¦ËZB KkËZ ewËk„ GQwrw RxUl xRxdo ÌPdw, iwdÖËnk Kaw gÖSwop Adøwdø KwR Ìo Awed gÖx¦ËZB KkËZ ewËk„ Zwk hwnø iËZ, ogxKQÖ xVK awKËl 2008 owËlk iËcø GxU gwRwkRwZ Kkw oºg pËg„ xeawËMwkwËok dZ×d oÔ¢ : xMÞK ex¡Z xeawËMwkwo 1 pwRwk 6mZ gQk AwËM x¢hÖËRk Iek AvxKZ gMêËqË¢k oóeKêxU eÞiwY KËkxQËld„ ÌjxU ‘xeawËMwkwËok Deewbø' dwËi exkxPZ„ Aaêwu oiËKwYy x¢hÖËRk AxZhÖRËK c Ggv Aek bÖB gwÉËK d I e xPxpßZ Kkw pËl c2 = d2 + e2„ xKìæ× NdËKk ÌqË¢ G oóeKêxU Ky pËg Gid ÌKwËdw MÞpYËjwMø oÔ¢ AwxgûKÚZ ptxd„ byNêxbd MËgnYwk ek ÌoB AowcøËK owcd KkËld gwvlwËbm eÖxlm KiêKZêw GGoxe AwgbÖl K×¥Öo ÌP#cÖky„ oÔ¢xU pl c3 = ervggd2 + ervgge2„ Aaêwu oiËKwYy x¢hÖËRk AxZhÖËRk Iek AvxKZ NdËKk AwtZd Aek bÖB gwÉk Iek AvxKZ NdËKk owËa ovxmöÄ gwɧËtk xgekyZ ÌKwËYk ÌKwËoËKËëUk †YfËlk oixÄk oiwd„ G oóeKêxU PZ×NêwZ, eéNwZ gw ÌjËKwd DâPZk gw xdiíZk NwËZk Rdø owcwkYyKÚZ Kkw jwt„ MZ 11 dËg¹k kwRmwpy xgmðxgbøwlËtk MxYZ xghwËMk AwËtwxRZ ÌoxidwËk Aw²Öl K×¥Öo ÌP#cÖky GB oÔ¢xU Deþÿwed KËkd„ r Ìdwiwd ewUItwky„ IËRwd þæËkk qt : eÙxagyk Rdø Amxd ovËKZ - eÙxagyk EcµêwKwËm kËtËQ IËRwd MøwËok þæk„ ÌoB IËRwd þæËkk qt eÙxagyk Rdø Amxd ovËKZ pËt b^wxrËtËQ„ IËRwd MøwËok þæk ¢ßiwMZ hwkowiø pwkwËâQ„ GhwËg PlËl AbÔk hxgnøËZ eÙxagyk Agþÿw b^wrwËg iÙZ×øeÖkyk iËZw„ xgejêþæ pËg oiMÞ Ryg RMu„ G iìægø exkËgm xgšwdyËbk„ ZwËbk G iìægø GhwËg gøwLøw Kkw jwt„ ckw jwK AwKwm ÌQËt ÌMËlw Nd ÌiËN„ H Agþÿwt oÔËjêk AwËlwk Ìgxmk hwM hÓ-eÙËÅ Ìe^#QËZ ewËk dw„ ÌoB ÌiËNk ÌKwËdw Aél jxb pwlKw pt, ÌoB pwlKw AéËlk ÌhZk xbËt oÔjê xKQÖUw hwþñk pËt IËV„ pVwu ÌbLw ÌMËlw bÖ'ewËm ÌiN, iwËSk xKQÖ Avm f^wKw„ ÌoB f^wKw eËa oÔËjêk AwËlw AwËkw ZygÛ pËt hÓeÙËÅ GËo Ìe^#Qwt„ G f^wKxUËK glw pt ‘ÌiN Mpµk' gw ‘KõwDW Ìpwl'„ ZbÛÕe GidB NUdw NËUËQ IËRwd þæËkk ÌqË¢„ eÙxagyk EcµêwKwËm kËtËQ IËRwËdk eÖkØ þæk„ G MøwËok GK GKxU AYÖ xZdxU Ax…ËRd ekiwYÖ §wkw MxVZ„ ÌiNwâQdí AwKwËmk iËZw GB IËRwd þæk gw IËRwd MøwËok ÌiN eÙxagyËK xNËk ÌkËLËQ„ oÔjê ÌaËK xgKyYê kxmôk iËcø AxZ Ìg†dy kxmô gw AwlUÛwhwËtwËlËUk AdøZi„ G kxmô Ryg RMËZk eËq AZøìæ qxZKk„ IËRwd þæk qxZKk G kxmôk gËrw kKËik GKxU Avm PÖËn Ìdtwk fËl eÙxagyk gÖËK Zwk eÞwgwlø AËdKUw KËi jwt„ fËl cµvËok pwZ ÌaËK ÌkpwB ewt eÞwYy I Dx¨b„ xKìæ× xgšwdykw ejêËgqY KËkËQd, eÙxagyk ÌKwËdw ÌKwËdw AéËlk EcµêwKwËm IËRwd þæk pwlKw pËt GËoËQ„ K×ËikØ AéËl ÌbLw jwËâQ IËRwd þæËkk xgkwU GKxU Aél f^wKw„ xVK ÌiN MpµËkk iËZw„ xgšwdykw G f^wKw AélxUk dwi xbËtËQd ‘IËRwd Ìpwl gw IËRwd Mpµk„ ÌoB MpµËkk ÌhZk xbËt oÔËjêk AxZ Ìg†dy kxmô hÓeÙËÅ GËo erËQ Ìgxm iw¢wt„ GUwB GLd bÖxúPìæwk gr KwkY„ xgšwdykw glËQd, dgµBËtk bmK ÌaËK hÓeÙËÅ AxZ Ìg†dy kxmôk iw¢w ¢ßiwMZ gÙx¦ ewËâQ„ IËRwd þæk xdËt MËgnYw PwxlËt xgšwdykw xdxúPZ Ìj, þækxU ¢ßiwdðËt pwlKw pËt AwoËQ„ K×ËikØk AwKwËm Ìj IËRwd Mpµk ÌbLw xbËtËQ Zw ¢ßËiB eÞowxkZ pËâQ„ ptËZw AbÔk hxgnøËZ oÖËikØk AwKwËmI AdÖkÕe IËRwd Mpµk ÌbLw ÌbËg„ GQwrw eÙxagyk Adøwdø AéËlI ÌbLw ÌbËg ÌQwU ÌQwU IËRwd Mpµk„ Awk G Rdø iÔlZ bwty ÌKõwËkwfõËkwKwgêdo (CFC)) dwiK GK ÌmÛYyk kwowtxdK Ìj#M„ eÞKÚxZËZ G Ìj#M ÑZxk pt dw„ ÑZxk KËk iwdÖn„ iwawk PÖËl møwóeÖ gøgpwk Kkw, MwËt M bÛgø xQUwËdw, Mwxr I xgxhdí owR-ok™wi kv KkËZ gøgpwk Kkw pt dwdw kKi ÌþeÛ„ ÌþeÛk Awcwk†ËlwËZ Pwe oÙxÄk Rdø bÛØZ D§wty †Y awKwt CFC hËk Ìdtw pt„ xfÝËRI gøgpwk Kkw pt CFC„ Gog MøwËok gËrw kKËik Avm gwZwËo iÖ£ß pt gøgpwk Kkwk oit„ iÖ£ß pËt EcµêwKwËmk xbËK cwxgZ pt„ ÌoLwËd IËRwd þæËkk owËa kwowtxdK xgx¢ßtwk fËl IËRwd þæËk IËRwËdk exkiwY KËi jwt„ flmÛØxZËZ ¢ßËiB pwlKw pËt AwoËQ IËRwd þæk„ (CFC)k RygdKwlI byNê„ gwtÖi¡Ël gQËkk ek gQk awKw CFC xhdíZk Ìj#ËM kÕewìæxkZ pt dw„ ZwB byNêKwl cËk RËi awKw G Møwo NwZËKk hÓxiKw ewld KËk jwËâQ„ hÓeÙËÅ AxZËg†xd kxmôk AwMid eaxUËK KËk ÌZwËl AwËkw opR„ ÌoB owËa NUËZ PËlËQ AwËkw GKxU NUdw„ eÞxZ 11 gQk Aìæk oÔËjêk exki¡Ël PËl eÞP¡ Sr„ SËrk ÌoB eÞP¡Zw GLd gwrxZk xbËK„ 1991 ÌaËK 1992-G Zwk ZygÛZw pËtxQËlw ogËPËt Ìgxm„ IB oit eÙxagyk Ecµê gwtÖi¡Ël xgbÖøuZwxrZ KYw gw BËlKxUÛKøwl PwRêW ewkxUKlo' bwkØYhwËg ÌgËr jwt„ Gk fËl CFC IËRwd þæËk IËRwd MøwËok NwUxZ jËZwUw NxUËtËQ, xgbÖøuZwxrZ KYw xgËmn ckËdk kwowtxdK xgx¢ßtw NxUËt ÌoB NwUxZ ptËZw AËdKUw eÔkY KkËg„ xKìæ× ÌoUw ÌdpwËtZB owixtK NUdw, exkËgm xgšwdykw iËd KËkd„ gwZwËo CFC Ggv IËRwËdk owËa xgx¢ßtw KËk Gid AËdK Møwo cwËe cwËe pÝwo KkËg IËRwËdk exkiwY„ Gid Agþÿwt NUËZ ewËk bÖxU iwkwZôK NUdw„ GK, AxZxk£ß AxZËg†xd kxmôk eÞhwËg gwZwËok EcµêþæËkk Zweiw¢w KËi jwËg, IËRwd þæËk ÌmwxnZ dw pItwk KwkËY Ggv exkgËZê hÓeÙËÅk KwQwKwxQ AéËlk gwZwo DnäZk pËg„ Gk fËl AwgpwItwt NUËg xgkwU exkgZêd„ Aél xgËmËn RËlwâQðwo gwrËg„ Awgwk ÌKwËdw ÌKwËdw Aél Lkwk KgËl erËg„ bÖB, hÓeÙËÅ AxZËg†xd kxmôk eÞËKwe gÙx¦ ewItwt KøwdowËkk ovLøw Awm‰wpwËk ÌgËr jwËg„ dwdwhwËg qxZMÞþæ pËg Dx¨b I eÞwYy RMu„ hÓeÙËÅ jËZwUw AxZËg†xd Ìe#Qwt Zwk ogUwB AwËo oÔjê ÌaËK„ oÔjê ÌaËK xgKyYê pt dwdw kKi kxmô„ Ìo og kxmôk Qt mZwvm AxZËg†xd„ Ìjog AxZËg†xd kxmôk ZkŠ ÑbNêø 300 døwËdwxiUwËkk Ki ZwËbk Ìgxmk hwMB gwtÖi¡l ÌmwnY KËk„ xgšwdykw AxZËg†xd kxmô bÖxU hwËM hwM KËkd„ GKxU AvmËK glw pt, ‘bÔk' AxZËg†xd Ggv Aek AvmËK glw pt ‘xdKU' AxZËg†xd„ GQwrw AwËkw GKxU AvËmk KawI glw pËt awËK, jwk dwi ‘AZøìæ ox¢ßt AxZËg†xd„ ÌmËnw£ß G kxmôk ZkŠ ÑbNêø 200 døwËdwxiUwËkkI Ki„ Ìjog AxZËg†xd kxmôk ZkŠ ÑbNêø 300 ÌaËK 400 døwËdwxiUwËkk iËcø GKiw¢ ZwkwB hÓeÙËÅ GËo pwxRk pt„ G ckËdk kxmôËKB glw pt ‘xdKU' AxZËg†xd„ Ryg RMËZk ÌqË¢ ‘bÔk'' AxZËg†xd AZøìæ qxZKk„ G ckËdk kxmô xdDxUKGxoW, ÌeÞwxUd AYÖk Dek eÞxZx¢ßtw KËk„ Ìjog kxmôk ZkŠ ÑbNêø 290 ÌaËK 320 døwËdwxiUwËkk iËcø Zwkw mkyËkk ZòK SlËo Ìbt, ZòËK oÙxÄ KËk Køwdowk„ MËgnYwt ÌbLw ÌMËQ, 254 døwËdwxiUwËkk ZkŠ ÑbËNêøk AxZËg†xd kxmô iwdg ÌKwËnk xWGdGk qxZ KËk„ Gk fËl ‘xWGdG' AYÖk þñwhwxgK KwRKiê gøwpZ pt„ ÌeÞwxUd AYÖkI qxZ KËk„ G qxZk KwkËY xWGdG'k Kiêe¦xZËZ exkgZêd NËU„ ÌbLw ÌMËQ, AxZxk£ß kxmôk ovþeËmê Dx¨Ëbk ewZwk ovLøw KËi jwt„ ewZw KËi jwItwt owËlwKovËmönËYk exkiwY Ki pt Ggv ÌoB owËa fl Aagw gyËRk DuewbdI pÝwo ewt„ ÂcÖ þÿl hwMB dt, owiÖxbÛK eÞwYy Ggv RlR Dx¨ËbkI AxZËg†xd kxmô iwkwZôK qxZ KËk„ Agmø ÌoUw xdhêk KËk RËlk KËZwUw MhyËk G kxmô eÞËgm KkËg Zwk Iek„ xgšwdykw ekyqw KËk ÌbËLËQd, 400 døwËdwxiUwËkk ZkŠ ÑbËNêøk AxZËg†xd kxmôk iw¢ 10 mZwvm exZZ Rl gw xWoxUlWz ItwUwËkk icøxbËt 30 xiUwk MhykZw ejêìæ Ìe^#QËZ ewËk„ 320 døwËdwxiUwk ZkŠ ÑbNêø pËl iw¢ 10 xiUwk„ exkûKwk RËl 320 ÌaËK 400 døwËdwxiUwk ZkŠ ÑbËNêøk AxZËg†xdk kxmôk 75 mZwvm 5 xiUwk MhykZw ejêìæ Ìe^#Qwt„ 320 døwËdwxiUwk pËl 60 mZwvm Ggv 300 døwËdwxiUwk pËl 50 mZwvm„ G xpËogxUk Iek xdhêk KËk glw jwt, 50 mZwvm owiÖxbÛK iwQ, DeKÓl AéËlk oiÖbÛ pÝb, DepÝb, dby-dwlwk jwgZyt eÞwYy Ggv Dx¨b AxZxk£ß AxZËg†xd kxmôk KgËl eËr qxZMÞþæ pËg„ xgMZ KËtK gQk eÔËgê xoWdy xgmðxgbøwlËtk xgšwdy W. xgl DËWk AcyËd GKbl MËgnK ekyqw PwxlËt ÌbËLËQd, AxZxk£ß AxZËg†xd kxmôk eÞhwËg IB AéËl oiÖbÛ ÑmgwËlk Duewbd KËiËQ, jwk eÞhwg xMËt eËrËQ ÌoLwdKwk Lwbø-mÙKôLlwk Iek„ GËZ KËk xgedí pËtËQ xPvxr RwZyt eÞwYy, xZxi, oyl Ggv Adøwdø owiÖxbÛK eÞwYy„ xgšwdykw xdxúPZ, BËZwiËcø D£k ÌMwlwËcêk dwxZmyËZwnä AéËlk IËRwd þæËkk IËRwd KËiËQ 3 mZwvËmk iËZw„ Awk Gk Rdø iÔlZ bwty CFC„ Awk Gk Rdø jÖ£ßkwËÄÛB 1 pwRwk iwdÖn ZòËKk KøwdowËk Aw¢ßwìæ pËtËQ gËl xgËmnškw cwkYw KkËQd„ iwxKêd exkËgm xgšwdyËbk xpËoËg, exkËgËm GLd Ìj pwËk CFC xgiÖ£ß pËâQ, jxb Zw 20 mZwvmI KiwËdw jwt, Ìo ÌqËZI AwMwiy 90 gQËk iwxKêd jÖ£ßkwËÄÛk 10 lwL iwdÖn ZòËKk KøwdowËk Aw¢ßwìæ pËt iwkw jwËg„ Aaêwu Ìmn ejêìæ AgþÿwUw b^wrwËg G kKi eÙxagyk AwKwËm IËRwd þæk pwlKw pËt GËoËQ„ Zwk f^wËK f^wËK MËr DËVËQ AovLø IËRwd Mpµk„ Gk fËl Rl I þÿlhwËM AxZËg†xd kxmôk iw¢w ÌgËrËQ„ fËl Pwny Pwn KkËQ fld pËâQ Ki„ AkËYøk MwQewlw pËt DVËQ LgêKwt„ oiÖËbÛ ÑmgwËlk Duewbd KËi jwItwt xgxhdí RlR eÞwYyk ovLøwI KiËQ„ AkËYøk fl-f×l KËi jwItwt AwkYøK eÞwYyËbk xUËK awKwUwB bÖûKk pËt eËrËQ„ Gid GKxU xgeËbk pwZ ÌaËK xdûKÚxZ ewItwk GKiw¢ ea CFC-Gk Duewbd g Kkw„ ZwpËl IËRwd þæËkk qt Ìkwc KËk oÖëbk G eÙxagyËK exkËgmMZ xgejêËtk pwZ ÌaËK kqw Kkw oºg pËg gËl Awmw Kkw jwt„ Ìiwpwóib mxpbÖl Bolwi mxpb AwtZd I Zweiw¢w gwrËQ oÔËjêk ÂxKËt jwËg eÙxagyk og ewxd ­ Ìiwpwóib AwgbÖo owxli - dwdw ipl ÌaËK dwdw oit eÞmí DËV eÙxagy xK hxgnøËZ cµvo pËt jwËg gw iwdgK×Ëlk AxþæZò awKËg dw? Gog xdËt xgšwdykw gÉ AwËM ÌaËK dwdw MËgnYw PwxlËt AwoËQd Ggv GoËgk flwfl eÞKwm KkËQd„ fËl iwdÖËnk iËcø AËdK AwËM ÌaËKB G ov¢ßwìæ GKUw hyxZ KwR KkËQ„ glw pËtËQ, eÙxagy Zaw gwtÖi¡l ¢ßËiB D£® pËâQ„ Gk ÌdxZgwPK flI iwdÖn ÌhwM KkËQ„ Zweiw¢w AwËkw gwrËg gËlI exkËgm xgšwdykw Awm‰wk Kaw RwxdËtËQd„ Zwk AwMwi eÞhwgI iwdÖn KiËgxm AdÖcwgd KkËZ ewkËQ„ G ejêìæ eÙxagy D£® pItwk dwdw KwkY xgšwdykw xPxpßZ KËkËQd„ GRdø GKxbËK Ìjid iwdÖn bwxt ÌZixd KiËgxm bwxt xgmðeÞKÚxZI„ ZËg AxZoóeÛxZ xgÛËUËdk owËo… xgmðxgbøwlËtk ipwKwm xgšwdykw dwdw ekyqw-xdkyqw KËk RwxdËtËQd, oÔËjêk AwtZd LÖgB cyËk cyËk ÌgËr jwËâQ„ Gid cwkw jxb AgøwpZhwËg PlËZ awËK ZËg Gk AwtZd gwrwk oËŠ oËŠ ZwËek exkiwYI gwrËZ awKËg ÌoB AdÖewËZ„ ZwËZ DËlöxLZ xgšwdykw cwkYw KËkËQd, KqeËak exkgZêd dw pËl eÞwt owËr owZm gQk ek iwkwZôK Ìo#kZwe eÙxagyk owMk-ipwowMk†Ëlwk og ewxd ÂxKËt gwË exkYZ KËk ÌflËg„ Aaêwu gwË exkYZ pËg hÓeÙËÅk og ewxd„ ZwpËl ÌMwUw gwtÖi¡l Ìj exkeÔYê pËt jwËg Rlyt gwË„ Rlyt gw Ìgxm pËl ÌoLwËd Kwgêd WwB A…wBW Kwgêd iËdw…wBËWk exkiwY gÙx¦ ewt„ ZwËZ xMÞdpwDo MøwËok exkiwY gÙx¦ ÌeËl Zw exkËgm bÔnËYk eËq KwR KËk„ ipwKwm xgËmnškw É^xmtwk KËk xbËtËQd, eÙxagyk D£® pItwk Ìjog KwkY xPxpßZ pËtËQ Ìoog AgøwpZ awKËl LÖg Ìgxm dt AwMwiy 5-7m” gQËkk iËcø ÌMwUw eÙxagy eÞP¡ MkËik KwkËY ÂxKËt ÌjËZ awKËg„ fËl Ìo#kRMËZk idÖnø gogwËok DeËjwxM GB eÙxagy Ìmn ejêìæ ÂcÖ iwdÖn dt og ckËdk eÞwYyk gogwËok GKxU AËjwMø MÞËp exkYZ pËg„ xgÛËUËdk owËo… xgmðxgbøwlËtk ipwKwm xgËmnš blxU G ov¢ßwìæ dwdw xgnt ekyqw-xdkyqwk ek GidI iìægø KËkËQ Ìj eÙxagy oÔËjêk eÞP¡ ZwËe RòËl QwkLwk pËt ÌMËlI ÌKwËdw KwkËY jxb cµvËok pwZ ÌaËK kqw ewt ZgÖI oÔËjêk gwBËkk gwtÖi¡l eÙxagyk Iek Ìj eÞhwg ÌflËg ZwËZ eÞwËYk AxþæZò ptËZw Awk awKËg dw„ ipwKwm xgšwdykw gËlËQd, oÙxÄk ek ÌaËK G ejêìæ eÙxagyk gÉgwk gøweK exkgZêd pËtËQ„ ZwB G ckËdk exkgZêd gw xgejêt ÌVKwËdwk ÌKwËdw ebËqe Ìmn ejêìæ Awk KwËR dwI AwoËZ ewËk„ eÙxagyk exkgZêËdk AËdK eÞiwYI xgxhdí oit ovxmöÄ xgšwdykw ÌeËtËQd„ gr gr owMk-ipwowMk, ewpwr-egêZ BZøwxb eÙxagy xggZêËdkB fl„ Gog Ìmn ejêìæ ÌiËd xdËZB pt„ DËlöxLZ ipwKwm xgËmnšËbk eÞcwd ÌRøwxZxgêšwdy W. kgwUê xþôa ‘owËtëo ÌWBxl' dwiK ex¢Kwk iwcøËi RwxdËtËQd, oÔËjêk AwtZd gÙx¦ ÌeËZ awKËl Gk hkI KiËZ awKËg ÌoB AdÖewËZ„ Awk IB hkB Kwl pËg AwiwËbk Rdø„ Aaêwu Zw exkYZ pËg Ìo#kSËr„ Ìo#kSr GLËdw KiËgxm pËâQ, ZËg hxgnøËZ Zw ZygÛ AwKwk cwkY KkËg gËl Rwdw ÌMËQ„ GxbËK oÔËjêk hk Kiwk owËa owËa eÙxagyk AxhKnêY glUwI ÌoB pwËk KËi ÌjËZ awKËg„ GËZ KËk cyklËt gZêiwd Kqea ÌaËK SËk erËg eÙxagy„ ZwËZ KËkI jxb eÙxagy cµvËok pwZ ÌaËK ÌKwËdw kKËi Ìg^ËP jwt ZgÖI oÔËjêk gwBËkk AvmI Ìgxm eÞowxkZ pItwk KwkËY qxZ ptËZw LÖg GKUw Ki pËg dw, kgv qxZ ÌgxmI pËZ ewËk„ Aaêwu Ìj exkiwËY Møwo oÔjê pËZ oÙxÄ pËg Zw-B gwyhÓZ KËk ÌflËg eÙxagyUwËK„ owìæw¢ß×R xgmðxgbøwlËtk xgËmnškw gËlËQd, pVwu KËk ÌKwËdw MÞpwYÖ jxb eÙxagyk iwcøwKwnêY ejêwËt/AwIZwt PËl AwËo ZËg Gk eÞhwgUw PËl AwoËg D£ß MÞpwYÖk Iek„ GËZ KËk eÙxagyk Kqea xKQÖUw bÔËk PËl ÌjËZ awKËg oÔjê ÌaËK„ AwËkw xpowg-xdKwm KËk ovxmöÄkw gËlËQd, jxb eÞxZ Qt pwRwk gQk ekek Gid xKQÖ GKUw NËU ZËg Ìg^ËP ÌjËZ ewËk eÙxagy„ AwËkw Rwdw ÌMËQ eÙxagyk Zweiw¢w iw¢ 3 bmxiK 6 xWxMÞ fwËkdpwBU gwrËl eÙxagy ÌaËK xglÖ® pËt jwËg 30 ÌaËK 35 mZwvm RygÐgxP¢ø„ Zweiw¢w 3 xWxMÞ gwrËl gdøw, RËlwâQðwo, Sr, Lkw BZøwxb iwkwZôK AwKwk cwkY KkËg„ ZwËZ owMk ZËlk DâPZw gwrËg 30 ÌaËK 45 ÌoxëUxiUwk„ eÞP¡ MkËi MËl jwËg xMÞdløwË«k iËZw gøweK gkfþæk„ Zweiw¢w AwËkw owiwdø gwrËl ÂcÖ DeKÓlyt Aél dt gkv oKl AélB ZxlËt jwËg ewxdËZ„ ÌikØ iŒwk ÌkwM xdYêËt Ryd xgZKê - BgËd owCRD¥yd - gÉ SwdÖ xgšwdy GKxU gÉl AwËlwxPZ ÌkwM RyËdk Rdø gÉ gQk cËk GK xdxgÄ iËd AdÖowd PwlwËlI Zwkw oKl ckËdk oºwgø Ryd xmKwk KkËZ ÂkØ KËkËQd„ Gog Ryd eÞKÚZ gþæ×k iËZwB ÌbLwt, NÛwY QÖUwt I AwËëbwxlZ pt„ xKìæ× eËk Zw pZwmKwky Ìpxkvo iwQ gËl eÞiwxYZ pt„ DbwpkYþñkÕe gvmwdÖ¢ßxiK KËlwd I þæd KøwëowËkk KwkY NUwt Gid Ryd AdÖowËdk cwkwt MËgnKkw ZwËbk AwxgûKwk oóeËKê KxZet xkËewUê eÞKwm KËkËQd jw LÖg þñùe oiËtk iËcø h×l Ryd xpËoËg eÞiwxYZ pËtËQ„ owcwkYZ xg¸wxìæk KwkY LÖ^ËR Ìgk Kkw KxVd dt„ h×lKÚZ þæd Køwëowk RyËdk Ìglwt Rygxgšwdykw xdYêt KËkËQd Ìj, eÞwayê RyËd Ìbwndyt exkgZêd gËl jw iËd KËkËQ Zw KwjêZ exlikxKRi Aaêwu KxZet iwdg xWGdG'k ÌKxiKøwl MVËd AqxZKk exkgZêd„ ZËg GLd xgšwdykw glËQd, GKxU NUdw G ckËdk eÞai NUdw pËZ ewËk„ bÖ'xU þñZìè Rygxgšwdy MÞØe ÌikØbË¡k Ìemy GUÛxfk KwkY D NwUd oóeËKê ZwËbk AwxgûKwk xkËewUê KËkËQd„ þewBdwl Ìemy GUÛxf pËâQ gvm ekóekwt AxRêZ xdDËkwxWËRdwËkxUh ÌkwM„ Zwkw G ÌqË¢ G I xg dwËi bÖ'xU oóeÔYê xhdí Rygd D NwUd KËkd„ GB Ryd†Ëlw GKB ¢ßËiwRËik GKB exkewËmðê ewmwewxm Agþÿwd KËk Ggv eÞËZøKxU xUi Zwk Ryd oxVK xKdw Ìo gøwewËk ejêw® eÞiwY Z×Ël cËk„ xKìæ× ÌkwËMk eÞKÚxZ Ggv Zwk D£kwxcKwxkËZòk ckY GUwB þeÄ pËt IËV Ìj, GB bÖ'xUk iËcø iw¢ GKxU oºgZ ÌkwËMk Ìi#xlK KwkY pËZ ewËk„ GB AowcwkY eÞËmík gøwewËk ÌKwËdw iZwiZ dw xbËtB Aagw oiwcwd Kkwk ÌPÄw dw KËkB ÌoldwiK RwdêwËlk oóewbK GKB owËa Dht xkËewUê eÞKwm KËkd„ xgËmnšËbk G xgnËt xo¦wìæ Ìdtwk oÖËjwM Ìbd„ bÖ'xU xUËik GKxU ebþÿ xgËmnš AëUwxkI'k AËUwtw xgmðxgbøwlËtk W. GËl… iøwKËKdxR gËld, GKB oiËt Dht xdg eÞKwm ewItw dxRkxgpyd NUdw„ xZxd gËld, Awxi iËd Kxk, GUw AwiwËbkËK Depwo gw oZøZwk eÞxZ DdôÖ£ß KkËg„ AxZiw¢wt GB ÑgKËlø h×MËQ Gid og exkgwËkk Rdø D£ß ѧZ eÞKwmdw xKQÖUw Aw owìæòdw jÖxMËtËQ„ Zwkw ZwËbk GB bÖkwËkwMø ÌkwËMk xPxKuowk gøwewËk dZ×d e¦xZ lwËh DbMÞyg„ G bÖ'xU RyËdk owËa owËa oxVKhwËg xK NUËQ Ggv þewBdwl Ìemy GUÛxfËZ G†Ëlw Ìj RxrZ MËgnKkw ÂcÖ ZwB AwxgûKwk KËkdxd gkv G ÌqË¢ GKxU Ryd exkûKwk xgRty xpËoËgI AwxghÓêZ pËtËQ„ qtKk AoÖþÿZw Delx³ Ggv exkËmËn Zw ÌiwKwxglwt GB AwxgûKwk pËâQ eÞai ebËqe„ xdDBtËKê Klwx¹tw xgmðxgbøwlËtk xPxKuoK I owRêd KËlËRk W. xU. KdkwW xMxltwi eÞwt bm gQk cËk þewBdwl Ìemy GUÛxfk Ryd AdÖowd KkËQd„ xZxd gËld, GUw GKxU eÞKÚZ owflø„ exkxþÿxZk RxUlZwk Aaê pËâQ ogxKQÖB DejÖ£ß pËZ pËg„ ZËg owiËd GLËdw gÉ bÔËkk ea„ Ww. xMxltwi Ggv D£ß bÖB xdg oóeËKê šwZ Adøwdøkw xgmðwo KËkd Ìj, fÝwËëo GKxU xUËik xkËewUêKÚZ Ryd oºgZ DËlöxLZ ÑgKËløk Rdø bwty„ ZËg AËUwtw MÞØËek gxcêZ Ryd G ÌqË¢ Agbwd kwLwk Dewbwd pËZ ewËk„ jw exkgxZêZ pËl ovxmöÄ ÌkwMËK †kØZk KËk Z×lËZ ewËk„ þewBdwl Ìemy GUÛxf xm iÙZ×øk ogËPËt owcwkY ÌRËdxUK KwkY„ xgmðgøwey RdôMÞpYKwky eÞxZ 6 pwRwk xmÂk iËcø eÞwt GKRd GB ÌkwËM iwkw jwt„ eÞxZ 60 RËd GKRd ÌaËK eÞxZ 80 RËd GKRd ejêìæ DËlöxLZ ÌkwËMk RyËdk gwpK Ggv jxb bÖ'Rd gwpK xeZw-iwZw ÌaËK ZwËbk oìæwËdk iËcø H Ryd X×ËK ZwpËl xm qtKk ÌkwM xdËt RdôMÞpY KËk„ ÑgKËløk cwkwt Ìemy xdtìèYKwky ÌikØiŒwk xgeÖl ovLøK þíwtÖËKwn gwQwBKÚZhwËg cµvo pt„ jwk Ìemy GUÛxf, bÖgêlZw I eqwNwZ ÌbLw Ìbt„ UwBe-1 dwËi exkxPZ †kØZk ckËdk AoÖþÿZwt jwkw ÌhwËMd, Zwkw owcwkYZ 4 gQk gto pItwk AwËMB mðwo eÞx¢ßtwk RxrZ Ìemyk xdxû¢ßtZwt iwkw jwt„ AekxbËK jwkw UwBe-2 I UwBe-3 ckËdk AoÖþÿZwt ÌhwËM Zwkw gËtwox gw GidxK gÙ¦ gto ejêìæ g^wËP„ jxbI ÌmnxbËK ZwËbkËK ÉBl ÌPtwËk gËo gw ewËt giê lwxMËt PlËZ pt„ xgšwdykw gÉ Aw¢ßwìæ obËoøk ewmwewxm exkgwËkk ÌRËdxUK gþæ× xgËmönY KËk xWGdG'k ckY AdÖowd KËkËQd jw ZwËbkËK xdxbêÄ RyËdk xbËK xdËt jwËg„ GB DËbøwËM eøwxkËok xoK xPlËWÛd poxeUwËlk xdKwk BdxýUxUDËUk W. RÖxWo ÌilxK Ggv Zwk 15 Rd opKiyê GKxU Ryd Awlwbw KËkËQd Ggv Zwkw GUwËK owkhwBhwl iUk xdDËkwd Ryd gw GoGiGd gËl AxhxpZ KËkd„ (AwBGBPxU'k Ìo#Rdø) ÑRxgK gwþæ×Zìè dÖkØl Awdwi (xiV×) - eÞKÚxZ bÖ'xU Dewbwd xdËt MxVZ„ GKxU pËâQ oRyg gþæ× AdøxU Zwk exkËgm„ Dewbwd bÖ'xU ÂcÖ RxUl, xdLÖ^Z Awk MxZitB dt, gkv Aìæ:xdhêk ewkþexkK x¢ßtwmyl Ggv Aìæ:oóexKêZ gËU„ gwþæg xgbøwt oRyg gþæ× Awk ZwËbk exkËgËmk icøKwk oóeKê xdËtB AwËlwPdw pt„ gþæ×MZ Dewbwd†Ëlw xiËl ÑZxk KËk exkËgm„ exkËgm Aaê Pwkewm„ Aaêwu GKxU RyËgk PZ×xbêËK ÌgýUdKwky jwgZyt Dewbwd xiËl exkËgm ÑZxk pt„ Ìj ÌKwËdw gwxpøK mx£ß, ebwaê gw Agþÿw jw RyËgk PwkxbËK xNËk kwËL Ggv RyËgk Rygdjw¢wËK ÌKwd dw ÌKwdhwËg eÞhwxgZ KËk, ZwB G RyËgk exkËgËmk GKxU Dewbwd„ Gog Dewbwd exkËgxmËK Dewbwd gw gwþægMZ Dewbwd xKvgw ÌowRw Kawt Dewbwd dwËi exkxPZ„ exkËgxmK Dewbwd†Ëlw ÑRxgK I Rr GB bÖ'hwËM xgh£ß„ ÑRxgK I Rr Dewbwd†Ëlw xiËl ÑZxk KËk RyËgk exkËgm„ GB exkËgËmk gwþægxgbøwk Ìi#xlK KwjêKky GKKËK gwþæ×Zìè gËl„ GxU eÞKÚxZk ÌKwd GK xdxbêÄ x¢ßtwKlwe, Awbwd-eÞbwd I GKwZôZwk icø xbËt MËr DËV„ G KwkËYB owMk, dby, eÖK×k, RŠl, ikØhÓxi eÞhÚxZ xdxbêÄ RwtMwt ÌKgl xdxbêÄ ckËdk Dx¨b I eÞwYyk ÌbLw ewItw jwt„ G KwkËYB gwþæ×Zìè ÑRxgK I Rr GB bÖ'hwËM xgh£ß„ Gk iËcø ÑRxgK gwþæ×ZìèB ogêwËeqw †kØZòeÔYê„ ÌKddw, GB gwþæ×ZìèxU Dewbwdmyl gËl GxU xgËmð Ìjid ¢ßigcêiwd ÌZixd RygËbËpk AgËmn Rr gwþæ×ZìèËKI oiÙ¦ KËk„ GËZ xdxbêÄ gwþæ×ZËìè jwgZyt ÑRxgK gþæ×, Ìjid-eÞwYy, Dx¨b, AdÖRyg eÞhÚxZ Aìæh×ê£ß„ Gk Dewbwd pt owcwkYZ xZd eÞKwk„ jaw-(1) DuewbK, (2) LwbK Ggv (3) xgËtwRK I exkgZêK gw kÕewìækK„ eÞaËiB Awow jwK DuewbKËbk Kawt„ Gkw iÔlZ gwþæ×ZËìèk þñËhwRy Ryg Aaêwu ogÖR MwQewlw jwkw Ìo#kmx£ßËK ovgd I okl AÐRg ebwËaêk oidðËt RxUl ÑRg ÌjwM ovËmön KËk„ q×bÛ I AYÖgyqxYK fwBËUweöwvKUd, Ñmgwl BZøwxb ÌaËK ÂkØ KËk ewxdËZ hwoiwd Dx¨b gw ÌQwU-gr Dx¨b ogwB GB DuewbK bËlk Aìæh×ê£ß„ x§Zyt ejêwËtk gwþæ×ZËìè oiþæ RygB DuewbËKk ÑZxk LwËbøk Dek xdhêkmyl, ZwËbk LwbK gËl„ Gkw gwþæ×ZËìèk eÞwYy oboø Ggv iøwË¢ßw LwbK dwËiI exkxPZ„ GKxU gwþæ×ZËìè eÞcwdZ xZd ÌmÛYyk LwbK ewItw jwt„ jaw- (1) eÞwaxiK gw eÞwBiwky LwbK, (2) ÌoËK«wky gw ekgZyê LwbK (3) ZÚZyt gw Uwkxotwky LwbK„ Ìj oiþæ eÞwYy LwËbøk RËdø oóeÔYêhwËg DuewbKËbk Dek xdhêkmyl, ZwËbk eÞwBiwky LwbK gËl„ oKl eÞKwk ZÚYËhwRy eÞwYy GB bËlk Aìæh×ê£ß„ gËdk eZŠ, pxkY, LkËMwm, eÖK×Ëkk mwKwmy AËaÛwËewW, þÿËlk MkØ, QwMl eÞhÚxZ eÞwaxiK LwbK bËlk ejêwth֣߄ Awgwk Ìj LwbK eÞwBiwky LwbKËbk ÌLËt Rygd cwkY KËk ZwËbk ÌoËK«wky LwbK gËl„ oiþæ iwvowmy eÞwYykw GB bËlk Aìæh×ê£ß„ gËdk mwKwmy eZŠ eÞwBiwky LwbK xKìæ× GËbk LwbK gøwO gw eZŠh×R ewxL pËâQ ÌoËK«wky LwbK„ Ìj og LwbK eÞcwdZ ÌoËK«wky LwbKËbk ÌLËt RygdcwkY KËk ZwËbk ZÚZyt gw Uwkxotwky LwbK gËl, Ìjid- owe„ owe ÌoËK«wky LwbKkÕey gøwO cËk Lwt„ xKìæ× oweËK jLd gwRewLy cËk Lwt ZLd AwËkK LwbK AwxghÓêZ pt„ gwRewLyËK ZLd oËgêwâP LwbK gËl„ ZËg owe Aél ÌhËb oËgêwâP LwbK„ ÌjLwËd gwRewLy ÌdB ÌoLwËd owe oËgêwâP LwbK„ xKìæ× ÌjLwËd gwRewLy AwËQ ÌoLwËd owe ZÚZyt gw Uwkxotwky LwbK„ Ìj ÑRxgK Dewbwd ÌKwËdw gwþæ×ZìèËZ iÙZ RyËgk Klwh×£ß RxUl ÑRg Ìj#M†ËlwËK xgxmöÄ gw xgËtwxRZ KËk xKQÖ Avm xdËRkw ÌmwnY KËk Ggv gwxK AvËmk RxUl Ìj#a†ËlwËK ÌhËŠ okl ÑRg ÌjwËM exkYZ KËk exkËgËm xfxkËt Ìbt ZwËK xgËtwRK gËl„ GhwËg Duedí okl Dewbwd†ËlwËK DuewbËKkw K^wPwiwl xpowËg gøgpwk KËk Lwbø Duewbd KËk„ xgËtwRKËbk AdÖLwbK gw iwBË¢ßwKd xhDiwkI gËl„ eÞcwdZ iÙZRygy Q¢wK I gøwKËUxktw xgËtwRËKk hÓxiKw ewld KËk„ xgËtwRKkw jLd okl ÑRg Ìj#M Duedí KËk ZLd xKQÖ AdÖRyg Ìo†ËlwËK AwkI ÌhËO AÐRg Ìj#M gw Ìi#xlK DewbwËd exkgxZêZ KËk jw DuewbËKk okwoxk MÞpYËjwMø pt„ GËbk exkgZêK gw kÕewìækK gËl„ Home | About us | Feedback | contact dsangram@gmail.com ds@dailysangram.com dsangram@bttb.net.bd webmaster@dailysangram.com Copyright © 2007, The Daily Sangram. All rights reserved.